praag.co.za

Category: Sake

  • Minister vergader met mynbase na Glencore lisensie verloor

    Die bestuur van Glencore is in die ANC se visier.

    Die Departement van Minerale Hulpbronne het die seldsame stap Dinsdag geneem om die mynbou-lisensie van Glencore se Optimum-steenkoolmyn op te skort omdat hulle personeel glo sleg behandel.

    Dit val saam met die nuus dat Glencore ‘n sakereddingstrategie aangekondig het omdat die kontrak met Eskom onekonomies is.

    Beplande afleggings in die mynbedryf en dalings in kommoditeitspryse, het ekonomiese an arbeidsvooruitsigte vir die land nog meer beroerd laat lyk.

    Intussen sal die minister van Minerale Hulpbronne, Ngoako Ramatlhodi met mynbase in Pretoria vergader om die werksverliese te bespreek wat onlangs aangekondig is.

    Anglo American en Lonmin het die afgelope tyd bekend gemaak dat hulle beplan om poste te besnoei. Lonmin wil sesduisend werkers aflê.

    Parlementslede het vroeër ‘n beroep op die regering gedoen om dringende stappe te doen om werksverliese in die mynwese te beperk.

    Die ANC het intussen sy oproepe hernu om ‘n staatsbeheerde mynmaatskappy te stig. Die regerende party voer aan dat die staat immers meer as een mynmaatskappy moet besit om werksverliese te voorkom.

    Glencore het Dinsdagoggend aankondig dat hy die Optimum-myn, wat 5,5 miljoen ton steenkool per jaar aan die Hendrina-kragstasie lewer, in sakeredding plaas. Dit beteken groot afleggings by die myn.

    Die myn het probeer om beter steenkoolpryse met Eskom te beding, terwyl Eskom verlede week boetes van R2 miljard van Optimum teruggeëis het.

    Volgens Glencore is daar die afgelope twee jaar skuld van R2,5 miljard aangegaan om Optimum aan die gang te hou en nog R900 miljoen van sy eie kontantbronne aangewend om die myn aan die gang te hou.

  • Binnekort dalk goedkoop mediese skemas vir lae-inkomstewerkers

    Binnekort dalk goedkoop mediese skemas vir lae-inkomstewerkers

    Die Raad op Mediese Fondse mag mediese skemas toelaat om produkte vir die lae-inkomstemark te loods, is gister by ‘n konferensie van die Gesondheidsorgbefondsers bekendgemaak. Maar sulke skemas sal nie voorsiening vir opname in privaathospitale of versorging in noodgevalle maak nie.

    Sulke goedkoop mediese skemas, wat so min as R200 per maand per persoon mag kos, sal slegs drie jaarlikse besoeke aan ‘n algemene praktisyn, basiese tandheelkunde en oogkunde, asook eenvoudige patologie en radiologie, insluit. Dit is van die voorstelle wat mediese skemas en administrateurs aan die Raad op Mediese Fondse voorgelê het.

    Tans word slegs 8,7 miljoen mense deur mediese fondse gedek, met ongeveer 6 miljoen mense wat in formele diens verkeer wat nie die hoë fooie kan bekostig nie. Indien die nuwe voorstelle goedgekeur word, sou dit die aantale lede van mediese fondse tot 15 miljoen laat styg. Die Raad het 12 sulke voorstelle van mediese fondse ontvang, wat tans oorweeg word.

    Volgens die hoof van Universal Health, Johan Pretorius, kos dit tans R600 per maand per persoon om die minimum voordele wat deur die wet voorgeskryf word, aan ‘n mediesefondslid te verskaf. Daarom sal die mediese fondse kwytskelding van die raad moet ontvang om die goedkoper produkte te kan verskaf.

  • BRICS-ontwikkelingsbank open sy deure

    BRICS-ontwikkelingsbank open sy deure

    Die BRICS Nuwe Ontwikkelingsbank (BNO) het sy deure in Shanghai geopen, en sal poog om die aanvanklike kapitaal vir infrastruktuur en volhoubare ontwikkeling beskikbaar te stel.

    Chinese minister van finansies, Lou Jiwei, Sjanghai burgemeester Yang Xiong en BNO-hoof Kundapur Vaman Kamath het die seremonie bygewoon.

