“Die sekretaris van die Parlement, Zingile Dingani, se poging om die akkreditasie van ‘n joernalis, Deon de Lange, op te skort omdat hy met ‘n parlementêre amptenaar gepraat het, bedreig persvryheid en ook een van die hoekstene van ‘n verteenwoordigende demokrasie.
“Dit is noodsaaklik dat die media kiesers moet inlig oor die werksaamhede en standpunte in die parlement. Met die opstel van ‘n protokol vir die media in die parlement moet politieke partye en LP’s geken word.
Die parlement kan nie eensydig vir LP’s besluit nie. Die sekretaris (Dingani) moet eerder sy personeel beheer as om die media te probeer beheer. Die media moet toegelaat word om vrylik te kan kommunikeer met wie hy ookal wil. Dit bly altyd die ander party se prerogatief om te reageer of nie,” het Groenewald gesê.
Raymond Louw, adjunk-voorsitter van die forum se vryheid van die media-komitee, het bevestig dat die redaksie van de Lange se koerant nie geraadpleeg is oor enige protokol nie.
Hy het gesê dit is “totaal onaanvaarbaar” dat die Parlement ‘n protokol vir die beperking van die regte van die verslaggewers sonder raadpleging van die redaksie of media-organisasies ontwikkel het.
“Dit is deel van die groeiende geheimhouding in Suid-Afrikaanse politieke en burgerlike sake,” het Louw gesê.
Hy het verwys na die geheimhouding wetsontwerp self, die Film en Publikasies Wet en ander wetsontwerpe wat as nuwe beperkinge op die vryheid van inligting en van die media ingestel is.
Die protokol is glo gister aan verslaggewers deurgestuur, die “konsepbeleid oor Media Relations Management”, wat verslaggewers verbied om die kantore van parlementêre personeel te besoek sonder uitnodiging.
Sowetan se redakteur Mpumelelo Mkhabela het gesê dis ‘n tradisie in die parlementêre verslagdoening om aan LP’s se deure aan te klop.
“Alle navrae moet word gemaak deur middel van die mediaverhoudingskantoor,” sê die dokument.
“Die Parlement behou die reg voor om akkreditering van ‘n joernalis te kanselleer, te herroep of hersien indien beleide, reëls en regulasies van die parlement oortree word deur ‘n joernalis.”
Louw het gesê die redaksie sou nooit sulke drakoniese beperkinge op die vryheid van die Parlement aanvaar het nie.
Hy het gesê dat met die eerste oogopslag, blyk dit dat die bepalings van die protokol ongrondwetlik is.