Vandag, twintig jaar ná die lotsbepalende referendum van 17 Maart 1992, kan ‘n mens net spekuleer oor hoe dit sou gewees het indien mnr. FW de Klerk sy sin sou gekry het en die “ja”-stem sou geseëvier het. Soos ons in die maande ná die referendum gesien het, het FW reggestaan om sy land en sy mense te verraai. Hy het selfs saamgewerk met die Britte om so byna-byna ‘n staatsgreep met die hulp van umKhonto we Sizwe te veroorsaak, maar gelukkig is hy gestuit. Hy is in Pretoria-sentraal vir hoogverraad gehang en vandag word hy as die mees berugte verraaier in die Afrikanergeskiedenis gereken.
Dis ysingwekkend om daaraan te dink dat die ANC wel die land in die vroeë negentigerjare kon oorgeneem het. Waarskynlik sou hulle rassewette ingestel het om blankes op alle gebiede te benadeel. Hulle sou ook beheer oor ons skole en universiteite geneem het. Omdat die ANC, wat eintlik maar ‘n skepping van die Anglikaanse Kerk en die linkervleuel in Groot Brittanje was, nog altyd teen Afrikaans gekant was, sou hulle teen ons taal gediskrimineer het. Ons kinders sou, soos in voormalige kommunistiese lande, op skool deur middel van vakke soos geskiedenis en sosiologie gebreinspoel gewees het om hul eie geskiedenis te haat en skuldig te voel.
Die ANC sou die SAUK-TV en -radio oorgeneem het en met ideoloë van hul keuse gevul het. Afrikaans sou grotendeels van die televisie verwyder gewees het. Uitsendings oor die klassetryd en die heroïese Kubaanse revolusionêre met wapperende hamers-en-sekels sou gereeld op die televisieskerms te siene gewees het. Alle plaasgrond, myne en banke sou genasionaliseer gewees het. Indien die “ja-stem” geseëvier het, sou die land vir alle praktiese doeleindes ‘n Afro-sosialistiese of -kommunistiese staat geword het. Daar sou geweld, moord en doodslag gewees het soos wat die lede van Umkhonto we Sizwe, bewapen met wapens van ons eie weermag en betaal met ons eie belastings, toenemend plaasboere en ander burgerlikes op die platteland goedsmoeds aangeval het. En natuurlik, soos in alle kommunistiese lande, sou ‘n korrupte nomenklatoera bestaande uit hoëlui van “die Party” die land se bates geplunder het, en hulself en hul families op allerlei onderduimse maniere verryk het.
Die oorblywende dele van die privaat sektor sou insgelyks afgepers gewees het om aandele in genoteerde maatskappye aan die apparatsjieks te oorhandig. Swart kitsmiljardêrs sou in Duitse limousines of Italiaanse sportmotors in die strate van Johannesburg en Pretoria rondgery het. Op die snelweë, soos in menige Afrikaland, sou gewone motoriste moes padgee as lede van die politiburo, of die nasionale uitvoerende komitee, soos dit genoem word, in hul swart Mercedesse en BMW’s met loeiende sirenes en flitsende blou ligte hulself meester van die paaie gemaak het. Te oordeel aan toestande in ander Afrikalande, sou daar ook heelwat slaggate in die paaie gewees het…
Meer as ‘n miljoen Afrikanervlugtelinge sou deur die lughawens landuit gestroom het, na Australië, Nieu-Seeland, die VSA, Kanada, Europa. ‘n Al kleiner en ouer wordende blanke bevolking sou in toenemende armoede en werkloosheid hul lot in ‘n mislukkende Afrikastaat afgewag het.
Maar gelukkig het dit nooit gebeur nie! Danksy die dapper “nee”-stemmers wat tot aan die einde geveg het om dié nagmerrie-scenario te stuit, het Suid-Afrika ternouernood aan ‘n gewisse ondergang ontkom.
Net gisteraand sit ek en vroulief lekker snoesig voor die televisie en kyk na ‘n oorgeklankte Duitse speurverhaal wat in heerlike Afrikaans deur die luidsprekers van ons tuisteaterstelsel weerklink. Al wat ons effens steur, is die advertensies waarmee die program elke nou en dan onderbreek word. Luuksemotors en kosmetiekware word in Afrikaans gereklameer.
