Kas Landman: Fees van die taaljakkalse, -krankebedroewers, -sieketroosters en ‘freeriders’

Comments

One response to “Kas Landman: Fees van die taaljakkalse, -krankebedroewers, -sieketroosters en ‘freeriders’”

1. 

   30 November 2015

   G

   Hieronder is Loots se stuk waarna Kas Landman verwys uit Rapport, tuiste van Pes joernalistiek. Duidelik begin Loots bekommer oor haar loopbaan vooruitsigte by Kaapstad Universiteit.

   Sonja Loots: Wees eerlik oor wat op die spel is in taaldebat

   As die raad van die Universiteit Stellenbosch môre vir Open Stellenbosch en Wim de Villiers hul sin gee oor Engels, seëvier strooipopargumente, halwe waarhede, politieke leuens en wanpersepsies.

   Die debat is nié oor “die behoud van Afrikaans as die dominante onderrig­medium”, soos Pierre de Vos in meer as een skrywe valslik beweer nie. En nee, ook nie oor Stellenbosch as “primêr Afrikaanse universiteit”, soos Max du Preez ewe moedswillig aanvoer nie. Diegene wat gekonsentreer het en eerlik debatteer, weet dit gaan oor die behoud van Afrikaans as akademiese taal op gelykwaardige vlak naas Engels.

   In dié debat het voorstanders van Engels as enigste verstektaal kliphard in die media gekla oor hoe hulle gedemoniseer word (Amanda Gouws en Kylie Thomas). Dit was egter ewe waar vir diegene wat dit durf waag het om vir Afrikaans in die bresse te tree. Hulle moes hoor hulle is “regs” (soos Anton van Niekerk op afgesaagde wyse oor Hermann Giliomee); of dat hulle nie in inklusiwiteit belangstel nie en “monumentaal onnosel” is (Eusebius McKaiser oor die DA se posisie).

   By hierdie swartsmeer- en intimidasietaktieke hoort ook Open Stellenbosch se aandrang dat hulle wil weet watter raadslede môre teen hul voorgestelde taalbeleid stem (vermoedelik sodat hulle die lewe vir daardie mense moeilik kan maak).

   Die debat het gewemel van valse aannames (soos dat Engels ’n waarborg vir uitnemendheid is), ongetoetste stellings (soos Mohammad Karaan se bewering dat bruin mense reeds deur die bank Engels gekies het), en growwe vooroordele (die eensydige siening van Afrikaans as verdrukkerstaal). Dit is aangevuur deur die politieke leuen dat die stryd om die behoud van Afrikaans naas Engels slegs die belange van ’n “klein maar ekonomies bevoorregte groep” sal bevorder (De Vos). Wat wél waar blyk te wees, in die sin dat syfers dit staaf, is dat verengelsing by Maties tot dusver slegs tot ’n toename in wit Engelssprekendes gelei het.

   Dié demografie van die studentekorps is problematies. Die US behoort eerder aan die uitsluiting by hoër onderwys van Afrikaanse bruin of swart mense aandag te gee en moontlikhede skep vir opwaartse klassemobiliteit in gemeenskappe van byvoorbeeld die Boland, die Kaapse Vlakte, die Overberg, die Karoo, en die Noord- en Oos-Kaap. Beurse en ondersteuning aan arm, Afrikaanse skole deur middel van sy fakulteit opvoedkunde kan ’n groot rol speel om te help dat meer Afrikaanssprekende bruin en swart leerlinge universiteitstoelating behaal.

   Van die fakulteit opvoedkunde gepraat. In die annale durf die stilte van die Stellenbosse opvoedkundiges, ideaal geplaas om ingeligte bydraes oor die waarde van moedertaalonderrig te lewer, nie ongesiens verbygaan nie. Dieselfde geld die regsfakulteit, wat die belang en implikasies van taal in die hof begryp en moet beskerm, en die mediese fakulteit, wat weet hoe belangrik doeltreffende kommunikasie tussen arts en pasiënt is. Dat die geesteswetenskaplikes toegelaat het dat ingenieurs en rekenmeesters vir hulle vertel meertaligheid as ideaal is “vreemd” en noodwendig ’n rookskerm, sonder om krities in debat te tree hieroor, is ewe skandalig.

   Dit lyk waarskynlik dat ’n rektor wat die grootste deel van sy akademiese loopbaan in Amerika deurgebring het, dit gaan regkry om die model waaraan hy gewoond is na Suid-Afrikaanse bodem te verplant sonder toegewings en aanpassings vir die konteks waarin hy hom nou bevind. Dit bly egter die verkeerde antwoord op die verkeerde vrae.

   Log in to Reply