praag.co.za

‘San-gemeenskap moet beskerm word’

Written by

in

Die raad van die San-gemeenskap in samewerking met die Werksgroep vir Inheemse Minderhede in Suider-Afrika (Wimsa) het ‘n pamflet oor San-kinders se reg tot onderwys bekend gestel, het die Republikein berig.

Die pamflet getiteld “Inclusive Education for San Children in Namibia” is in samewerking met die Finse ambassade onderneem wat die projek geborg het.

Die saakgelastigde van die Finse ambassade, me. Anne Saloranta, het gesê die doel van die insluitende onderwysprojek wat hulle borg, is om die gaping tussen beleid en realiteit te vernou. Saloranta het gesê vanweë die verskil in taal en kultuur bestaan ’n groter kans dat San-leerlinge die skool sal verlaat voor hulle graad 12 voltooi het. Dit maak hulle meer weerloos vir maat­skaplike uitsluiting.

“Ekstra ondersteuning en sorg is nodig om die kinders te help en hul skoolbywoning te fasiliteer,” meen Saloranta.
Die pamflet verduidelik onder meer wie die San-raad is wat ook na onderwys vir San-kinders omsien. Dit bevat ook inligting aangaande voor­skrifte oor onderwys in die Grondwet, beleidrigtings oor onderwys vir gemarginaliseerde gemeenskappe en internasionale onderwysooreenkomste. Volgens Saloranta is dit belangrik dat gemeen­skappe die belangrikheid van onderwys verstaan sodat kinders die nodige ondersteuning kry om klasse by te woon.

“Opgeleide lede van die San-gemeenskap kan as rolmodelle optree en ’n positiewe voorbeeld stel deur te wys wat kan gebeur as jy jou opvoeding met erns bejeën,” meen sy.

’n Student aan die Universiteit van Namibië, me. Elsarien Katiti, het gesê ’n veilige omgewing waarin skole bygewoon kan word, is ’n kwessie wat aandag moet geniet.

Volgens haar is daar mense wat vir San-leeringe lag en spot, omdat dié kinders ’n kultuur het wat die wat spot nie verstaan nie. Katiti meen sulke voorvalle belemmer “die veilige omgewing” en kan tot skoolverlating lei.

“Ons moet kinders leer om vir hulself lief te wees en selfrespek te hê. Dit maak dit moeiliker vir ander mense om te oordeel,” het sy gesê.

Volgens Katiti word nie genoeg voorspraak vir die San-gemeenskap gedoen nie.

“Baie mense weet nie dat daar verskillende groepe en tale in die San-gemeenskap is nie. Dit is nie hulle skuld nie, want daar moet meer opvoeding gedoen word.”

Katiti is voorts van mening kinders moet geleer word daar is niks daarmee verkeerd om van ander mense te verskil nie.

Comments

4 responses to “‘San-gemeenskap moet beskerm word’”

  1. Witbeer Avatar
    Witbeer

    Wat van die Boere?

  2. Susan Avatar
    Susan

    Praat die San nie hoofsaaklik Afrikaans nie?

    1. Johan Avatar
      Johan

      Inderdaad! Al jare terug kon mens agterkom dat hulle eerder Nama praat as Boesman. Na my mening was een van die dryfvere agter die verAfrikansing van die Boesman juis dat hy daardeur met, veral in die suide, uitgesonderd Nama, met ander groepe kon praat.
      In die Noorde, veral in die jare voor 1952, toe arbeid deur Swanla vanuit Vamboland eers gereël kon word, het die Boesmans in die winter vir die boere gewerk. As die veld na Boesmanland gebrand het en die eerste weerlig slaan, was die Boesmans weg. Dus was hulle vir redelike tye onder die invloed van Afrikaans.
      Selfs in die 40’s was Afrikaans al die lingua franca van die Boesmans – dit is nou volgens my ervaring en kennis.

      1. Rifrug Avatar
        Rifrug

        “Selfs in die 40’s was Afrikaans al die lingua franca van die Boesmans – dit is nou volgens my ervaring en kennis.”

        Dankie vir die deel van jou ‘ervaring en kennis’ – vir my is dit een van die vele redes waarom ek praag lees – wil ‘ervaring en kennis’ deel (kry én gee).

Leave a Reply