Flussies het Riaan Cruywagen, nadat hy die nuus klaar gelees het, gekwinkslag dat hy darem bly is dat die “ja”-stem nie twintig jaar gelede gewen het nie, anders het hy dalk teen die agtergrond van die ANC-vlag of die hamer en sekel die nuus moes lees. Of dalk sou hy nie eens die nuus kon lees nie en het ‘n ideologies suiwere persoon, maar met ‘n swak uitspraak, dié taak waargeneem.
Terwyl ‘n koel, Afrikaanse vrouestem die lof van Franse gesigroom op die TV besing, kom my agtjarige dogter by die vertrek ingedrentel.
“Pappa, wat is die ANC?”
Ek kon nie anders as om te lag nie. “My kind, waar kom jy daaraan?”
“Netnou toe Oom Riaan die nuus gelees het, het hy gesê die ANC kon dalk twintig jaar gelede ons land regeer het. Wie was hulle?”
“My kind, die ANC was ‘n terroriste-organisasie wat deur die destydse Sowjetunie, wat ‘n kommunistiese land was, opgelei is om mense in ons land te kom doodmaak. Ander lande wat hulle gehelp het, was Brittanje en Swede, wat vir hulle baie geld gegee het. Toe het daardie verraaier, FW de Klerk, saam met hulle gekonkel om die land oor te neem en ‘n referendum gehou, maar gelukkig stem die mense toe daarteen.”
My dogtertjie in haar pajamarokkie met haar sagte bruin hare frons terwyl sy dít alles inneem. “Wat is ‘n referendum, Pappa?”
“‘n Referendum word ook ‘n volkstemming genoem. Dit is wanneer al die mense in ‘n land oor ‘n belangrike ding stem, ‘ja’ of ‘nee’. Op 17 Maart 1992 het al die wit kiesers in die land daaroor gestem of FW de Klerk namens hulle moes voortgaan om met die ANC te onderhandel of nie. Maar hy was ‘n skelm en gelukkig het ons hom nie vertrou nie, toe stem die meeste mense ‘nee’.”
Haar frons verdiep. “En wat sou gebeur het as die mense ‘ja’ gestem het? Sou hulle weermag ons land oorgevat het soos in Call of Duty?” Call of Duty is die naam van haar ouer boetie se oorlogspeletjie op sy rekenaar. Dis ‘n eerstepersoonskieterspeletjie waarvan verskeie weergawes onderskeidelik in die tweede wêreldoorlog, koue oorlog en eietydse oorloë afspeel.
“Ja, my kind, baie slegte goed sou gebeur het. Hulle weermag sou ons land ingeneem het en ek huiwer om te dink wat hulle alles aan ons sou gedoen het. Dinge wat ‘n mens nie aan klein dogtertjies kan vertel nie. Hulle sou die meeste van ons goed ook gevat het. Maar gelukkig het ons daai skelm ou De Klerk laat ophang en het ons ons man gestaan teen die Britte en die Kubane. En vandag is alles veilig. En ons is almal ryk, Afrikaans en gelukkig, net soos in jou sprokies.”
“Sal Pappa weer vir my kom lees totdat ek aan die slaap raak?” kom dit met ‘n pruilmondjie.
“Maar alte seker, my kind, ek en Mammie kyk net gou ons gunstelingspeurreeks klaar. Dan sal ek kom lees. Gaan klim solank in die bed en lees jy so ‘n bietjie. Dan kom lees ek sommer nou-nou vir jou.”
“Goed, Pappa. En… en ek is bly die ANC het nooit ons land oorgevat soos in Call of Duty nie.”
“Ek ook, my kind. Ons kan almal baie bly daaroor wees.”
Dis maklik om haar nou te antwoord, met die voordeel van terugskouing. Maar ek en haar ma het destyds “ja” gestem… Hoe verkeerd was ons nie! Min het ons geweet wat FW de Klerk se ware bedoelinge was met sy onskuldige vragie: “Ondersteun u die voortsetting van die hervormingsproses wat die Staatspresident op 2 Februarie 1990 begin het en wat op ‘n nuwe grondwet deur onderhandeling gemik is?”
Hoewel die media en veral die Nasperskoerante die “ja”-stem fanaties ondersteun het, het iemand by Nasionale Inligting op die vooraand van die referendum die nuus laat uitlek dat De Klerk eintlik beplan het om Nelson Mandela president te maak en al die staatsbates, waaronder die weermag, lugmag, vloot en alle militêre wapentuig, aan die ANC oor te dra. Nie almal het die gerug geglo nie, maar uiteindelik was dit genoeg om die referendum in die guns van die “nee” te laat kantel. Terwyl die mense nog by die stembusse in toue gestaan het, het hulle van gedagte verander en op ‘n groot skaal “nee” begin stem.
