Die verlede is onvernietigbaar. Vroeër of later kom alles weer terug. Een van die dinge wat terugkom is die behoefte om die verlede te vernietigDemografieë mag verander, maar die onderliggende prosesse, mentaliteite en persepsies verander nouliks. Met hierdie opwelling van geweld, wat nou nie meer ontken kan word nie, verkeer Suid-Afrika in dieselfde ellende as op die vooraand van Verwoerdiaanse apartheid, en dit word nou steeds duideliker dat hierdie golf van geweld nie die gevolge van segregasie was nie, maar die oorsake daarvan. Enige persoon wat in hierdie tydsgewrig nog heul na ekstreem linkse opvattings is óf dom, óf een of ander skurk, óf ’n psigopaat.
As ons terugkyk in die geskiedenis na die Kaapkolonie in die vroeë 1830’s, veral na die totale minagting wat die Boere vanuit die Engelse regering ontvang het, tesame met die voortdurende plaasaanvalle op die grensgebiede en gebrekkige beskerming, kan ons begin verstaan waarom die Groot Trek ontstaan het. Hermann Giliomee maak melding daarvan in Die Afrikaners dat selfs die feministies gesinde Olive Schreiner in haar dagboek opgeteken het hoe skandalig die Boere deur die Engelse elite behandel was. Sommige trekboere het nie eens gewag vir kompensasiegeld vir die afskaffing van slawerny nie. Hulle wou net weg; ’n onmisbare historiese ooreenkoms met die situasie vandag. Baie Afrikaners vandag het egter die Groot Trek voortgesit na Engelssprekende lande, waar hulle nageslagte sal verengels en Milner se droom desondanks ’n stappie nader gekom het.
In die veertigerjare van die vorige eeu was die oorlog in Europa ’n groot bron van welvaart in Suid-Afrika gewees, en die groter stede kon skaars genoeg mense aantrek om die produksie aan die gang te hou. Toe die oorlog aan sy einde was, het werkloosheid weer begin dreig met sporadiese uitbarstings van etnies gebaseerde geweld. Dit was een van die belangrikste oorsake gewees waarom die regering van destyds ’n beleid van segregasie ingevoer het, juis omdat integrasie en werkloosheid saam ’n onstabiele en plofbare kombinasie gevorm het. Die huidige golf van geweld lui ’n terugkeer van hierdie prosesse in. Die een groot voordeel, as ’n mens dit ’n voordeel kan noem, is dat hierdie keer selfs nie eens The Guardian so wêreldvreemd is as om Afrikaners die skuld hiervoor te gee nie, hoe graag hulle ook sou wil.
Hierdie golf van geweld kan egter juis voordelig werk om Afrikaners se internasionale reputasie te versterk. Die Nederlandse skrywer WF Hermans het destyds gestel dat die grootste kritici in Europa teen die Nasionale Party se segregasiebeleid self ook nie ’n antwoord op Suid-Afrika se etniese probleme het nie, en dit begin nou deur te dring. ’n Paar jaar gelede het Buthelezi ook melding gemaak dat die Zoeloes ’n eie tuisland moes opgeëis het vir hulself, en sodoende eensklaps die vorige bedeling se onskuld verder verstewig het.
Nou onlangs is die Afrikaners toegelaat by The Unrepresented Nations and Peoples Organisation (UNPO), en het ’n stewiger posisie gekry om druk uit te oefen op die ANC se terreurveldtog en onbekwaamheid. Miskien kan dieselfde simpatieë vanuit die buiteland wat uitgegaan het na die Boere tydens die Anglo-Boereoorlog ook weer ’n oplewing beleef. Daar is immers genoeg Afrikaners in die buiteland wat elkeen ’n interessante paar feite kan vertel oor die ware gesig van Suid-Afrika. Trouens, die meeste Afrikaners waarmee ek in Nederland gesels het voel tog meer Afrikaner as Nederlander, selfs na ’n hele paar jaar se verblyf.
Die gevare op voetsoolvlak moet egter nie misgekyk word nie. Van die beter gesitueerde swartes wat ’n goeie werk en inkomste verdien, sien die wittes liewer verdwyn as verskyn, selfs al is Afrika sonder blankes ’n put van hongersnood en chaos. Soos ’n Pawlof-refleks kan hulle stel dat Afrika se probleme die gevolg van witmense se optrede is, hoewel vir hulle die hele debakel oor wittes in Suid-Afrika ideologies van aard is. Hulle het ’n goeie werk, kan daagliks eet en met duur motors die strate onveilig maak, en gee nie ’n flenter om vir die dag van more nie. Baie van hulle beskou Mugabe as ’n groot held, en lê blykbaar nie die verband tussen hongerlydende Zimbabwiërs in Suid-Afrika en sy funeste beleid nie. Selfs die Afrikalande in die Verenigde Nasies het Oom Bob verlede jaar genomineer tot voorsitter van duursame ontwikkeling, tesame met ander interessante portefeuljes, soos die Uitvoerende Raad van die Wêreldvoedselprogram, die Uitvoerende Raad vir die VN se Kinderfonds en die Beheerraad van die VN se Menslike Vestigingsprogram (Governing Council, UN Human Settlements Program – UN HABITAT).
Vanmore, 22 Mei verskyn op die nuus dat Zimbabwe se inflasie nou die eenmiljoenpersent-kerf bereik het. Die absurde toneel van Afrika begin nou onmisbaar op die res van die wêreld af te gee. Waarskynlik is dit ’n belangrike rede waarom die UNPO die Afrikaners onder sy hoede geneem het, tesame met die feit dat Europa en die Verenigde State met dieselfde probleme te kampe het wat migrante uit die derde wêreld aanbetref. (Lees ook Hermann Giliomee se uitstekende referaat.) Hierdie lande begin nou steeds meer apartheidsagtige taktieke toe te pas op hul grense. Ongelukkig genoeg het modernisering tot dusver nie tegnologie soseer in Afrikalande bevorder nie, maar wel die bevolkingsontploffing grootliks veroorsaak, in so ’n mate dat die ontwikkelde wêreld verswak kan word deur arm migrante en sy mededingendheid kan verloor. Die optrede van Mugabe wat swart emigrasie bevorder maak die bewondering vir hom net vreemder.
Die enigste manier hoe diktators in Afrika kan wegkom met hul minagting vir die gepeupel en tegelykertyd op soveel bewondering kan vertrou, is om leuens op leuens te vertel oor hul handelinge. Die koning van Swaziland het destyds sy privaatstraalvliegtuig wat hy aangekoop het, goedgepraat deur sy onderdane te verseker dat hy voedsel vir hulle gaan haal met sy nuwe hipermoderne straler; en Mbeki het melding gemaak toe die Spaanse grenspatrollie in Marokko swartes teruggejaag het uit hul enklawes, dat die Europeërs die mense wegjaag wat vir hulle die beskawing gebring het. Selfs Idi Amin het by sy presidensiële aantrede in 1971 sy volk wysgemaak dat die Grieke en Egiptenare swartes se filosofie en wiskunde gesteel het.
Niemand kan in die toekoms kyk nie, maar met die aksies van bogenoemde Afrikaleiers moet ons maar konkludeer dat hulle voorlopig nog historiese gebeurtenisse sal onderdruk en verdraai om hulself as groot helde en verlossers voor te stel. Geeneen van hulle sal sover gaan as om toe te gee dat hulle eerder die probleem is en nie die oplossing nie.