Die Amerikaanse hoofaandele-indeks, die Dow Jones, het die eerste keer deur die 20 000 gebreek.
Dit word onder meer toegeskryf aan die verkiesing van Donald Trump as president wat ‘n hupstoot aan Amerikaanse aandelemarkte gegee het.
Volgens berigte verwag beleggers `n besigheidsvriendelike agenda van die nuwe regering. Finansiële reuse soos Goldman Sachs en JPMorgan Chase trek in hierdie stadium die meeste voordeel.
Trump se beleid sal na verwagting tot vinniger ekonomiese groei en hoër rentekoerse lei.
Die S&P 500 en die tegnologie-belaaide Nasdaq het ook nuwe hoogtepunte getoets, aangevuur deur die hoop dat die beleid van President Trump die Amerikaanse ekonomie sal stimuleer.
Die Dow, wat nader aan die 20 000-mylpaal gedurende Januarie opgekruip het, het met 0,8 persent gestyg tot 20,068.51.
Beleggers se verwagtinge van belastingverlaging en hoër groei is in aandele uitgestort.
‘n Senior adviseur van Trump, Kellyanne Conway het getwiet dat die mylpaal toegeskryf kan word aan “die Trump-effek”.
Praag is die enigste nuuswerf in Afrikaans wat pro-Trump is en die enigste op die kontinent om president Trump se oorwinning te voorspel en ondersteun het.
As ‘n daling in die rand die prys is wat die ANC moet betaal om beheer van die ekonomie oor te neem, dan moet dit maar so wees, sê Collen Maine, die president van die ANC-jeugliga.
Maine het gister ‘n toespraak gelewer by ‘n lesing oor ekonomiese vryheid wat deur die Jeugliga in Durban georganiseer is. Volgens Maine is die geldeenheid “problematies” en verteenwoord die Nasionale Tesourie “die ANC se grootste probleem”.
“Ons word aanmekaar met rommelstatus gedreig. Ons moet optree. Indien die rand moet daal, moet hy maar daal. As hy styg, moet dit ons wees wat in beheer is,” het hy gesê. “Die rand is problematies. Gedurende die verkiesings, toe daar gesê is dat die ANC nie goed doen in die metro’s nie, het die rand versterk. Waarom is ons banger vir die graderingsagentskappe en markte as vir die mense van Suid-Afrika?”
Betreffende Des van Rooyen wat deur Jacob Zuma as minister van finansies aangestel is, maar agterna weer afgedank is, het hy aan Zuma op die verhoog gevra: “Waarom het aan die druk toegegee?”
Nasionale Demokratiese Revolusie
Volgens Maine is dit moeilik om te sê of die nasionale demokratiese revolusie steeds op koers is. “Ek sê vir mense ‘ja en nee’. ‘Ja’ omdat ons baie bereik het, maar ‘nee’ omdat die ANC deur leiers geïnfiltreer is wat aan iemand anders verslag doen.”
“Suid-Afrikaners se geduld raak op,” het Maine aan die 1500 lede van die gehoor gesê.
Hy het voortgegaan deur te sê dat die ANC hom van “beskermers van kapitaal” moet suiwer.
“Daar is diegene binne die ANC-leierskap wat ná 1994 gemaklik geraak het. Hulle ry Duitse motors en het die revolusie uitgestel,” meen hy. “Ons wil ons grond terughê, ons wil ons mineral terughê. Ons wil nasionalisering van die Reserwebank hê.”
Geslaagde revolusies
Slegs die jeug kan geslaagde revolusie lei, het hy gesê. Daar was diegene in die uitvoerende strukture van die party wat ‘n beroep gedoen het om openbare maatskappye te privatiseer, soos die Suid-Afrikaanse Lugdiens. “Openbare maatskappye moet nie geprivatiseer word nie. Die probleem is weereens die Tesourie,” het hy gesê, terwyl hy dit gekwalifiseer het deur by te voeg dat hy nie noodwendig na die minister van finansies, Pravin Gordhan, verwys nie, maar die hele departement.
Weereens het hy hom tot Zuma gerig en gesê: “Meneer die president, ons praat van radikale ekonomiese transformasie, maar —met respek — daar word slegs lippediens (aan die revolusie) bewys.