Ekself, wat in ‘n liberale huis in Johannesburg grootgeword het, was teleurgesteld met die uitslag. Die Volksfront het egter van genoegdoening gekraai en die druk het onmiddellik begin ooplaai vir De Klerk om ‘n verkiesing uit te roep met ‘n potensiële neerlaag wat vir hom voorlê. Die Britse pers het amper histeries geraak en voorspooksels van ‘n “burgeroorlog wat kom” begin maak, as die Afrikanerleiers nie onmiddellik met die onderhandelinge voortgaan nie.
Dis toe dat De Klerk sy fatale fout gemaak het. Terwyl die Konserwatiewe Party, die HNP en AWB hul tande slyp vir die komende algemene verkiesing en die ANC dreig met verdere “massa-aksie”, ontvang FW de Klerk ‘n oproep van Downingstraat 10. John Major is aan die woord.
“Mnr. De Klerk, ons kan nie toelaat dat die onderhandelingsproses nóú skipbreuk lei nie. Ek glo u sal weet wat om te doen. Daar is altyd plan B.”
De Klerk kug effens, want hy verkeer in ‘n vyfsterhotelkamer in Kaapstad met sy Grieks-Britse minnares wat al daarvan verdink is dat sy ‘n MI6-agent is.
“Ja, mnr. Major, ek weet wat om te doen. Die ANC móét ons land regeer en ons wil baie graag weer lid van die Statebond word sodat ons voor u koningin mag kniel,” antwoord De Klerk gedienstig.
‘n Uur of wat later lui die telefoon uit die VSA. George H.W. Bush is aan die ander kant van die lyn.
“FW, ou vriend, ek sien julle Afrikaners was toe nie sulke kalkoene wat vir Kersfees gestem het nie! Geluk, man. Ek het onder Ronald gedien en hy het altyd gesê ons moenie die Suid-Afrikaners wat in die tweede wêreldoorlog aan ons kant geveg het, uitverkoop nie. Gee die ANC hel!”
Maar dis juis níé wat FW beplan nie. Hy stel plan B in werking. In die geheim kom hy en Mandela in die Britse ambassadeurswoning in Kaapstad bymekaar, tesame met ‘n paar vertrouelinge uit die SAW, Umkhonto we Sizwe, die Britse geheime diens en ‘n gesant vanuit Kuba. Van die Kubaanse troepe wat steeds in Angola gestasioneer is, sal oor die Namibiese grens beweeg en by die Oranje aansluit by ‘n weermagbrigade onder ‘n generaal wat aan De Klerk en Brittanje getrou is.
De Klerk plaas die weermag op ‘n gereedheidsgrondslag om die “regse gevaar” af te weer. Beeld en Die Burger basuin die propaganda uit: “Die rassiste, wat so kordaat was om ‘nee’ te stem, gaan die loesing van hul lewens kry. Elke regdenkende Afrikaner moet bereid wees om op sy broer te skiet, indien nodig.”
Generaal Constand Viljoen wik en weeg aan watter kant hy gaan wees, maar toe militêre inligting hom meedeel dat die Kubane op pad is om die Umkhonto-kaders te kom ondersteun, neem hy ‘n finale besluit: “Ek staan by my mense. Hierdie oorlog gaan ons nie verloor nie.”
Ongeveer tien dae ná die referendum breek gevegte in Johannesburg en Pretoria uit. Die ANC gebruik van die aanvalsgewere wat Britte in safari-voertuie oor die grense aangery het, met die Sunday Times-joernalis Muff Anderson wat die verspreiding in Kaapstad en Johannesburg behartig het.
Brittanje stuur ‘n fregat wat in die geheim Simonstad aandoen. Aan boord is verkennersoldate van die Britse S.A.S. wat die amateuragtige Umkhonto we Sizwe moet kom ondersteun. De Klerk en die verraaiergeneraals in die S.A.W. reël dat hulle in ‘n lugmaghelikopter na die Rand gebring word.
Mev. Marike de Klerk bel egter vir genl. Constand Viljoen by Voortrekkerhoogte en sê: “Generaal, dis vir my baie moeilik… Waarskynlik is u nie daarvan bewus nie, maar my man het reeds geruime tyd ‘n verhouding met ‘n Grieks-Britse vrou. Ek vermoed ook dat hy besig is om ‘n komplot met Groot Brittanje en Kuba te smee om die land met wapengeweld aan die ANC en SAKP te oorhandig. My plig is teenoor my volk, daarom vertel ek dit vir u in vertroue.”
