Die handelaars op Livingstonebrug by die grens met Zambië glimlag in die middagson. In hul hande is dik bondels banknote, wat as aandenkings aan toeriste verkoop word.
Enigeen wat kyk na die kleurvolle noot, met ‘n lang ry van nulle op, weet dat iets in Zimbabwe verskriklik verkeerd geloop het. Hier by die Victoria-valle met die magtige skouspel in die agtergrond, word besoekers in ‘n land verwelkom wat vir baie mense ‘n donker, onheilspellende, ‘n Afrikariller is.
Zimbabwe was eens op ‘n tyd ‘n modelstaat, die broodmandjie van Afrika, totdat president Robert Mugabe oorgeneem het. Sedert die blanke boere van hul grond ontneem is in die begin van 1990, het die land se ekonomie al hoe dieper versink in ellende.
In 2008 het die geldeenheid ineengestort en hiperinflasie het die Zimbabwiese dollar waardeloos gelaat. ‘n Koalisie-regering wat uit die ruïnes opgestaan het, bly broos. Die meeste toeriste oor die grens by die Victoria-valle is net vir ‘n kort besoek daar, vir ‘n kans om die waters van Suid-Afrika se vierde langste rivier 108 meter oor ‘n 1700-meter lange rand te sien stort. Skaars iemand reis na die binneland. Tog is die land is relatief veilig is vir buitelandse besoekers.
Op ‘n onlangse besoek aan die binneland, reis ‘n groep na Bulawayo, 440 kilometer ver, 7-uur van die valle. In Zimbabwe se tweede grootste stad in die middel van die land, lyk die politieke onstabiliteit vergete. Victoriaanse-era huise langs die strate, en daar is winkelsentrums, internetkafees en restaurante. Mans in duur pakke lees koerante in ‘n Switserse kafee, terwyl Amerikaanse popmusiek donder in die “Baku Club” in die Bulawayo-sentrum.
Hollywoodfilms vertoon in die teaters en duur viertrekvoertuie van Europa word op die sypaadjies geparkeer. Tydens ‘n wandeling deur die strate van Bulawayo, is sodanige indrukke verwarrend, want Zimbabwe is 6de op die “Mislukte State Index 2011” van die Amerikaanse Fonds vir Vrede. Die risiko dat die staat in duie kan stort is hoër as in Irak.
Vanaf Bulawayo, kan reisigers 2 van UNESCO se wêrelderfenisplekke besoek – die ruïnes van Khami en die grotkuns in die Matopoberge, waar die Britse kolonialis Cecil John Rhodes begrawe lê. Dit was na hom wat Suid-Rhodesië – vandag se Zimbabwe – vernoem is.
In die mark van Bulawayo, kla ‘n vrouehandelaar oor die verwoeste ekonomiese situasie. “Dit is hier die ware ruïnes van Zimbabwe,” sê sy, met verwysing na die land se belangrikste argeologiese terrein, sowat 280 kilometer van die stad Masvingo wat deur die ekonomiese toestand oorskadu word.
By Cariba Lake, bied Stacey en Dale, twee Zimbabwiërs, aan reisigers ‘n plek om te bly vir die nag. Van die stoep van hul huis weerkaats die donker poel. Skielik is daar ‘n gesnuif in die tuin – ‘n seekoei beweeg deur die skadu’s in die donker.
“Meer mense word gedood deur seekoeie as deur krokodille,” sê Dale.
Cariba is geleë op die grens en die afskeid is nie sonder ‘n gevoel van weemoedigheid nie.
Baie mense in Zimbabwe sal bly wees as die despotiese Mugabe uiteindelik verdwyn, beide uit die politiek en van die denke van mense in die Weste. Maar die toekoms is onseker: Zimbabwe is ‘n land in die skemer, en dit is nog nie duidelik of dit sal binnekort heeltemal donker gaan word nie.
Intussen het die Britse minister van buitelandse sake William Hague Dinsdag gesê Brittanje sal voortgaan om Zimbabwe te help met sy 80 miljoen-pond ontwikkelingsfonds.
Hy het ook gesê Suid-Afrika het ‘n “welkome” beginselvaste standpunt by die Verenigde Nasies oor die onrus in Sirië geneem.
Hague het in Kaapstad gesê dat terwyl dit reg is dat lande soos Suid-Afrika hul plek aan die “tafel” van wêreldkwessies inneem, moet Afrika-lande self besluit wie hulle as ‘n moontlike permanente lid van die Veiligheidsraad sal aanstel.
Hy het gesê Brittanje ondersteun die hervorming van die Veiligheidsraad, wat die uitslag van die Tweede Wêreldoorlog weerspieël.
“Ons dink daar moet ‘n uitgebreide Veiligheidsraad met ‘n meer permanente lede wees,” het hy gesê in antwoord op ‘n vraag oor of Brittanje Suid-Afrika se bod vir ‘n permanente sitplek op die raad sal steun.
“Dit is vir lande van Afrika, om die aard daarvan te bepaal.”
Hy het gesê Brittanje was aktief in die ondersteuning van Suid-Afrika se pogings in ‘n politieke oplossing in Zimbabwe.
“Ons sien Suid-Afrika en die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) as leier van die pad,” het hy gesê.
данильченко юрій Харків