    By die inhuldigingseremonie was Jiwei vinnig om daarop te wys dat BNO sal dien as ‘n alternatief vir die bestaande internasionale finansiële stelsel en sal sy pogings op innovasie en beheer fokus.

    Dieselfde boodskap is bevestig deur Vaman Kamath.

    “Ons doel is nie om die bestaande stelsel uit te daag nie, maar om dit te verbeter en die stelsel aan te vul op ons eie manier,” het die voorsitter Kundapur Vaman Kamath gesê.

    Brasilië, Rusland, Indië, China en Suid-Afrika, het ooreengekom om die BNO te stig.

    Dit is deur die BRICS-lidlande bekragtig tydens die sesde beraad in Fortaleza, Brasilië in Julie 2014.

    Die hoofdoel van die nuwe finansiering van infrastruktuur is die bevordering van volhoubare ontwikkeling in BRICS-lande.

    BRICS verteenwoordig 42 persent van die wêreld se bevolking en ongeveer 20 persent van die wêreld se ekonomie gebaseer op die BBP.

    Totale handel tussen die lande is byna 17 persent van globale handel.

  • Suid-Afrika verkoop meer as 13 ton goud aan Iran, oortree VN-sanksies

    Suid-Afrika verkoop meer as 13 ton goud aan Iran, oortree VN-sanksies

    Volgens ‘n berig in die plaaslike Times-koerant, het Suid-Afrika meer as 13 ton goud aan Iran verkoop, iets wat op ‘n oortreding van VN-sanksies teen die land sou neerkom.

    Die sentrale bank van Iran het verlede week aangekondig dat “‘n som van 13 ton goud voorheen aangekoop is en oor die afgelope twee jaar in Suid-Afrika gedeponeer is en nie na Iran oorgeplaas kon word nie, te wyte aan sanksies. Dié berig is deur die Irannese nuusagentskap Fars vrygestel.

    Die hoof van die Irannese sentrale bank, Waljolla Seif, sê die geslaagde vervoer van die goud verteenwoordig getuienis dat ‘n transaksie in die gange van die kerksamesprekings in Wene saamgestel is.

    Iran onderhandel met die M5 + 1-groep, die VSA, Brittanje, Frankryk, Rusland, China, asook Duitsland, oor sy kernprogram.

    Volgens die Times wou nóg die SA Reserwebank nóg die nasionale tesourie kommentaar lewer oor watter Suid-Afrikaanse instelling die goud verkoop en hanteer het.

    ‘n Woordvoerder vir die tesourie Phumza Macanda het bloot bekendgemaak dat ‘n “Suid-Afrikaanse instelling” betrokke was by die onderneming waaroor Iran en die VN ooreengekom het en “die regering geen rol by die oorplasing van die goud gespeel het nie”.

  • SA se bydrae aan BRICS nie ‘n kopseer sê ekonoom

    Suid-Afrika se beloofde bydrae van $10 miljard aan die beplande Nuwe Ontwikkelingsbank oftewel die BRICS-bank, hoef nie onmiddellik die land uit te vloei nie.

    Die geld sal slegs gegee word wanneer dit benodig word, volgens die ekonoom Dawie Roodt.

    Roodt het bygevoeg dat China waarskynlik die grootste gedeelte van die nuwe bank sal finansier.

    Roodt sê Suid-Afrika hoef hom dus nie te veel te bekommer oor die kapitale uitleg nie.

    Rusland en Suid-Afrika het Woensdag ooreengekom om ‘n memorandum van verstandhouding te teken oor onder meer energie.

    President Jacob Zuma lei die Suid-Afrikaanse afvaardiging wat bestaan uit ministers en sakelui.

    Afgevaardigdes sal onder meer ‘n ooreenkoms oor ekonomiese integrasie van die BRICS-lande bespreek, asook moontlike vrye handelsgebiede.

    Die sewende sessie van die BRICS-beraad is in Rusland in die stad Ufa, net buite Moskou, gehou.

    Dit is voorafgegaan deur die bekendstelling van die BRICS ontwikkelingsbank wat gesien word as alternatief vir die IMF, die Wêreldbank en ander westerse instellings.

