Dalene Mathee sou ontsteld gewees het om te verneem van die olifant wat in die Knysnabos gewaar is.
Die olifant is pas in die Knysnabos deur ‘n versteekte kamera gefotografeer. Die kamera is opgestel vir luiperd-navorsing.
Voor haar dood het die skrywer, wie se bosromans wêreldwyd roem vir die Knysnawoud en sy legendariese olifante verwerf het, te velde getrek teen enige toersime-foefie rakende die olifante.
Die Knysna-olifante is veronderstel om besonder aggressief te wees.
Matthee, bekroonde skrywer van die bostrilogie en ‘n ere-boswagter, was ook bitter gekant teen die olifanthervestigingsprojek.
“Ek is siek en sat van die mens se inmenging. Eers word hulle uitgeskiet, en nou word hulle sonder ‘n keuse verskuif. Olifante is spesiale en hoogs intelligente diere. Hul manier van kommunikeer is bo die mens se verstand en hulle het ‘n spesifieke sosiale struktuur. Iets in my staan op daarteen.”
Sy was ook tot haar dood erg gekant teen die beheerde eksperiment om die uitsterwende troppie in die Knysnabos te red deur olifante van die Krugerwildtuin in te voer.
‘n Woordvoerder van SANparke, Nandi Mgwadlamba, sê die foto bewys dat die Knysnabos een van min plekke is waar olifante nog natuurlik voorkom.
Honderde wilde olifante het in die 1800’s in die Knysnawoud voorgekom, maar hulle is deur ivoorjagters en die verlies van habitat uitgeroei.
Olifantjag in die 1920’s is beskryf in die outobiografie van majoor PJ Pretorius in Jungle Man.
Die laaste keer wat ‘n olifant in die gebied opgemerk is, was volgens berigte in 2000, toe die wetenskaplike en skrywer, Lyall Watson, ‘n olifantkoei reg by die rand van die bos op die kuslyn gewaar het.
Daar, in die see net ‘n klipgooi ver, was ‘n blou walvis.
Watson het die diep gedreun van die olifantkoei gehoor terwyl sy uitstaar uit na die see waar die walvis was, en die hele prentjie het hom oortuig dat sy met die walvis wou kommunikeer.
Die bewaringskundige Gareth Patterson het DNS bewyse gevind dat ‘n trop van vyf of meer olifante nog in die bos woon.
Shhhh!!! Moenie die politici vertel nie, hulle sal dit wil nasionaliseer
Eienaardig dat dit moeiliker is om ‘n olifant in ‘n sitkamer as in die Knysnabos te gewaar. Of ‘n bankrower in ‘n bar in Knysna
Was bevoorreg om in die vroeë 1970’s saam met mense uit die Afrikaner-boswerker-families (hulle het heeltemal in Transvaal kom verstedelik, stink- en geelhoutmeubels wat in hul spoorweghuis rondgestaan het of dit van kwasden gemaak is, geen wêreldse fietrjasies daaraan geheg nie), ‘n paar besoeke aan daardie wêreld te bring. Het nooit ‘n oliifant gesien nie. Ek hoor nog Oom Jan sing, aangelp deur ‘n bottel Lombards Hanepoot, Boetie keer aan, die rooies daarvoor… Daar is Rooiman en Voorman, Pietman en Pronk… Sestien die rooies so agtermekaar. En dan vat hy ‘n sluk, sy valstande bo wat ‘n nommer of wat te klein is en op sy ondrste tande val, sy lied onderbreek, vir jou skaam sê: Aag, ek kan nie meer sing nie. Boetie keer aan het sestien verse. En dan val hy weer weg: Boetie keer aan…
Dan kuier ons daar tussen Karatara en Knysna se bosmense rond. En drink hanepoot of die skimmel daardie jaar se druiwe-oes heeltemal gaan vernietig. Ja, ons steek al daai riviere oor, van Kruisrivier (Swartrivier ingesluit), af suid na Klein- en Groot Brakrivier. Daar ontmoet ek Oom Jan se strerke derduiwel van ‘n broer Oom Hendrik (toe nie meer so sterk nie, sy groot spiere wat soos lappe aan sy bolyf swaai, hy is deur ‘n bosbrand vasgekeer en jy kan maar sê die brand het sy krag uitgebrand. Dan drink ons maar nog ‘n bottel hanepoot uit.