“Mevrou De Klerk, hiermee het u ons moontlik van gewisse ondergang gered. U man mag geen held in ons volksgeskiedenis wees nie, maar u naam sal vir altyd onthou en hoog geag word.
Teen daardie aand neem ‘n militêre junta van die SAW beheer oor die land oor. ‘n Kabinet word saamgestel met lede van die regse partye, asook enkeles in die NP wat nie met De Klerk se verraad gediend is nie.
FW self word op ‘n klag van hoogverraad in hegtenis geneem en op ‘n onbekende plek aangehou. Intussen is die Britse vliegdekskip, HMS Ark Royal na Durban op pad, van waar lugsteun vir die oprukkende Kubaanse troepe gebied gaan word. Maar ‘n eskader Mirage-vliegtuie van die Suid-Afrikaanse Lugmag met hul oranje-blanje-blou Prinsevlae op die sterte geverf, styg van Hoedspruit af op, bewapen met Franse Exocet-missiele. Ongeveer 80 seemyl van die kus af in die Indiese Oseaan word daar korte mette met HMS Ark Royal gemaak. Daardie aand lees Riaan Cruywagen die nuus met tonele van ‘n sinkende HMS Ark Royal wat vertoon word. Die nuus dat Brittanje ‘n militêre alliansie met Kuba en die ANC gesmee het, eggo tot in Brussel by die NAVO-hoofkantoor en tot in die Withuis, waar president George H.W. Bush dit as “ongelukkig” betreur.
ANC-bosterroriste, oftewel warlords soos dit in Engels heet, voer intussen ‘n skrikbewind in Soweto, dele van Natal en Bophutatswana. Hulle word ondersteun deur die Britse S.A.S. Gegewe die Kubaanse bedreiging, roep genl. Constand Viljoen alle blanke mans tussen sestien en vyf-en-vyftig vir militêre diens op, tesame met die Kaapse Korps, 32-bataljon en ander nie-blanke eenhede.
Die pantser, Ratels en Olifanttenks, vertrek van Tempe in Bloemfontein af om 50 000 Kubaanse troepe in die Noord-Kaap te gaan onmoet. By Waterklooflugmagbasis sit 300 Mirage-loodse gereed en ontvang finale bevele van hul bevelvoerders.
Net ná twee-uur die middag onmoet die grootste gevegsmag in die Suid-Afrikaanse geskiedenis die Kubane naby Pofadder, suid van die Namibiese grens. ‘n Paar Angolese Migs met gehuurde Oos-Duitse vlieëniers het nog in die lug gehuiwer, maar toe die nuus hulle bereik van 300 Mirages wat van Pretoria, Hoedspruit en Louis Trichardt af op pad is, draai hulle summier om en vlieg terug Luanda toe.
Tydens die eerste Golfoorlog in Koewait het die Amerikaners gepraat van ‘n turkey shoot toe hulle met meerderwaardige optiese tegnologie die Irakese tenks een na die ander uitgewis het. Die Irakese is deur teentenkmissiele getref sonder dat hulle eens geweet het waar hulle vandaan kom. Op die haai vlakte van die Noord-Kaap, sonder lugsteun en ver van Angola, kom die trots van Kuba hul spreekwoordelike Moses teë. Dit begin met ‘n kalkoenjag vanuit die lug. Eers sak een eskader Mirages na die ander op hulle toe en laat bomme en missiele los. Hierna daal valkskermsoldate uit die lug neer om die eerste linies te vorm, alvorens die pantser en Bedfords vol infanteriesoldate opdaag.
Visioene van die sesdaagse oorlog tussen Israel en Egipte word nou verwesenlik as hordes Kubane, met hier en daar Swapo’s en Angolese Faplas, losbreek en hulself uit hul skoene uit begin hardloop. Lugfoto’s van duisende skoene in die droë landskap sou later in volkleur in Die Huisgenoot teregkom. Nadat Naspers genasionaliseer is, bygesê.
Teen laatmiddag is die Slag van Pofadder verby. Ongeveer 30 000 Kubaanse, Angolese en Swapo-lyke lê op die terrein besaai, terwyl 20 000 terug oor die Namibiese grens gehardloop het. Die volgende dag word ‘n hakkejagoperasie van stapel gestuur, die oorblywende vyandelike soldate almal gevange geneem en Suidwes sommer op die koop toe ontset, met Swapo wat onderhandeling oor grondgebied sal aanvaar.