    Die handelsomset tussen die BRICS-lande het verlede jaar meer as $291 miljard beloop.

    Chinese aandeelpryse, wat ‘n tweede agtereenvolgende dag skerp gedaal het, is ‘n direkte gevolg van hoë aandeelpryse reg oor die wêreld heen, het Roodt ook gesê.

    Die Shanghai Composite Index wat met 8.2% gedaal het voor verhandeling begin het, het egter ‘n uur later met drie persentasie punte herstel.

    Sedert 12 Junie toe aandeelmarkte gepiek het, het die Shanghai Composite Index met nagenoeg 30% gedaal.

  • Chinese aandele tuimel na paniekverkope

    Aandele in China het Donderdagoggend tot ‘n vier maande laagtepunt getuimel.

    Chinese aandele het in ‘n stadium met meer as agt persent gedaal ondanks pogings deur reguleerders om die mark te stabiliseer. Die Shanghai-indeks het vroeër reeds met sewe punte gesak.

    Paniek op Chinese aandelebeurse het markte in Hong Kong getref wat vier persent laer is.

    Bykans die helfte van genoteerde Chinese maatskappye het handel opgeskort om hulself teen skerp dalings te beskerm.

    Chinese maatskappye in die buiteland het ook gedaal.

    Beleggers vrees dat die onbestendige Chinese mark die ekonomie omver kan werp en dat dit ‘n groter risiko inhou as die Griekse krisis in die Eurosone.

    Die onafhanklike strateeg en raadgewer van beursverhandelde fondse, Nerina Visser, het aan RSG gesê die JSE sal goed gemonitor word.

    Aandele reguleerders sê die tuimelende aandelemark van die tweede grootste ekonomie in die wêreld is op die oomblik paniekerig.

    Beleggers ignoreer ondersteuningsmaatreëls wat Beijing ingestel het.

    Die Volksbank van China het gesê hulle sal stappe neem om makelaars wat aandele ondersteun te help.

    Batebestuurders sê owerhede moet die blaam moet dra vir die ineenstorting van die Chinese aandelebeurs in Sjanghai.

    ‘n Batebestuurder van Ample Capital in Hong Kong, Alex Wong, het aan RSG gesê die regering het nie net misluk om die mark te stabiliseer nie, maar ook paniek aangeblaas.

    Meer as ‘n derde van genoteerde maatskappye het in Sjanghai handel opgeskort en in Shenzhen meer as die helfte van die genoteerde maatskappye.

    Dit beteken dat meer as 1300 maatskappye by die onderskeie Chinese beurse handel opgeskort het.

  • Verbruikersvertroue sak tot nuwe laagtepunt

    Verbruikersvertroue sak tot nuwe laagtepunt

    Onder die invloed van beurtkrag, stygende pryse, inflasie en belastingverhogings is Suid-Afrikaanse verbruikersvertroue besig om in duie te stort. Volgens Eerste Nasionale Bank se Buro vir Ekonomiese Naoversing het verbruikersvertroue die laagste vlak in veertien en ‘n half jaar bereik en sal dit waarskynlik nie binnekort herstel nie.

    Volgens kenners plaas dit die Reserwebank in ‘n netelige posisie omdat hy weens stygende inflasie rentekoerse moet verhoog, terwyl so ‘n verhoging die ekonomie nog verder tot stilstand sal laat knars.

    Tydens die eerste kwartaal van 2015 was die verbruikersvertroue-indeks op -4, waarna dit tot -15 in die tweede kwartaal gedaal het, grotendeels as gevolg van Eskom se kragonderbrekings. Dié syfer volg op ander wat insgelyks op ‘n swak ekonomie dui, soos byvoorbeeld voertuigverkope wat insgelyks skerp afgeneem het.

    Verbruiksersbesteding was die grootste bydraer tot ekonomiese groei in die eerste kwartaal. ‘n Ekonoom van Capital Economics, John Ashbourne, sê dat “indien dié groei-enjin gaan staan, sal die ekonomie tot stilstand knars”.

    “Reële verbruikersbestdding sal kwalik meer as 2% groei tydens 2015,” sê hy.