Ons kuier daardie boomwêreld plat. Maak ons draai by Buffelsbaai, Oom Jan wat vir ons vertel elke jaar in desjare se Desembers dan pak die hele uitgebreide familie die ossewaens, vesrkyn uit die bos en steek die Goukamma oor, Buffelsbaai toe.
By ‘n ander broer wat in ‘n Boswese-huisie (hout) so teenaan die water van die strandmeer (hulle het maar gepraat van die Lagoon van Knysna), Oom Paul, staan jy smors vroeg op. Dis laaggety en jy vat so ysterbekertjie met ‘n skop en ‘n lang steel en dan “gaan druk jy kappers”, ‘n krewelssoort, deur die koppie oor die uitgang van ‘n lugtonneltjie te sit en met die skoppie die koppie in die nat sand in te trap. En woeps! – by ‘n ander tonnelopening spat die kapper, goeie visaas, uit.
Klim eendag op ‘n bakkie (‘n viserskuit).
Op dae dat die hanepoot nie genoeg is nie gaan sit ons in die bar, dan drink ons ook maar hanepoot. Vertel daardie barman vir ons doodluiters van ‘n Van der Merwe wat ook daar gesit het waar ons toe sit en skiielik spraaksaam raak oor ‘n toe reeds legendariese bankrooftog hoewel dit maar kort gelede gebeur het in Krugersdorp (die bekende tonnelrooftog). Ja, beweer hy, dis toe die einste Van der Merwe, verdagte nommer een of twee; daar was mos twee verdagtes) wat onder die invloed van sy sous begin sing het.
Die plaaslike koerant sou toe vasgestel het daai Van der Merwe en sy makker het toe die hele tyd skuilgehou in Knysna se woonwapark. Sover ek weet is daar nooit iemand vir die rooftog aangekeer nie.
Gaan regoor Sedgefield die see in. Die sware ding van hoeveel ou ponde moet natuurlik eers oor die strand gestoot word totdat die branders hom vat. Ek vang toe ‘n paar kabeljoue, ook ‘n rooiman of twee (nie Romans, of Romeine soos die Engelse en dom Afrikaners deesdae sê nie, die vis se naam het maar net in die volksmond van Rooiman tot Ro’man, uitgespreek soos in ‘n grênd storie, verander, die ding se skubbe is rooi. En toe kry die nuwe Afrikanse woordeboekmakers hom in die hande).
Vir ‘n baie kort rukkie vang jy lekker vis. Te lekker. Sien, al die hanepoot. Dan word jy so siek, jy is te swak om dood te gaan. En eers dan, eers wanneer jy sien dat ondanks al die medemenslike opmerkings van die medevisers, hulle nie die boot ter wille van jou sterwenswense om op vaste aarde heen te gaan, terug land toe te roei nie, sien jy die olifante van Knysna.
Ja-a-a Gas, dit was nog die tyd toe ons vryelik kon rond beweeg sonder om bang te wees vir aanvallers. Die tyd toe ons land nog ons trots was en nie in “ander” hande beland het nie. Mooi herinneringe inderdaad !
Is ook al soveel jaar terug. Ek dink Van der Merwe se makker was ‘n Whitehead. Terwyl jy so van die goeie ou dae praat, ek dink selfs ons rampokkers was goed opgevoed en moes tot minstens die tweede jaar se katkisasieklas gevorder het voor hulle mog steel, dis waar die spreekwoord “there is honesty amongst thieves” vandaan kom. Ek het so paar onderbrekings in my polisieloopbaan gehad, hierdie la-a-aang besoek aan Knysna se wêreld was een. ‘n Ander keer was dit om ‘n bankampenaar te wees (nee, ek het nie in Standardbank in Krugersdorp gewerk nie, as Whitehead en Van der Merwe hulp gekry het was dit uit ‘n ander oord).
