Skrywer: Dan Roodt

Kort op die skokkende Ouditeur-generaal-verslag oor die stand van Suid-Afrikaanse munisipaliteite, waar net sewe van 283 munisipaliteite “skoon” ouditverslae gekry het, is die Groendruppel-verslag uitgereik, met amper net so ‘n ‘n treurige verhaal.

Een wat lewens kos.

Van die 821 rioolaanlegte wat getoets is, het 40 ‘n uitstekende beoordeling gekry. Hulle het Groendruppel-status verwerf. Nog 78 is as goed beskryf, en 243 het ‘n “gemiddelde standaard” gehandhaaf. Altesaam 143 het swak presteer en die toestand van 317 is as kritiek beskryf.

Meer as die helfte van die aanlegte – en dalk nog van dié in ander kategorieë, laat dus onveilige water na die land se waterbronne soos riviere en damme deur, en selfs na ondergrondse waterbronne soos in die dolmietryke gebiede.

Hoewel reënwater wat oor veld loop waarop diere gemis het ook effens bydrae tot die vlakke van E.coli (Escherichia coli) in die land se waterbronne, is die ongesuiwerde rioolwater by verre die grootste en deurlopendste oorsaak.

Hoewel die E.coli-variant wat in Suid-Afrika soveel siek mense oplewer, op sy eie nie baie dodelik nie, kan dit in kombinasie met ander faktore wel dodelik wees. Ondervoede babas, en mense met MIV is in lewensgevaar. E.colivlakke word maklik gemeet, en dien as ideale klikbek dat ander, meer gevaarlike siektes wat in dieselfde groeimedium leef, teenwoordig kan wees. Hieronder tel cholera (met sterftes in oa Soweto) en tifoïde (sterftes by Delmas).

By verskeie plekke soos Welkom en Kroonstad is al kriminele klagtes teen die betrokke munisipaliteite gelê oor die wyse waarop die inwoners aan rou riool blootgestel word. Soms is klagtes by herhaling gelê, en soms het die Groen Skerpioene ingetree.

Die onlangse E.colisterftes in Europa dui daarop dat dit ‘n probleem is waarmee die land nie durf voete sleep nie. Hoewel die stam wat die Europese sterftes veroorsaak het nie dieselfde stamme is as dit wat gewoonlik in Suid-Afrikaanse rioolwater, of Amerikaanse kitskosse voorkom nie, blyk dit dat E.coli wel nuwe stamme kan muteer (daar is reeds meer as 700 stamme) en dit kan net ‘n kwessie van tyd wees voor die land deur ‘n ramp van epidermiese proporsies getref word.

Die patetiese verslae wat munisipaliteite by die Ouditeur-generaal gekry het, boesem egter min vertroue in dat die situasie gou voldoende onder beheer gebring sal word. ‘n Lang beskuldigende vinger kan weer na die beleid van kader-ontplooiing gewys word.

напряжение генератора при нагрузкеФильчаков

Sedertdien is gereeld politieke stellings gemaak dat die doelwit van ‘n 100 % skoon oudits teen 2014 op koers is.

Pas is die uitslag bekend gemaak van die land se munisipaliteite se oudit-vertonings vir die boekjaar wat Junie verlede jaar ten einde geloop word.

So ‘n verslag is omvattend en sal deeglike studie verg om verantwoordelike vertolkings te maak. Van die regering se kant word uiteraard op die blinker kant van die munt gefokus, en van diegene wat hulle reeds op vertolking verlaat, op die minder blink kant.

Wat die blinker kant betref het die aantal munisipaliteite wat ongekwalifiseerde verslae gekry het, van vier na sewe verbeter. Dit sluit een Metro in – Kaapstad, vir wie dit in elk geval nie ‘n nuwe ervaring is nie.

Altesaam 57 munisipaliteite het hul ouditmenings verbeter, 165 se status het nie verander nie, en 15 het agteruit geboer.

Die feit is dat ‘n ongekwalifiseerde ouditmening die enigste aanvaarbare is. Dit is ook nie so onbereikbaar moeilik nie, soos blyk daaruit dat Mpumalanga, enkele jare gelede nog Mamparralanga genoem weens onder meer onderwysskandale, en nou op die voorpunt van munisipale onrus oor dienslewering, die meeste skoon oudits opgelewer het, naamlik drie uit sewe.

Die ongemagtigde en vrugtelose uitgawes het met 77 % toegeneem, maar 51 munisipaliteite, waaronder Johannesburg, se verslae is teen die afsnytydperk nog nie ingedien nie. Hierdie munisipaliteite presteer gewoonlik power. Die prentjie kan dus aansienlik swakker lyk. Boonop is die vlak van verslagdoening van sowat 84 % van die munisipaliteite gebrekkig, dikwels skokkend gebrekkig.

Sodra belangrike data bekom kan word – die Ouditeur-generaal se webwerf is nou baie moeilik bereikbaar – sal besonderhede vasgestel kan word soos hoeveel munisipaliteite skoon ouditmenings met ‘n paar inskrywings gekry het. Dit word gewoonlik ook as skoon oudits aangebied, en is waarskynlik die rede waarom Overstrand en ander Wes-Kaapse munisipaliteite wat gewoonlik goed vaar nie op die lys is nie.

Die tempo waarteen verbetering skynbaar intree, laat dit ooglopend lyk of die 2014-ideaal nie naastenby bereik sal word nie. Dis egter nie iets waarmee voete gesleep kan word nie – so ‘n verslag moet koue rillings langs die ruggrate van beleggers en potensiële beleggers afstuur – om nie van die inwoners van daardie munisipale gebiede te praat nie.

Ongelukkig het die ANC hom onlangs opnuut verbind tot die indiensnemingspraktyke wat die probleem veroorsaak, waaronder kaderontplooiing die hoofprobleem is. Die minister se herontplooiingskomitee onder die leiding van George Seitisho verseker dat onbekwame en selfs skelm amptenare elders gehersirkuleer word – met dieselfde gevolge. Dieselfde komitee is ook getaak met die omkeerstrategie. Van ‘n hout-yster gepraat….

пескоструй на керхертопкарго кидалы