Dit is die tweede terugslag wat Suid-Afrika vanjaar oor persvryheid tref. Vroeër het Freedom House Suid-Afrika se status tot dié van slegs gedeeltelik persvry geherklassifiseer.
Verslaggewers Sonder Grense –of VSG – het onlangs, tydens die ANC se Durbanse kongres, in skerp taal gewaarsku dat die party se beplande mediatribunaal en snoerwetgewing onaanvaarbaar is. In die verslag wat met die jongste persvryheidsindeks gepaard gaan, skryf VSG die land se swakker posisie egter ook toe aan die aanvalle op joernaliste tydens die Wêreldbeker-sokkertoernooi. Juius Malema se optrede jeens die BBC-joernalis tydens ‘n nuuskonferensie, word ook breedvoerig bespreek. Die woord, bastard, waarmee Malema die joernalis uitgejaag het, weerklink ook in die
verslag.
Die ANC het egter die rug styfgemaak.
Die ironie was dat Suid-Afrika die afgelope aantal jare geleidelik verlore grond op die persvryheidsindeks aan die terugwen was. Vroeg die eeu was Suid-Afrika nog 22ste op die indeks, en die mees persvrye land op die kontinent. Hierna het die ANC egter ook mediasnoeringsgeluide gemaak, en die land het ver teruggesak.Verskeie lande, soos Ghana en Mali, het beter as Suid-Afrika op die indeks gevaar, en het ook steeds beter posisies beklee terwyl Suid-Afrika sy posisie begin verbeter het.
Suid-Afrika se posisie – veral in die Afrikakonteks – klink moontlik nie baie erg nie, maar in die konteks van ‘n land met ‘n grondwetlike demokrasie geskoei op die liberalisme, en slegs een van ‘n handjievol lande wat naas die reg op uitdrukkingsvryheid persvryheid by die naam grondwetlik verskans, is dit kommerwekkend. As die regering ten opsigte van hierdie aspek so wyd met die grondwet omgaan, hoe sterk staan enige ander grondwetlike waarborge?
Baie water het in die see geloop sedert die Engelse koning Payne en sy makkers se ore laat afkap het. Boonop was die laksman nie so lekker oderlê in dié delikate takie nie, en het een se oor aan ‘n draadjie bly hang. Die laksman moes toe meer weer die skavot bestyg om sy brouwerk te voltooi. Wie nie wil hoor nie, het die koning gemeen, moes voel.
Gelukkig vir Payne en sy oorlose makkers het Cromwell kort hierna aan bewind gekom, en is hulle vrygelaat.
Sedertdien het persvryheid so met die demokrasie verweef geraak dat die Belgiese politikus, Yves Leterne, enkele jare gelede persvryheid as die vierde, weliswaar nie-amptelike been van die demokrasie beskryf het.
Die wêreld-ekonomiese krisis het nog ‘n dimensie ingelui. Yslandse bankbase was nog besig om ou konvensies in te span om hul aandeel in die Yslandse bankkrisis te snoer, toe politieke druk dié land op die voorpunt van institusionele mediavryheid geplaas het.
Die ANC swem stroomop, al is daar elemente van waarheid in dat die media die regering van latte voorsien om die pers mee te looi.
Daar is ‘n bepaalde verwantskap tussen ‘n land se stand op die persvryheidsindeks, en sy posisie op ander indekse soos beleggersvertroueindeks en die korrupsiepersepsieindeks. Ook op hierdie indekse is Suid-Afrika se posisie nie wat dit moet wees nie.
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.