Ek het juis daardie tyd in Knysna gedink dit sal my polisieloopbaan, as en wanneer ek sou terugkeer, ‘n goeie hupstoot gee as ek Rosalind Belinghall (of Bellingham) en/of haar moordenaars opspoor, kyk met so ‘n prestasie sou ek by kapt. Frik le Grange van Brixton se moord- en roofafdeling kon aansluit, ook ek met ‘n vars roos elke oggend in my baadjielapel. En natuurlik ‘n hoed op my kop. Maar soos Knysna se olifante, so kon ek nie Rosalind Bellinghall of ham of haar moordenaars (vermoedelik ‘n kultusgroep van ontspoorde hippies), opspoor nie.
Wat jy eerder in daai Knysna-ruigtes sou gewaar was, as ek reg onthou, ‘n bloubokkie, wat se soort bokkie dit ook al is, dis glo die kleinste boksoort op aarde wat seker nie behoorlik ‘n ou pond geweeg het nie.
Maar die drome oor ‘n luilekker bestaan daar sal nie ophou nie. Ons was twee ouens wat destyds na daardie wêreld verkas het. Die een sou vis vang, die ander dit in blikke sit. Ons kon egter nie ‘n derde ou kry om dit te verkoop nie en net daar het ons droom gesneuwel.
Bloubokkie of Blou Duikertjie.
Wou eers nie bo vat nie. Maar hier is die outjie.
Net so! Jy sal my nou nie glo nie, maar ek het ook vir Jopie Adam daar raakgeloop. Ongelukkig was sy mak beer nie saam met hom nie, kwarentynmaatreëls en so aan. Hy het toe al ou Koos Doep se Wie weet geken. Onthou jy nog die woorde?
DIEP-DIEP IN DIE BOSSE IS ‘N POORT NA ‘N VERGETE LAND
WAAR ONS STIL DAE SLYT, LEEF EN DROOM
EN SWYEND LUISTER NA DIE VOETVAL VAN DIE TYD
TEEN SKEMERAAND, AS HOOP WEER FLUISTER
WIE WEET, IEWERS IS DAAR DALK ‘N LAND VAN RUS EN
WIE WEET, WAAR DIE VLUGTELING VEILIG IS
WAAR DIE SWERWER EINDELIK RUS EN AS DAAR IS
NEEM MY SAAM, NEEM MY SAAM
DIEP-DIEP IN DIE BOSSE IS ‘N POORT NA ‘N VERGETE LAND
‘N EDEN HALF VOLTOOI, HALF GEVUL
DEUR HALWE VREDE, WAAR DIE SON NOG SKAAM-SKAAM LOER
KOM KNIEL EN WYK, VOOR HALF GEBEDE
WIE WEET, IEWERS IS DAAR DALK ‘N LAND VAN RUS EN
WIE WEET, WAAR DIE VLUGTELING VEILIG IS
WAAR DIE SWERWER EINDELIK RUS EN AS DAAR IS
NEEM MY SAAM, NEEM MY SAAM
Sê MY, IS DAAR IEWERS DALK ‘N LAND VAN RUS EN
Sê MY, IS DAAR VêR ‘N VREEMDE KUS
WAAR DIE SWERWER EINDELIK RUS EN AS DAAR IS
NEEM MY SAAM, NEEM MY SAAM
WIE WEET
IEWERS DALK ‘N LAND VAN RUS EN
WIE WEET
Ek het nou baie lekker gelees aan jou replieke. Vertel ASSEBLIEF nog van jou omswerwinge en ervarings, dis iets anders en moeite werd om te lees.
Was ook ‘n meterleser op George. Of Gi-org soos die Afrikanermense daar sê. Maar dit was met ‘n ander onderbreking in my polisieloopbaan. Gi-org het toe later Lawaaikamp geword, eintlik ‘n teleurstellende uitbreiding van ‘n plakkerskamp (sal nie skryf wie julle daarvoor moet bedank nie, hou die politiek uit hierdie een.) Het in 1982 se Rapportfietstoer, die Kaapse skof het op Mosselbaai begin- ‘n draai daar gemaak, nie die laaste een nie, ons wil mos die politiek hier uithou. My meterleesloopbaan was van korte duur. Weens ‘n bakleiery in die Garden Route-Hotel, ‘n paar manne wat daar met kaarte gesit en dobbel het en so paar aspris opmerkings van ons kant af.