Die ANC het nie die vryheidstryd gevoer om kospakkies aan die armes uit te deel nie, het hy gesê. “Ek haat kospakkies. Ons mense wil die eienaars van die produksiemiddele wees, hulle kan hul eie voedsel produseer.”
Die sleutelpilaar tot die verwesenliking van ekonomiese vryheid was opvoeding, het hy gesê. Teenoor Zuma het gesê: Meneer die president, u het aan ons BRICS gebring; as deel van u nalatenskap, gee vir ons gratis opvoeding vir die armes.”
Besetting van wynplase
“As ons nie die ekonomiese kwessies aanpak nie, sal die jeug in opstand moet kom,” het hy verder gesê. “Ons moet dinge vir die ANC-leierskap ongemaklik maak. Die lewe is nie maanskyn en rose nie.
“Ons, die werkloses, die dakloses, die grondlose jeug, sal op ‘n punt gedwing word om (grond) te beset, en ons sal met die wynplase in Kaapstad begin.”
Dudu Miyeni
Ook op die verhoog was die ANC se nasionale uitvoerende komitee, asook ‘n lid van die nasionale dagbestuur, Nathi Mthethwa, wat ook minister van kuns en kultuur is, die burgemeester van Durban (eThekwini), Zandile Gumede, die ANC se provinsiale sekretaris in Kwazulu-Natal, Super Zuma, en ander.
Die voorsitster van SAL, Dudu Miyeni en Mzwanele (Jimmy) Manyi, president van die Progressiewe Beroepsluiforum, het vir die duur van die lesing in die voorste ry gesit.
Nie net het die wêreld se links-liberale hoofstroommedia voorspel dat Donald Trump loshande die Amerikaanse presidentsverkiesing sou verloor nie, maar ook dat daar ‘n finansiële ineenstorting sou plaasvind indien so ‘n hoogs onwaarskynlike gebeurtenis ooit sou plaasvind. Wel, die onwaarskynlike — volgens hulle — het toe op 8 November plaasgevind. Erger: pleks van ‘n ineenstorting op Amerikaanse finansiële markte, het die beurse tot gister vir 17 dae agtereenvolgens nuwe rekords opgestel en het die Dow Jones-indeks van die grootste 30 nywerheidsaandele gisteraand ‘n nuwe rekord net onder die towervlak van 20 000 behaal.
Janet Yellen
Van gister af vergader die Amerikaanse Federale Reserwebank se FOMC (Federal Open Market Committee) onder voorsitterskap van mev. Janet Yellen egter. Na alle verwagting gaan die FOMC vandag aankondig dat Amerikaanse rentekoerse van hul huidige vlak van 0,5% tot 0,75% verhoog word. Dit verwys na die vlak van lenings tussen banke oftewel die sogenaamde “Fed Funds”-koers, wat weer die ander koerse soos die primakoers bepaal. Dit klink nie na veel nie, maar aangesien sommige ontwikkelde lande soos Switserland en Swede tans met negatiewe rentekoerse en deflasie worstel, asook 0% in die eurogebied, kan dit die Amerikaanse dollar ‘n verdere hupstoot gee.
Die aandelemarkte in die VSA kan selfs verdere rekordhoogtepunte bereik aangesien die markte reeds die rentekoersverhoging verdiskonteer het en daar uitgesien word na verdere ekonomiese groei in die VSA.
Uitwerking op Suid-Afrika
Oor die algemeen is ‘n styging in Amerikaanse rentekoerse en ‘n sterk dollar nie goed vir Suid-Afrika nie. Die rand mag dalk van hier af aan teen die dollar verswak wat ingevoerde goedere waarvan die pryse meesal in dollar bepaal word — soos ru-olie — duurder sal maak. Dit mag ook ‘n negatiewe uitwerking op plaaslike kapitaalmarkte hê soos wat internasionale beleggers hul fondse eerder in die VSA belê en uit Suid-Afrika onttrek. ‘n Groot aantrekkingskrag tot dusver vir buitelandse beleggers was die relatief hoë opbrengste wat Suid-Afrikaanse staatseffekte betaal, teenoor hul Amerikaanse en Europese eweknieë.
Die sterker dollar sal Suid-Afrika tref op dieselfde tydstip as wat die land reeds sukkel met ‘n dreigende verlaging van sy skuldgradering deur Moody en Standard & Poor. Dit kan die land verder in ‘n toestand van “stagflasie” laat, met min vraag in die ekonomie, maar stygende pryse weens ‘n swak geldeenheid.