    Verbruikers is ondervra oor die verwagte prestasie van die ekonomie, hul finansiële welstand, asook hoe geskik die huidige tyd is om duursame goedere soos meubels, huishoudelike apparate en elektronies toerusting te koop.

    Die subindekse oor finansiële welstand en duursame goedere het onderskeidelik met nege en 12 indekspunte gedaal, terwyl die ekonomiese vooruitsigte-indeks met 14 punte tot -24 afgeneem het.

     

    Alle bevolkings- en inkomstegroepe het ‘n daling in vertroue weerspieël. Die afname was veral groot onder die laagste inkomste-ingroepe.

  • Markte min gepla oor Griekse skuldsirkus

    Markte min gepla oor Griekse skuldsirkus

    Internasionale markte het opwaarts beweeg en die euro het nie verder verswak nie omdat beleggers glo dat Griekeland steeds ’n manier sal kry om deel van die eurosone te bly.

    Die regering het ‘n referendum vir Sondag 5 Julie uitgeroep en kapitaalbeheermaatreëls ingestel nadat dit duidelik geraak het dat die land se premier nie genoeg steun het van kiesers om die eurosone te verlaat nie.

    Die kommunistiese Griekse premier, Alexis Tsipras, het in ‘n brief aan die land se krediteure, verklaar dat hy die voorstelle van die Internasionale Monetêre Fonds (IMF), die Europese Sentrale Bank en die Europese Kommissie aanvaar.

    Griekeland en sy krediteure moet ‘n ooreenkoms bereik oor die land se skuld nadat inwoners oorweldigend aangedui het in meningspeilings dat hulle nie die euro as geldeenheid wil laat vaar nie.

    Die referendum van Sondag kan die einde van die Kommuniste se leë beloftes oor staatsuitkerings wees en anti-Europese retoriek. Tsipras het vroeër ‘n beroep gedoen vir ‘n “nee-stem”.

    Die Europese Sentrale Bank het Woensdag besluit om Griekeland nie meer met noodlenings by te staan nie, en in te stem tot ‘n finansiële reddingsplan óf die gevaar te loop dat sy bankstelsel ineenstort.

    Griekeland het intussen die eerste ontwikkelde land geword wat hom aan wanbetaling skuldig maak tov ‘n IMF-lening.

    Dinsdag was die spertyd vir ’n betaling van sowat 1,6 miljard euro aan die IMF deur die Grieke wat hulle verontagsaam het.

    Dié nuwe stel voorvereistes moet deur die Grieke aanvaar word alvorens die instellings weer ’n reddingspakket aan die wanbetalende Griekse regering sal goedkeur.

    Die voorvereistes behels onder meer dat die ekonomie drasties herstruktureer word deur staatsuitgawes te beperk en sekere belastings te verhoog.

    Die brief is die eerste keer dat die Griekse regering die voorstelle aanvaar, nadat hulle al vir maande lank die ergste probeer ignoreer.

    Die Griekse regering het egter gevra dat die nuwe stel vereistes aangepas word.

    Ontleders waarsku dat die Suid-Afrikaanse geldeenheid wisselvallig kan bly totdat die Griekse skuldkrisis opgelos is.

    Die hoof van die Internasionale Monetêre Fonds, Christine Lagarde sê sy hoop dat die uitslag van Sondag se referendum in Griekeland, meer duidelikheid en sekerheid sal bring oor die land se ekonomiese situasie.

    Tsipras het in ‘n uitdagende houding Griekse burgers gevra om die voorstelle deur die land se krediteure te verwerp, maar heftig ontken dat dit Griekeland kan dwing om die Eurosone te verlaat.

  • AA: Hoër brandstofpryse verwag in Julie

    Brandstofprysverhogings in Julie wag vir motoriste, het die Automobiel-Assosiasie (AA), Donderdag gesê.

    Hulle verwag dat die prys van petrol sal verhoog word met tussen 43 sent en 46 sent per liter, terwyl diesel en paraffien minder geraak sal wees, met prysstygings van slegs sowat 6c.
     
    Van groter belang vir die AA is die gemiddelde wisselkoers, wat verswak het van R11.00 tot meer as R12.30 teenoor die dollar sedert Januarie.
     
