‘n Grondwetlike krisis dreig in Limpopo nadat Vuwani-inwoners beloof het om die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (OVK) te verhoed om die 2016 munisipale verkiesings in die geweldgeteisterde gebied te hou.
Eindelose geheime vergaderings, wat daarop gemik was om ‘n oplossing vir die voortdurende krisis te vind, het in duie gestort met geen ooreenkoms wat nog bereik is nie.
Die regering het voorgestel dat Vuwani-inwoners die dreigemente moet staak en toelaat dat die verkiesingsproses plaasvind in geaffekteerde wyke.
Maar Vrydag het inwoners gewaarsku dat indien hul tradisionele leiers die ooreenkoms onderteken, hulle nie verteenwoordigend van die gemeenskappe optree nie.
Vuwani en omliggende gebiede is gesluit en regeringsaktiwiteite, insluitend skoling is sedert April ontwrig nadat hulle ‘n hoërhofaansoek om onder die Makhado-munisipaliteit te bly, verloor het.
Hulle het die hooggeregshof genader om die besluit van die Munisipale Afbakeningsraad om Malamulele by die nuwe Limpopo-distrik in te sluit, om te keer.
Meer as 24 skole is afgebrand en regeringseiendom beskadig tydens die protes.
Gemeenskapsleier Nsovo Sambo het gesê dit bly gemeenskap se besluit om nie deel te neem aan die komende verkiesing nie.
“Ons staan steeds by ons besluit, ons is nie van plan om te stem nie,” het Sambo gesê.
Die OVK se provinsiale voorsitter Nkaro Mateta het gesê die dreigement deur inwoners van Vuwani het potensiaal om ‘n grondwetlike krisis te veroorsaak en sal die vestiging van plaaslike distrikte beïnvloed.
“As hulle nie stem nie, dit sal beteken dat die nuwe entiteit nie vasgelê kon word nie as gevolg van uitstaande wyke,” het Mateta gesê.
Na 90 dae vir ‘n tussenverkiesing kan die parlement genader word vir grondwetlike wysiging, en dit kan ‘n grondwetlike krisis en vertraging veroorsaak.
Die nuwe entiteit het 27 wyke en 14 is deel van gebiede wat betwis word en nie wil deelneem aan die verkiesing nie.
Sommige bronne sê die ANC het dringend stemme nodig in al 14 wyke wat geraak word deur gewelddadige protes.
“Dit is ‘n dilemma want as die mense nie stem nie, kan ons dit nuwe entiteit verloor aan opposisiepartye,” het ‘n ANC-binnekringlid aan ANA gesê.