Ontleders sal egter mev. Yellen se perskonferensie na afloop van die vergadering fyn dophou vir enige wenke oor die verdere verloop van Amerika se siklus van rentekoersverhogings wat hiermee aanbreek. Afhangend van haar kommentaar, kan beurse verder styg of skielik afwaarts korrigeer, en kan die dollar sy lopie teen die euro, Britse pond, jen en ander geldeenhede voortsit, aldan nie.
Tot dusver het mnr. Donald Trump se verkiesing ‘n positiewe uitwerking op die markte gehad, in weerwil van al die swartgallige praatjies deur die media. Sommige sê dat die markte styg, danksy Trump want hy het immers meer poste en die beskerming van Amerika se handelsbelange belowe. Mev. Yellen is egter ‘n vyand van mnr. Trump en ‘n Clinton-ondersteuner en mag dalk haar mag by die Federale Reserwe begin gebruik om sy kaarte deurmekaar te krap.
Die Tesourie het sy steun gegee aan ‘n voorstel dat ‘n nasionale minimumsalaris op R3 500 rand per maand vasgestel word.
Suid-Afrika se werkloosheidsyfer het vir die derde kwartaal van 2016 geklim tot 27,1%, het Statistiek Suid-Afrika vroeër bekend gemaak, ‘n skokkende styging.
Dit sluit nie diegene in wat in die uitgebreide definisie van werkloosheid – dié mense wat opgehou soek het na werk – 36,3%, in die tweede kwartaal bereik het nie, het die statistiekliggaam gesê.
Minister Gordhan het die hoë werkloosheid geïgnoreer en gesê die Nedlac-verslag is ‘n belangrike mylpaal in pogings om lone van werkers te verhoog.
Ondersteuners van ‘n minimumloon sê dit sal groei aanmoedig omdat werkers meer geld sal hê om te bestee en ook ongelykheid verminder.
Kritici dink egter dat dit nog meer werkloosheid kan meebring omdat werkgewers nie hoër lone kan bekostig nie.
Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee maak intussen vandag sy laaste aankondiging vir vanjaar oor die rentekoers.
Die Bank het die terugkoopkoers sedert Maart onveranderd gelaat op sewe persent met die prima-uitleenkoers op 10 komma vyf persent.
Vandag se aankondiging sal plaasvind te midde van ‘n steeds trae ekonomie en kommer oor moontlike afgraderings deur kredietgraderingsagentskappe.
Gordhan se aankondiging oor minimumlone in ‘n klimaat van stygende werkloosheid, sal nie die ekonomiese prentjie verhelder nie.
Terwyl Eskom sukkel om Suid-Afrika se ligte aan te hou, verskaf die openbare maatskappy steeds elektrisiteit op skuld aan Zimbabwe. Tans skuld ons noordelike buurland met sy ekstremistiese antiblanke regering Eskom R250 miljoen, sonder enige teken dat dit betaal gaan word.
In die jongste welwillende gebaar jeens Zimbabwe, het Eskom die land nog tyd – tot einde Desember 2016 – verleen om te begin betalings maak. Zimbabwe ontvang ten minste 30% van sy krag vanuit die buiteland, met Mosambiek se Hydro Cahora Bassa-maatskappy (HCB) wat ook aan die land elektrisiteit voorsien. Blykbaar skuld Zimbabwe insgelyks R126 miljoen aan HCB.
Die besturende direkteur van die Zimbabwe-elekrisiteitstransmissie en -verspreidingsmaatskappy (ZETDC), Julian Chinembiri, het intussen in die Financial Gazette verklaar dat “agterstallige bedrae ophoop”.
“Eskom het ons tot Desember 2016 gegee terwyl HCB ons tot einde November gegee het om agterstallige bedrae te vereffen,” sê Chinembiri. “Tans geniet ons stabiele kragvoorsieing en ons sou voorsiening wou hou soos dit is en verseker dat geen beurtkrag ingestel word nie.”
“Ons beskik oor voorafbetaalde reëlings met Eskom en HCB.”