Terug in Suid-Afrika, het ‘n kombinasie van troepe en onluspolisie weer beheer oor die lokasies verkry, met die ANC-leierskap wat gevange geneem word en saam met De Klerk en sy trawante vir hoogverraad in die Paleis van Justisie op Kerkplein, Pretoria, verhoor word.
Brittanje staan bont om haar rol te verduidelik en Frankryk besluit, nadat hul Mirages in aksie gesien is, om wapensanksies teen Suid-Afrika op te hef en die nuwer modelle Mirages aan die lugmag te kom smous in ‘n wapentransaksie sonder korrupsie.
Mandela word weer tot lewenslange gevangenisstraf gevonnis vanweë sy tweede hoogverraad saam met De Klerk. Hy gaan nie weer terug Pollsmoor toe nie, maar Robbeneiland waar hy hoort. De Klerk ontvang egter die doodstraf en word gehang, ‘n voorbeeld vir alle toekomstige Afrikaner-verraaiers. Omdat Naspers De Klerk se verraad gesteun het, word die mediagroep genasionaliseer en lede van die bestuur insgelyks vir hoogverraad verhoor. Die Huisgenoot word ‘n ordentlike tydskrif en Rapport se sirkulasie styg weer tot 500 000 met heelwat blaaie wat aan al die voortreflike produksies in teaters van die streekskunsterade gewy word, asook resensies oor Afrikaanse boeke en films wat by die duisende begin verskyn.
‘n Groot vredeskonferensie word belê, met Suidwes, Lesotho, Swaziland en Botswana wat as’t ware by Suid-Afrika ingelyf word in ‘n Gemenebes van Suider-Afrikaanse State (GSAS). Ook die tuislande word volwaardig erken, met die driekamerparlement wat ‘n vierde kamer vir stedelike, ontheemde swartes ontvang.
Ná die Brits-Kubaanse debakel, word sanksies teen Suid-Afrika sommer gou-gou opgehef. Beleggingskapitaal vloei die land binne en met al die inheemse tegnologie wat tydens die sanksiejare ontwikkel is, die goeie skole en universiteite, asook die internet en globalisering, begin die land groeikoerse tussen agt en tien persent per jaar behaal.
In die eerste algemene verkiesing ná die oorlog, word genl. Constand Viljoen van die Vryheidsfront tot president verkies. Maar in die tweede verkiesing word hy verslaan deur ‘n jong vroueleier met ‘n nuwe party, wat tydens haar studentedae in linkse kerklike kringe beweeg het, maar intussen gesien het hoe die res van Afrika weens sosialisme krepeer. Sy staan op as die Ron Paul van Suid-Afrika, net baie jonger en van die teenoorgestelde geslag. Kiesers wat moeg raak vir die bombasme van ouer Afrikanermans stem haar in en sy begin dadelik privatiseer en die staatsmasjien kleiner en doeltreffender maak.
Enkele ANC-lede wat aan die groot arrestasie ontkom het, begin weer ‘n kantoor in Londen wat soos gewoonlik deur die Britte finansieel gesteun word. Swede is egter nie bereid om ‘n tweede keer te help nie, want die land is minder links as voorheen en vrees ‘n regse opstand vanweë sy toenemende immigranteprobleem. Ook het Suid-Afrika intussen ‘n nuwe generasie interkontinentale ballistiese missiele ontwikkel en die Swede word vriendelik gewaarsku om nie weer ‘n keer in ons huishoudelike sake in te meng nie, tensy hulle wil sien hoe lyk Stockholm as ‘n paar Boerekernkoppe die plek getref het.
Vanweë die konstante gevaar van Britse inmenging, besluit die nuwe regering onder sy dinamiese jong libertaries-konserwatiewe vrouepresident om Engels sover moontlik uit te faseer. Geen staatsfondse sal meer vir Engelse onderwys beskikbaar wees nie. Wits, Kaapstad, Natal en Rhodes word voor die keuse gestel om voortaan na Afrikaans oor te skakel of alle staatsubsidies te verloor. Enkele onluste breek weereens in Soweto uit, maar die polisie is gou om dit te hanteer en daar word van die geleentheid gebruik gemaak om ‘n paar belhamels na Zimbabwe toe te deporteer. In elk geval is Soweto so besig om TV-stelle te koop waarmee die inwoners na opbouende programme in die Bantoetale kan kyk, dat daar geen werklike teenstand is nie. Slegs enkele tienduisende Engelssprekende Suid-Afrikaners, voormalige ondersteuners van die ANC en die Progressiewe Party, emigreer na Groot Brittanje. Daar vorm hulle ‘n luiddrugtige dog skadelose groep ballinge wat vir ‘n tydverdryf in kroeë saam met die handjie vol oorblywende ANC-skurke komplotte smee om hul verbeurde nasionale demokratiese revolusie in die land toe te pas. Ná die verlies van HMS Ark Royal is die Britse regering egter lugtig vir verdere koloniale avonture en verdra die groep alkoholiese ballinge uit Soweto, Houghton en Constantia met toenemende minagting. MI6 begin selfs met die SA spioenasiediens saamwerk om hulle goed dop te hou en enige sprake van terreurplanne in die kiem te smoor.