Dan stap ek en die ander meterleser so deur die skilderagtige Gi-org, dan vra hy my: Het ek jou al vertel van die oom wat elke keer as hy ‘n wind los sê tien pond in my sak? Dan sê ek maar nee. Dan vertel hy maar weer van die oom wat nie onhoflik in die geselskap wou wees nie en sy asem ingehou het. Met een of ander gevolg vir sy ingewande. Dié is toe met ‘n operasie reggestel. Wat hom tien pond uit die sak gejaag het.
Geniet jou sin vir humor terdee ! Klink of jy ‘n vol lewe gelei het met al jou omswerwinge. Loer asseblief WEER in soos en wanneer die geleentheid hom voordoen !
Groetnis
Gas al gedink om ‘n boek te skryf oor al jou omswerwinge. ?
Is nog te jonk om my herinringe te boekstaaf. Slyp my maar seker vir so iets vir eendag, hoop maar die geheue hou.
Pen die herinneringe maar vas op papier Gas. Die geheue raak dikwels korter soos die jare aanstap.
Wie sal ooit vir Koos Doep kan vergeet.
Arnie, ek was nou (tipies vroumens) baie nuuskierig oor hierdie blou duikertjies. Ek wou graag weet, na aanleiding van hierdie fototjie, wat hul gewig as volgroeide bokkies is. Dis piepklein …
Blue Duiker are the smallest of our antelope. Adult males are a bare 30cm at the shoulder with a mass of about 4kg. The females are slightly larger with a mass of about 4,5kg.
Jip !! Jou inligting is reg. Jare gelede toe ek nog in die Transkei gewoon het, het ons twee van hierdie bokkies gehad.
Baie mak diertjies.
Ag moeder Arnie, dis te dierbaar ! Kan jy glo daar is idiote wat hierdie bokkies skiet vir biltong ? Skaars groter as ‘n Chihauhua.
En hulle word ook net so mak. Loop agter mens aan soos ‘n hond.
Hallo Arnieann. Ek is vanmiddag terug op eie bodem.
Voorspoed met die nuwe jaar vir jou en jou familie.
Twee Blou Duikertjies gered van strikke op die onbewone plaas langsaan. Hulle is nou so 3 en ‘n half kilos. Volgroei sal hulle 4 kilos weeg. Die ooitjie loop nog mank waar die strik om die kloutjie was (reageer goed op behandeling) en die rammetjie se nekkie het goed herstel. Hulle is oorwegend nagdiertjies.
Die Blou Duikerjie word baie keer verwar met die soenie wat ook ‘n baie mooi en sku bokkie is.
Dag Willy. Is dit nou die tyd om hier aan te kom???
Lekker nuwe jaar vir jou ook en almal saam met jou.
Ek het al vele van die ou bokkies langs die paaie gesien wat getref is. Di’s jammer.
Haha dis lekker om jou hier raak te lees my vriend. Ek het nog nie eers uitgepak, net om vinnig op Praag te kom en jou wyshede te kan lees. Volgende week wil ek vinnig ‘n draai in die bosveld gaan maak voor ons die jaar gaan aanpak.
Aanpak ???
Of pak by die horings.
Jou geheue is nog baie goed Gas. Het al vergeet van die Rosalind Bellinghall moord. Wonder of haar oorskot en moordenaar/s ooit gevind sal word. Die Standardbank tonnel-roof se geldjies is seker ook al lankal opgebruik.
Daai kêrels is/was te gesofistikeerd om hul buit sommer te blaas, dink ek. Dalk baie respektabele beleggers in ander land met ander name geword. Wat die Bellinghall of wat die van ook al is se verdwyning betref, dink ek wie ook al verantwoordelik was sal met vandag se forensiese wetenskap nie daarmee weggekom het nie. In Amerika sou dit ‘n soort trofee-saak gewees het en ondersoekers bereid wees om met die inligting wat die polisie destyds ingesamel het, opnuut weer te kyk of hulle nie die skuldige/s kan vastrek nie.