Zimbabwe voer ongeveer 350 megawatt elekrisiteit van Eskom in en 50MW van HCB. Die land wek ook krag op deur middel van dieselopwekkers wat aan Robert Mugabe se skoonseun, Simba Chikore, behoort. Onlangs is Chikore insgelyks as onderhoof van die bankrot lugdiens, Air Zimbabwe, aangestel.
Hoewel Afrikaners vir die grootste deel van die twintigste eeu die land regeer het, besit hulle weinig van die land se rykdom. Dié afleiding kan gemaak word uit die jongste rykdomverslag oor Suid-Afrikaanse stede wat deur die maatskappy New World Wealth vrygestel is.
By verre die rykste stad in die land – waar weinig Afrikaners woon – is Johannesburg. Dié stad beskik oor $243 miljard se rykdom. Daar woon 17 600 dollarmiljoenêrs en twee dollarmiljardêrs in die Goudstad.
Kaapstad met sy geurtjie van Britse kolonialisme, is die Suid-Afrikaanse stad met die tweede meeste rykdom ter waarde van $130 miljard. Daar woon 7 400 dollarmiljoenêrs en 2 dollarmiljardêrs in die skadu van Tafelberg.
Nog ‘n Engelse koloniale stad, Durban, beskik oor die derde meeste rykdom, ter waarde van $45 miljard. In dié subtropiese kusstad woon daar 2 700 dollarmiljoenêrs en een dollarmiljardêr.
Pretoria, die stad in die land waar die meeste Afrikaners – en blankes – woon, is vierde op die lys met ‘n totale rykdom van $42 miljard. Daar woon 2 600 dollarmiljoenêrs in die Jakarandastad, dog geen miljardêr nie.
Twee gebiede wat egter deur New World Wealth as “ontluikende setels van rykdom” uitgelig word, en waar Afrikaners nietemin sterk verteenwoordig is, is: Paarl-Stellenbosch-Franschhoek en die Tuinroete. In Paarl-Stellenbosch-Fransschoek is $40 miljard se rykdom gekonsentreer en woon daar 2 500 dollarmiljoenêrs, byna soveel soos in Pretoria.
Op die Tuinroete wat omskryf word as “van Mosselbaai tot die Stormsrivier” met dorpe soos George, Knysna, Plettenbergbaai
en Wildernis is daar $38 miljard se rykdom, met vele afgetrede miljoenêrs wat oor die see uitkyk.
Daar woon net soveel dollarmiljoenêrs op die Tuinroete as in Paarl-Stellenbosch-Franschhoek, te wete 2 500.
‘n Gebied wat nie op die verslag verskyn nie, is die Oos-Rand wat ook oor ‘n aansienlike ekonomiese uitset beskik, maar wat moontlik by Johannesburg ingereken is.
Die stad met die meeste rykdom ter wêreld is Londen, wat ‘n kortkop voor New York verkeer. Die Britse hoofstad huisves $2,7 triljoen se rykdom, met 357 000 dollarmiljoenêrs en 62 dollarmiljardêrs wat daar woonagtig is. Maar die groot stede van China en Indië is besig om opgang te maak en gaan waarskynlik binnekort die Britse en Amerikaanse finansiële hoofstede onttroon.
Die president van die Reserwebank, Lesetja Kganyago sê die bank vind dit moeilik om politieke risiko in die land te voorspel, maar het gewaarsku dat die nasionalisering van die Reserwebank baie ernstige gevolge vir die land sal hê.
Sy opmerking kom nadat die minister van minerale bronne Mosebenzi Zwane voorgestel het dat die gesag van die Reserwebank om banklisensies uit te reik onttrek word en dat dit die verantwoordelikheid van die minister van Finansies word.
Kganyago wou hom nie uitlaat oor die huidige politieke druk nie, maar het benadruk dat die Reserwebank sy werk onafhanklik en sonder vrees of vooroordeel doen.
Tydens ‘n besoek aan die SABC het hy gesê die land se kredietgradering word bepaal deur die struktuur van die politieke instansies in die land en gesê graderingsagentskappe word gelei deur faktore soos die regering se vermoë om geld te bekom en skuld te betaal.
Vroeër die week het die ANC se adjunksekretaris-generaal Jesse Duarte (foto) gesê die Reserwebank het versuim om die waarde van die Rand te beskerm omdat die bank in privaatbesit is.