Weens meer as ‘n dekade van hoë ekonomiese groei, byna soos in Verwoerd se tyd, het die Suid-Afrikaanse ekonomie in grootte verdubbel. Ons lê nou iewers tussen Kanada en Spanje op die wêreldranglys, dit wil sê die dertiende of veertiende grootste ter wêreld. Groter as Turkye, Australië, Pole of Nederland. En ‘n kortkop agter Suid-Korea, Italië en selfs Frankryk of Groot Brittanje. Trouens, ekonome voorspel dat ons binne die volgende tien tot vyftien jaar Frankryk en Brittanje verby gaan steek.
Om soveel rykdom teen die gierige oë van ons vyande te beskerm, het die Volksweermag, soos die SAW herdoop is, ‘n Suider-Afrikaanse Gebiedsmag, oftewel SAAG, op die been gebring. Dit bestaan uit die Volksweermag waartoe, soos in Switserland, elke weerbare man behoort, met ‘n R4 in elke huis. Die Volksweermag tel 500 000 Afrikanermans, terwyl nog 500 000 soldate van die TBVCK-state (Kwazulu is ook ‘n deelstaat van die gemenebes), asook Suidwes, Botswana, Swaziland en Lesotho insgelyks onder Afrikanerbevel en -beheer staan. Volgens Jane’s Defence Weekly het die land Brittanje as die vyfde sterkste militêre moondheid ter wêreld verbygesteek en verkeer ons nou net agter Indië en China, met slegs Rusland en die VSA wat ons werklik kan bedreig.
Verwoerdburg huisves een van die wêreld se belangrikste militêre en hoëtegnologienywerhede. As die poort na Afrika en ‘n opkomende supermoondheid, vry Amerika, Rusland, China en die Europese Unie aanmekaar na ons. Maar ons uitgeslape vrouepresident met ‘n span topdiplomate – geen Broederbonders nie! – wat die ambassades beman, speel hulle netjies teen mekaar af en handhaaf ‘n onversetlike onafhanklikheid.
Net voor die Sokkerwêreldbeker in 2010, is die bejaarde Nelson Mandela finaal om humanitêre redes vrygelaat, dog sonder fanfare. Hy het in Qunu gaan aftree, ‘n verbitterde ou Xhosa, wat net soos sy voorgangers van ‘n dag gedroom het wat die son rooi gaan opkom en sy krygers die Afrikaners in die see gaan dryf, maar dié visioen is nooit bewaarheid nie.
Die referendum van 17 Maart 1992 kon dalk lelik skeef geloop het. Gelukkig het die “nee”-stem oorwin en is FW de Klerk betyds in sy spore gestuit.
Elke jaar op 31 Mei word daar klokslag Republiekdag gevier. Dis nou reeds 41 jaar dat ons volkome onafhanklik van Brittanje en die Statebond is. Op sulke dae is elke stadsaal, die Ou Raadsaal op Kerkplein en die Uniegebou in oranje, wit en blou getooi. As die militêre optogte verby die Uniegebou marsjeer en ons aanvallige jong vrouepresident een van haar uithalertoesprake lewer waarin sy na N.P. van Wyk Louw, C.M. van den Heever, Paul Kruger en ander groot Afrikanergeeste verwys, voel ‘n mens jy kon nie in ‘n beter, mooier en meer geseënde land gebore gewees het nie.
Ons toekoms is so wolkloos soos die Hoëveldhemel gewoonlik op 31 Mei daar uitsien.
Maar nou moet ek eers die beloofde sprokie met ‘n gelukkige einde aan my dogter gaan voorlees.
Gelukkige referendumdag.
David Cameron, Britse premier, het behoorlik laag gekruip voor sy Amerikaanse eweknie. Só laag dat die Britse én Amerikaanse publiek naar is daarvan.
