Terwyl die VSA en Brittanje die Europese Unie onder geweldige druk plaas om te ontbind, het Barack Obama beheer geneem van sy plan om die grootste vryehandelsone in die wêreld te skep.
Hy het Sondag in Honolulu by ‘n beraad van die Asië-Stille Oseaan lande gepraat. Obama, ‘n boorling van Hawaii wat lief is om homself voor te stel as die eerste Amerikaanse president gebore in die Stille Oseaan, het aangekondig dat Kanada en Mexiko ook by die beoogde Trans-Stille Oseaan-vennootskap (TPP) sal aansluit. Vrydag het Japan ingestem.
Hierdie vryehandelsone, wat saam byna 800 miljoen verbruikers en byna 40% van die globale ekonomie beslaan, sal die grootste ekonomiese eenheid in die wêreld wees, groter as die Europese Unie wat maar ‘n kwart van die globale rykdom produseer. “Ons het nou die geleentheid om te beweeg na ons uiteindelike doel voor oë: ‘n streeksekonomie sonder hindernis,” het Obama gesê aan sy 20 vennote by die Forum vir Asië-Stille Oseaan Ekonomiese Samewerking (APEC).
Die Amerikaanse president het Saterdag aangekondig dat nege lande (Australië, Brunei, Chili, Maleisië, Nieu-Seeland, Peru, Singapoer, Viëtnam) ooreengekom het oor ‘n “raamwerk” vir die projek, wat teen volgende jaar na die eerste “regsformulering” moet lei. Maar kenners twyfel oor hierdie spertyd, gegewe die weerstand in verskeie lande, insluitend Japan, oor die vooruitsig van oop grense.
Obama is desperaat om werkloosheid te verminder in die Verenigde State, ‘n jaar van die volgende presidentsverkiesing, en wil voordeel trek uit sterk groei in Asië terwyl Europa sukkel. Sondag het Obama die boodskap herhaal: “Die Asië-Stille Oseaan-streek is absoluut noodsaaklik vir ekonomiese groei in Amerika. Ons dink dit is ‘n prioriteit,” het hy gesê.
Net soos ‘n eggo, het die uitvoerende direkteur van die Internasionale Monetêre Fonds, Christine Lagarde, aan die deelnemers gesê dat “alle lande hul rol moet kan speel om te help om die globale ekonomie te herbalanseer.”
China word direk geraak deur hierdie oproepe. Die Weste wil die waarde van sy geldeenheid verhoog sien ten einde invoere te baat. In hierdie verband het Obama volgehou dat China nog steeds nie “genoeg” doen nie ten spyte van ‘n “effense verbetering”.
“Selfs indien die yuan aansienlik gestyg, sal dit nie die oplossing vir die probleme waarmee die Verenigde State worstel wees nie,” het die Chinese premier Hu Jintao, volgens die Chinese ministerie van buitelandse sake, geantwoord. China sal voortgaan om sy wisselkoersregime te liberaliseer, maar net geleidelik.
Daar is egter ‘n toegewing gemaak deur Beijing aan APEC met ‘n verlaging van tariewe op “groen” produkte, soos sonpanele. Invoerbelasting daarvan behoort nie meer as 5% teen 2015 te behels nie. Die besluite van APEC is egter nie bindend nie.