Duarte het ‘n dwarsklap na die Bank gemik, en gesê die ANC het gevra vir ‘n verduideliking van waarom die rand “so senuweeagtig is”.
“Ons Reserwebank moet ons rand beskerm, maar die Reserwebank is in private besit, en daarom het ons ‘n probleem,” het Duarte gesê.
Duarte het ook verwys na die nuwe wysigings aan die Wet op die Finansiële Intelligensiesentrum wat verpligtinge op banke plaas om “polities invloedryke mense” te ondersoek.
Duarte het gesê dat indien ‘n enkele familie, soos die Guptas uitgedryf kan word, kan ander suksesvolle swart maatskappye volg. “Beteken dit dat ‘n swart maatskappy wat nie ‘n wit vennoot het nie en nie ‘n front is nie, staan nie ‘n kans nie?” sy het gevra.
Dit is weens hierdie verpligtinge wat die vier groot banke bankdienste aan die Guptas onttrek het.
Die hotel- en ontspanningskonglomeraat Sun International het aangekondig dat hy Nigerië sal verlaat.
Sun International het gesê sy hotel- en casino-kompleks Federal Palace (foto bo) gaan voort in ‘n moeilike ekonomiese omgewing met Nigerië wat ‘n aantal krisisse, insluitend die lae olieprys, Boko Haram en ‘n verswakking naira in die gesig staar.
Die land het ook nog nie herstel van die groot impak wat die Ebola-epidemie op sakebedrywighede gehad het nie.
Benewens al probleme van die land, is daar ‘n aantal kwessies wat spesifiek hul eie bedryf negatief raak, het Sun International gesê.
“Vyf van ons personeellede wat in hegtenis geneem is deur die Ekonomiese en Finansiële Misdade Kommissie vroeër in die jaar nog nie het hul paspoorte terugontvang nie ten spyte van geen formele klagte teen die individue, die maatskappy of Sun International nie.
Ander Suid-Afrikaanse maatskappye wat uit die land wil onttrek, sluit Woolworths, Truworths en Tiger Brands in, terwyl MTN gedreig het om sy bedrywighede in die Wes-Afrikaland te sluit indien ‘n buitensporige boete van miljarde rand nie verminder word nie.
Coca-Cola Beverages Africa, die bottelerings- en gesamentlike onderneming tussen die Amerikaanse reus en plaaslike brouer SABMiller vrees dat Suid-Afrikaanse fabrieke sal sluit en winste sal halveer as die regering voortgaan met ‘n voorgestelde suikerbelasting.
Die Nasionale Tesourie het verlede maand aanbeveel dat ‘n heffing op suiker-versoete drankies geplaas word wat byna R11 miljard sal genereer in staatsinkomste.
Dit is gegebaseer is op die verbruikersdata vir 2012, soos aangehaal in die beleidstuk.
Die heffing is gemik op die vermindering van die verbruik van suiker en om produsente en verskaffers aan te moedig om die suikerinhoud van hul drankies te verlaag, volgens die regering.
Byna 27% van Suid-Afrikaners ouer as 15 is vetsugtig, volgens data wat gepubliseer is deur die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling.
Dit is die sesde hoogste koers onder 41 lande wat deur die OECD ondersoek is. Dit is ook die hoogste van die ontluikende markte na Mexiko, wat ‘n belasting op suiker-versoete drankies in 2014 bekend gestel het.
Suid-Afrikaners se verbruik van suiker deur verwerkte voedsel en koeldrank het sedert 1994 met 33% toegeneem en die land verbruik sowat drie keer meer Coca-Cola-produkte as die globale gemiddeld, volgens ‘n navorser by die Departement Voedselwetenskap aan die Universiteit Stellenbosch.
SABMiller besit 57% van CCBA, terwyl Coca-Cola 11,3% besit. Die balans word beheer deur die familie Gutsche.
As hierdie belasting was om geïmplementeer word daar is geen manier om die aantal werknemers, sê die maatskappy.
Die Coega Ontwikkelingskorporasie (CDC) in die Oos-Kaap het ‘n kontrak vir die grootste belegging in voertuigvervaardiging in Afrika die afgelope veertig jaar geteken.
Die beleggingskontrak van R11 miljard is met die Chinese staatsbeheerde maatskappy Beijing Automobile International Corporation (BAIC) gesluit.