    “As hierdie tendens voortduur en nie geneutraliseer word deur verlagings in internasionale brandstofpryse nie, sal brandstofpryse die vlakke van hul vorige rekord hoogtepunte voor die einde van die jaar bereik,” sê die AA.
     

  • Cell C ontstoke oor Vodacom en Neotel se samesmelting

    Cell C dreig om die telekommunikasie-beheerliggaam, OKOSA, hof toe te neem oor die samesmelting van Vodacom en Neotel.

    Vodacom se teenstanders het die maatskappy se oorname van Neotel fel gekritiseer omdat dit Vodacom onregverdige voordeel sal gee as die land se grootste selfoonnetwerkverskaffer toegang tot Neotel se winsgewende radiofrekwensiespektrum sou kry.

    Die transaksie sal die uitbreiding van Vodacom se veseloptiese kabelnetwerke ‘n hupstoot gee in woongebiede en besighede.

    Daarbenewens sal toegang tot die spektrum, ‘n skaars hulpbron, die maatskappy in staat stel om ontplooiing van sy hoë-spoed draadlose netwerk te bespoedig.

    OKOSA het Maandag bekendgemaak dat hy Vodacom se oorname van Neotel ten bedrae van sewe miljard rand goedgekeur het.

    Geen redes vir die besluit is nog verskaf nie.

    ‘n Cell C-woordvoerder, Zolile Ntukwana sê die ooreenkoms sal beteken dat Vodacom die mark oorheers.

  • Rupert sê gaping tussen ryk en arm sal tot afguns, haat lei

    Johann Rupert, een van Suid-Afrika se miljardêrs, sê die gaping tussen ryk en arm is besig om te vergroot en dit sal uiteindelik lei tot “afguns, haat en klassekonflik”.

    Hy het rykes gemaan om bewus te wees van die komende probleem wat deur rekenaars en robotte versnel sal word.

    Lees verder.

  • Die mark groei, maar Afrika is nie eens ‘n piesangrepubliek nie

    Die mark groei, maar Afrika is nie eens ‘n piesangrepubliek nie

    Die wêreldwye mark vir piesangs is besig om toe te neem, maar Afrikalande is ver agter by Latyns-Amerika om in dié behoefte te voorsien. Volgens die VN se Voedsel- en landbou-organisasie het die produksie van piesangs sedert 1990 verdubbel. Die gemiddelde, globale verbruik van piesangs het van 10 kg per kop per jaar met 50% gestyg tot 15 kg per kop (sien onderstaande grafiek). Tans voer ontwikkelde lande ongeveer 10 kg per kop piesangs per jaar in, terwyl die res van die mark uit eie bronne voorsien word. Frankryk beskik byvoorbeeld oor kolonies buite Europa wat gedeeltelik in sy behoeftes voorsien, terwyl piesangs ook in die VSA verbou word.

    Een van die lande waar die verbruik van piesangs die skerpste gestyg het, is in Rusland. In die ou Sowjetunie was piesangs vir baie Russe ‘n groot luukse en het die vraag na piesangs sedertdien toegeneem, hoewel dit nog onder die vlak van die meeste Wes-Europese lande verkeer. Nog ‘n kenmerk van die Wes-Europese mark vir piesangs is dat verbruikers “organiese” piesangs verkies wat teen ‘n premie vergeleke met gewone piesangs verkoop word. Veral in Denemarke en Switserland is die vraag na organiese piesangs baie hoog, met Duitsland, Brittanje en Frankryk ‘n kortkop agter dié twee lande.

    Piesanverbruik wêreldwyd. Bron: Voedsel- en landbou-organisasie
    Piesangverbruik wêreldwyd. Bron: Voedsel- en landbou-organisasie

    Hoewel Ecuador se markaandeel oor die afgelope paar jaar gedaal het, het dié land tot redelik onlangs een derde van die wêreld se uitvoermark in piesangs oorheers, ‘n ware “pieasangrepubliek”. In Afrika is dit slegs twee voormalige Franse kolonies in Wes-Afrika, Kameroen en die Ivoorkus, wat hoegenaamd piesangs uitvoer en dan veel minder as Ecuador en ander Latyns-Amerikaanse lande (sien onderstaande grafiek).