R413,000 ! Vandag sal mens skaars ‘n voertuig daarmee kan koop.
Kon darem seker die pik en grawe en die kruiwa wat hulle die tonnel mee gegrawe het betaal! Daar is natuurlik die waarde van die rand van toe en die waarde van die rand nou om aan te dink. Deur die rand in een van die geldeenhede van suidelike Europa se state om te sit, sê die dragma, lyk die prentjie darem beter vir hulle. Aansienlik beter..
As ek reg onthou gas, was die Dollar en Rand min of meer gelyk aan mekaar. Op ‘n stadium was die Rand meer werd as die Dollar.
Die verskillende owerhede was natuurlik baie strenger met die oorplaas van fondse. Hoe lank voor jy oorsee is moes jy al sorg dat vir reigerstjeks wat vir verwagte uitgawes voorsiening maak in orde is? (Het net een keer daarmee te doen gehad, so ek kan nie eintlik van ondervinding praat nie.)
Net so. Ek was min of meer daardie tyd in Atlanta Georgia.
Kon nie glo dat dinge daar so goedkoop was nie. Daar was ook ‘n beperking van hoeveel geld jy kon saam neem. Kan nie meer onthou wat alles nie. Moes ook aansoek doen vir ‘n visa.
Hulle het ons erg skeef aangekyk as jy ‘n blanke van Suid Afrika was.
Ek onhou nog toe die Rand meer werd was as die Dollar. Dit was ‘n geruime tyd so. Daardie tyd is verby, vir ewig, ons sal dit nooit weer beleef.
Kan mens gaan opsoek êrens wat die geld waardes was daai tyd???
Ek kan nie meer die datum onthou nie. As iemand weet dan kan ons gaan opsoek. Sal nogal interessant wees.
Die rand se waarde was vir jare op US$1.14 vas gepen. Die KrugerRand vir R35 beskikbaar aan die wat by die SA-Munt geregistreer was. Ook net een per gelukkige persoon per jaar. 1966-67 petrol prys 5 sent per liter.
Sewe en dertig jaar gelede. Genade dit voel vir my soos laas jaar.
‘n Pakkie dertig het minder as ‘n rand gekos daai tyd. Nou is dit oor die veertig rand.
Hulle het dus min of meer R16.5 miljoen gebuit.
Destyds kon ons nog ‘n motor se brandstoftenk vul met R8. Kan jy dit nou oorvertel. R3,000 (of dalk nog minder) vir ‘n Datsun 1200 GX uit die boks en splinternuut.
Toe die VW Passat uitkom, toe koop ek ‘n splinter nuwe oranje fastback. R3215. Kry toe nog ‘n radio en vol tenk petrol by as ‘n bonus vir eerste kliënt.
Die goeie, goeie ou dae Arnie. Vandag kan jy darem amper 4 nuwe bande koop vir daardie bedrag.
Wie onthou nog hierdie knapie ?
FORD iets?? Het nou vergeet.
Ford Capri Arnie.
Hier is jou oranje Passat Arnie. Jammer hy het so ‘n paar brandewyn vlekke op. Het hulle die kleur nie “gunston” genoem destyds nie.?
Di’s net hy daardie. Kan nie meer onthou watter jaar hy uit is nie.
Hulle het die VW sedan, fastback en stasiewa vervang. Daar was ook die 411 en 412 modelle. Lelikke karre. !!
Destyds was hulle baie mooi vir ons Arnie. Die Toyota hatchback het ook amper so gelyk.
Vir my is hul nou nog steeds mooi …
My – ’68 Type 2
– 412LE ’73 Automaties en Petrol Inspuiting
– 76 Type 1
Dis ook die tyd toe VW’s gebou is om te hou ! Kry nog kort-kort van hierdie modelle op ons hoofwee te sien.
Dis dalk ek wat by jou verbyry!
Ja, jy is heeltemal reg – gebou om te hou. Vandag se karre (lyk vir my) word gemaak om so vir 5 jaar goed te werk, en dan so stuk vir stuk te begin ingee: beplande veroudering. Terwyl VW in die 60’s en 70’s hul karre gemaak het om vir altyd te hou as dit onderhou word.