Die fabriek sal nie ver van die Ngqura-diepwaterhawe opgerig word nie.
Die minister van handel en nywerheid, Rob Davies, sê die projek verstewig dié posisie van gebied in die Oos-Kaap as die land se voertuigvervaardigingskern.
Die korporasie het die afgelope vier jaar kontrakte met 54 nuwe beleggers in die gebied geteken vir ‘n gesamentlike belegging van R32-miljard rand.
Die rand het sy beste koers in nege maande teen die dollar bereik nadat die Bank van Engeland rentekoerse verlaag het en die Demokratiese Alliansie ‘n goeie vertoning in gister se plaaslike verkiesings gelewer het.
Die rand het vanoggend vroeg op R13,7035 teen die Amerikaanse dollar gestaan en R17,9938 teenoor die Britse pond. Die plaaslike geldeenheid het laas op 3 November 2015 teen dié koerse verhandel.
Die plaaslike verkiesings het gister invloed uitgeoefen, met die DA wat lyk asof dit die meeste stemme in Johannesburg, Pretoria, Port Elizabeth en Kaapstad gaan behaal. Sommige ontleders het dit as positief vir die rand gesien.
“Die verkiesingsuitslag lyk asof dit verwagtinge vir ‘n verandering in die vernaamste stede ondersteun,” het Simon Quijano-Evens, ‘n strateeg in ontluikende markte by Legal & General Investment Management in Londen, aan Bloomberg gesê. “Verandering is waarna markte uitgesien het, hoe gering dit ook al mag wees, gegewe die voortdurende inkomste-ongelykheid en daling in groeikoerse wat mens in Suid-Afrika waarneem.”
Teen die euro het die rand op R15,2560 te staan gekom, nadat dit nie te lank gelede nie selfs teen R18 per euro verhandel het.
Ook in Johannesburg is die rand deur ‘n meer rooskleurige bril bekyk. “Plaaslike verkiesings wat glad verloop ondersteun vanoggend sentiment, dit lyk asof ons demokrasie in ‘n goeie toestand is, daarom is dit goeie nuus,” het Ion de Vleeschauwer, hoofhandelaar van Bidvestbank in Johannesburg gesê. “Verhandeling in rentekoersverskille help ook, met die rentekoersverlaging van die Bank van Engeland wat ons opbrengs oor die kort termyn aanloklik laat lyk.”
Die Bank van Engeland het gister op sogenaamde “Super-Donderdag” besluit om die Britse koerse tot 0,25% vanaf 0,50% te verlaag terwyl die terugkoop van bates onveranderd op £375bn gelaat is.
Die Amerikaanse tydskrif Forbes het so pas sy jongste lys van dollarmiljardêrs gepubliseer en Bill Gates is steeds die rykste man op aarde met ‘n fortuin van $77,7 miljard. Slegs sewe Suid-Afrikaners verskyn op die lys, waarvan drie Afrikaners is.
Mnr. Christo Wiese (foto hier bo), die kleinhandelmagnaat wat die beherende aandeel in Shoprite besit, beskik oor ‘n persoonlike boedel van $7,1 miljard (ongeveer R100 000 000 000). Hy is tans die rykste man in Suid-Afrika. Mnr. Nicky Oppenheimer, erfgenaam van mnr. Harry Oppenheimer wat jare lank die rykste man in die land was, staan deesdae in die tweede plek met ‘n fortuin van $6,7 miljard.
In die derde plek verskyn Johann Rupert van die Richemont- en Rembrandtgroep, insgelyks die erfgenaam van die bekende Afrikanersakeman, wyle Anton Rupert. Hy beskik oor rykdom van $5,4 miljard. Onlangs was hy in die nuus weens sy uitlatings oor die Afrikaanse taalstryd.
In die vierde plek op die Suid-Afrikaanse lys verskyn die belegger Allan Gray, die enigste nie-Joodse Engelsman op die lys, met $1,9 miljard.
‘n Kortkop agter hom, op $1,8 miljard, figureer mnr. Koos Bekker van Naspers wat danksy sy maatskappy se belegging in die Hongkongse maatskappy Tencent meteoriese opgang gemaak het. Bekker is tans die vyfde rykste man in die land.