     

    Wêreld-piesanguitvoere
    Wêreld-piesanguitvoere

    Hoewel Suid-Afrika die grootste produsent van pomelo’s ter wêreld is, asook ‘n vername speler in ander sitrusvrugte, voer die land feitlik geen piesangs uit nie, terwyl ‘n klein hoeveelheid wel ingevoer word.

    Nog ‘n land waar piesangverbruik groei toon, is Japan en ‘n Japanse miljoenêr het onlangs aangekondig dat hy saam met ‘n Kambodjaan gaan werk om piesangs in Kambodja gaan kweek om na Japan in te voer.

  • Internet in Afrika tot 40 keer duurder!

    In Suid-Afrika is 49% van die bevolking aanlyn, maar Afrika moet tussen 30 en 40 keer méér vir internettoegang betaal as mense in ontwikkelde lande.

    Volgens die Internet Society se verslag oor internet en internetbeheer in Afrika het sowat 20% van die vasteland se bevolking teen Desember 2014 toegang gehad tot die internet.

    Die verslag sê dat die uitbreiding van infrastruktuur, soos internet-“sentrales” (“internet exchange points” of IXP’s), dié koste mettertyd sal verlaag.’

    Die meerderheid Afrikalande het internet-penetrasie van minder as 10%, terwyl 20% as die drempelvlak gesien word voordat ’n land ekonomiese voordele uit breëband begin trek.

    Nog net drie lande – Tanzanië, Rwanda en Mauritius – het teen Desember 2014 van analoog- na digitale TV- en radio-uitsendings oorgeskakel. Nog 19 lande het met die proses begin (onder meer Suid-Afrika, waar die proses nou al jare lank sloer, tot frustrasie van internetdiensverskaffers). Die verslag betreur dié trae oorskakeling omdat digitale uitsending meer ongebruikte spektrum vir internet beskikbaar sal stel.

    Nóg ’n oorgang wat Afrika “nie vinnig genoeg instel nie”, is die oorskakeling na die nuutste internet-adresprotokol, IPv6. Die verslag sê dis noodsaaklik vir langtermyn-internetuitbreiding, “veral soos wat die Internet van Dinge ’n werklikheid word”.

    Suid-Afrika en Egipte het 97% van die IPv6-adresse op die vasteland geregistreer.

    Die meeste mense wat vir die eerste keer “aanlyn” kom, slaan vastelyn-breëband sommer heeltemal oor ten gunste van mobiele breëband. Mobiele breëband verteenwoordig 90% van alle internet-subskripsies.

    Daar is lande op die kontinent waar so min as 2% van die bevolking “aanlyn” is.

    Die internet dra US$18 miljard – sowat 1,1% – tot die vasteland se totale bruto binnelandse produk (BBP). Dit is laag vergeleke met die wêreldgemiddelde van 4%.

    Die McKinsey-instituut verwys na iBBP, wat bestaan uit die internet se bydrae tot private verbruik, openbare besteding, private investering en ’n land se handelsbalans. Senegal se iBBP is die beste (3,3%), maar in die twee grootste ekonomieë, Nigerië en Suid-Afrika, is dit onderskeidelik 0,8% en 1,4%.

    “Dit wys op die onbenutte geleenthede wat nog in die meeste Afrika-lande gerealiseer moet word om die internet vir ekonomiese voordeel in te span,” sê die Internet Society.

  • Wêreld Ekonomiese Forum vir Afrika in Kaapstad begin

    Meer as 1200 wêreldleiers, politici en sakelui sal van Donderdag af die 25ste Wêreld Ekonomiese Forum oor Afrika in Kaapstad bywoon.

    Die konferensie sal deur verteenwoordigers uit 75 lande bygewoon word.

    Vanjaar se konferensie, in die Kaapstadse internasionale konferensiesentrum, sal onder meer immigrasie, die ekonomiese impak van terreur en die ontwikkeling van Afrika se informele ekonomie fokus.

    Afgevaardigdes het hul kommer uitgespreek oor die onlangse xenofobiese aanvalle in die land, sowel as nuwe visumregulasies.

    Sommige sê hulle oorweeg sakegeleenthede elders in Afrika ondanks die feit dat Suid-Afrika die top sakebestemming op die vasteland is.

    Nuwe regulasies is glo ‘n bron van frustrasie.