Goeie more Rifrug – lyk my jy het ‘n punt beet wat betref vandag se motors … hehe.
http://maroelamedia.co.za/blog/nuus/mpuma-premier-spandeer-glo-r5-m-op-motors/
Al wat nodig is vir die herstel is ‘n tang en ‘n stuk draad, en kort voor lank hardloop die motortjie weer so sag soos ‘n kat wat spin. :-)) hiehie
R16.5 miljoen klink klaar beter Arnie 🙂
Ek moes net hierdie foto deel …
So oulik, ek soek ook een 🙂
dink Oprah is beskikbaar……………
Ek onthou toe ek eenkeer die Knysnaolifante gesien het, dit was met ‘n bosvarkjag doer annerkant Diepwalle. Kyk, bosvarkjag is harde werk – jy moet heeldag by die honde bly en die bos is ruig, dan moet die dooie vark nog uitgedra ook word en hulle gee nie daardie omgewing verniet name soos Diepwalle en Dieprivier nie en dan moet daar nog gereeld ‘n hond ook toegewerk word (‘n bosvark vat nie nonsens van hond of jagter nie) en daai .303 P14 Springfield is swaar. Na die jagtog en met die varke afgeslag het ons toe erg ontspan met heuningkarrie. Dit was so ‘n uur later toe ons die Grootvoete gesien het, so pienk met klein vlerkies.
Toe skiet julle een en maak van al die spek wat julle uitgeslag het wors? Nee jong, jy moet nie kom en probeer groter lieg as ek nie!
Hoe kan jy sê ek lieg? Die volgende oggend was my kop so seer en my oe so pienk dit moes een van daai grootvoete gewees het wat op my kop getrap het, so hulle was daar.
Nee, die waarheid vat darem ‘n paar plekke in jou storie grond, dit sien ek, hoewel ek self nog nooit in ‘n regte jaggeselskap was nie. Maar PJ Schoeman, Lucas Potgieter (Staanplekkies langs my geweerpad) en ‘n boek wat die ou wat hom by my geleen het, wat hy duidelik nooit sal teruggee nie, geskryf deur nog ‘n Potgieter (hy was ‘n kommissaris-generaal in van die ou tuislande), gelees, dat ek darem iets van jag weet. En nog ‘n boek, kan nie die skrywer se naam onthou nie, Sproull of so iets, My agt-en-tagtigste leeu, was die titel: ook tussen neus en oë verdwyn. Het jy al 88 bosvarke geskiet? Die feit dat jy karrie noem, sê vir my jy ken daardie wêreld. Dit kan ‘n mens se kop lelik trap.
Ek ken daardie wêreld baie goed, heuningkarrie ook. Daar is 2 vorme van bosvarkjag, voorlê in die nag en jag met honde in die dag. Die jag met honde is sowaar uitputtend, veral in daardie wêreld en in die Langkloof en in die Oos Kaap tussen die pynappels. Gereeld moet jy ook nog honde soek na die jag verby is. Ek sal dit nie meer kan doen nie.
Bosvarkvleis is die lekkerste wat jy ooit kan eet, veral ‘n jongerige vark wat jy by die beesvoerplekke kan voorlê. Ouer varke is worsvleis en ou bere is vir die arbeiders. Die vleis is rooi en nie wit nie en dit moet soos wildsvleis behandel word. Lekker.
Heuningkarrie is ‘n ander ding, hy vat jou mos eerste by die knieë en dan by die kop. Suur ook na dit klaar gegis is.
Dankie vir die inligting. Kry ook bosvarkwors van ‘n private afsetpunt te koop. Geen verskil van die ervaring wanneer jy gewone Boerewors eet nie, niks in elk geval wat vir jou sê nou eet jy vreemd nie. Die ou doen fluks sake en verkoop ook nou ander wildsvariëteite.
Die waarneming oor die karrie: Dis seker waarom die mense van Knysna se wêreld se knieë so ingee. Is in elk geval nou gewaarsku: Wanneer ek dit drink sal ek my ou rugby “kneeguards” aansit.
Groetnis