Hoewel mnr. Nicky Oppenheimer van Joodse afkoms is, was sy vader ‘n bekeerde Christen wat met ‘n Engelse vrou getroud was, dus word hy nie meer deur die Joodse gemeenskap as Joods beskou nie. Die sesde rykste man in Suid-Afrika, mnr. Stephen Saad van die Aspen- farmaseutiese groep, speel wel ‘n leidende rol in die Suid-Afrikaanse Joodse gemeenskap wat reeds verskeie toekennings aan hom gemaak het. Hy beskik oor bates van $1,5 miljard en het veral begin ryk word toe tenders vir die verskaffing van generiese Vigs-medisyne deur die ANC-regering aan sy Aspen-groep toegeken is. Dié medisyne word ook gedeeltelik deur die Amerikaanse regering se USAID befonds.
Die enigste swartman op die lys van sewe SA dollarmiljardêrs is Patrice Motsepe. Die randwaarde van sy aandeelhouding in African Rainbow Minerals het die afgelope aantal jare aansienlik gedaal weens die probleme in die mynbedryf, dus staan sy fortuin tans min of meer gelyk met dié van Stephen Saad op $1,5 miljard.
Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAA) het ‘n besluit om die dienste van die omstrede BnP Capital te beëindig as ‘n verskaffer van finansiële dienste aan die lugredery, het die lugredery Donderdag aangekondig word.
Die besluit is Woensdag aan BnP Capital gekommunikeer, het die lugredery gesê.
Volgens News24 was BnP Capital se skielike aanstelling nie net buitensporig duur nie, maar het ook ‘n goedgekeurde banktender aan Nedbank vervang.
SAA het goedkeuring verleen vir die toekenning van bankdienste aan Nedbank op 27 Mei, vir vyf jaar, teen ‘n beraamde koste van R278 miljoen.
Die Nedbank-kontrak was onderhewig aan ‘n skuldkonsolidasieproses wat aan die gang was ten tyde was die aanstelling van BnP Capital, ‘n “boetiek finansier”.
Dit is aangestel om die lugredery te adviseer oor hoe om R15 miljard se skuld te herstruktureer.
BnP Capital sou teen ‘n fooi van R256 miljoen die advies gee, selfs al het die SAA se tesourier, Cynthia Stimpel, gesê dit kan gedoen word teen ‘n fraksie van die koste.
BnP Capital het die kontrak in Maart voor ‘n hele paar goed gevestigde maatskappye, insluitend Nedbank, Regiment en Deloitte & Touche weggeraap.
Volgens die Raad op Finansiële Dienste, is BnP Capital se lisensie om te funksioneer as ‘n verskaffer van finansiële dienste vroeër in die jaar opgehef.
Die uitvoerende hoof van Sasol, David Constable het gehoop dat sy vyfjaarkontrak wat vandeesmaand verstryk het, sou verleng word.
Maar aandeelhouers moet dankbaar as hy die pad vat. Saam met ‘n ander Kanadees, Anglo se Cynthia Carroll, is Constable uit die geledere van die mees hopelose uitvoerende hoofde wat ooit by ‘n groot Suid-Afrikaanse maatskappy aangestel is.
Kort na sy aankoms in Julie 2011, het die Kanadees toegesien dat Sasol uit China onttrek en sy aandag op Noord-Amerika vestig.
In Maandag se handelsverklaring, het die maatskappy gesê hulle sal miljarde meer moet afskryf vir die Montney-skaliegasprojek, ‘n ontsaglike verlies wat die Kanadese belegging gely het.
Die verlies beloop ‘n verbysterende R11.5 miljard. Erger nog, die koste van sy halfvoltooide Louisiana chemikalieë-aanleg het toegeneem tot $11 miljard aandeelhouers nadat vertel is dit sal $8,9 miljard kos.
Indien meer sout nodig is vir die wonde, dit is seker Constable se astronomiese vergoeding vir sy swakker as swak bestuur.
In die jaarverslag van Sasol vir 2016 sal die verkwister Constable se pakket van R50 miljoen per jaar waarskynlik nog verder verhoog word vir sy finale 12 maande.
Sasol se voormalige uitvoerende hoof mag dalk tere herinneringe van sy tyd in Johannesburg oorhou. Vermoedelik sal diegene wat verantwoordelik was vir sy skouspelagtig mislukte aanstelling besig wees met ‘n dringende selfondersoek.
