Dan Roodt, Author at praag.co.za

Davos verdedig kapitalisme

Sommige van die wêreld se top hoofuitvoerendebeamptes erken dat kapitalisme ongelykhede laat toeneem, maar hulle sê dit is beter as enige alternatiewe stelsel.

Dié verdedigende salvo’s van die HUB’s is Woensdag met die afskop van gesprekke by die Wêreld Ekonomiese Forum in die Switserse ski-oord van Davos gehoor. Europa se skuldkrisis en ‘n dreigende verlangsaming in die ontwikkelde wêreld is besig om ‘n wolk oor hierdie jaar se byeenkoms van 2 600 elite sake-en politieke leiers te kaats.

“Kapitalisme mag die ergste stelsel van almal wees, behalwe vir elke ander stelsel,” sê David Rubenstein, mede-stigter van die Carlyle-groep, wat fondse bestuur in Washington.

Betogers het kamp opgeslaan in die sneeu by die vergaderinglokaal, om druk op die grootkoppe by vanjaar se forum te plaas dat hulle werkers se vrese in ag neem as hulle die wêreld se ekonomiese probleme bespreek. Die Occupy-beweging en ander protesgroepe het wêreldwye aandag getrek met woede oor ongelykheid, hardnekkige hoë werkloosheid, en toenemende armoede.

Die korporatiewe wêreld skuif egter die blaam op regerings af.

Hervorming gaan “nie net oor korporasies en gierigheid nie. Dit gaan oor besluitneming,” sê Alcatel-Lucent se HUB, Ben Verwaayen. “Waarom het dit Europa (en sy leiers) twee jaar geneem om tot ‘n gevolgtrekking te kom wat hulle geweet het hulle in elk geval die gesig staar?”

Hy het nie uitgebrei nie, maar blykbaar verwys na die erns van die krisis en die noodsaaklikheid vir moedige optrede, en die leiers se besluit om die ekonomiese bestuur van die lande wat die euro gebruik, nader aan mekaar te bring.

Brian Moynihan, uitvoerende hoof van Bank of America, wat gedwing is om af te sien van planne om ‘n $5 debietkaartfooi ná betogings deur Occupy en ander, te hef, het gesê die banke het “baie gedoen” om bybetalings te verminder en sê dat siklusse ‘n deel van die kapitalistiese struktuur is.

Maar, sê ander, die proses nie is onvermydelik nie – en regerings moet ‘n sterker rol in die regulering van hoe maatskappye sake doen, speel.

Die hoof van die International Trade Union Confederation, Sharan Burrow, het gesê: “Ons het ‘n morele kompas verloor” en gewaarsku dat indien regerings nie nou in sosiale beskerming belê nie, “niemand sal hou van die maatskaplike onrus wat volg nie.”

Die hoofuitvoerendebeampte van Deloitte, Joe Echevarria, het gepraat oor die ontwikkeling van “meelewende kapitalisme.”

“Jy gaan te doen hê met regulasie – die balansering van die behoefte om die gemeenskap te beskerm saam met groei wat gesmoor word,” het hy aan The Associated Press in ‘n onderhoud by Davos gesê. “Ek dink dit sal manifesteer deur die keuses wat regerings en besighede maak.”

Terwyl die grootkoppe in Davos gesels, hou belangrike Griekse effekte-eienaars agter geslote deure vergaderings in Parys oor hoe om Europa se skuldkrisis op te los.

Woensdag, sal die Duitse kanselier Angela Merkel haar natuurlik oor Europa se krisis in haar rigtinggewende toespraak by die Davos-forum uitlaat.

Opnames voor die vergadering het pessimisme onder die wêreldse HUB’s uitgewys en lae vlakke in die publiek se vertroue in sake- en regeringsleiers, wat die algehele gevoel van broosheid in die VSA en die Europese ekonomieë onderstreep het en kommer dat dit die hele wêreld se ekonomie sal sink.

Taxi’s maai onder swart bevolking

Die minister van vervoer, mnr. S’bu Ndebele, het in die parlement bevestig dat die afgelope drie finansiële jare vanaf 2008 daar 5315 mense gesterf het net in taxi-ongelukke. In dieselfde tydperk het 1020 mense in busongelukke, 14 163 voetgangers en in totaal 41 431 mense in noodlottige ongelukke gesterf.

Hy het geantwoord op ‘n vraag van Pieter Groenewald van die Vryheidsfront Plus. Die meeste taxi-sterftes het plaasgevind in KwaZulu-Natal en die meeste sterftes in busongelukke was in Mpumalanga, naamlik 1458 en 301 onderskeidelik.

Die meeste sterftes in noodlottige ongelukke asook voetgangers was ook in KwaZulu-Natal met 8 309 padsterftes en 3 555 voetgangers wat gesterf het.

“Volgens die syfers is dit duidelik dat KwaZulu-Natal ‘n ernstige probleem is ten spyte daarvan dat daar gereeld gesê word dat hulle ‘n zero-toleransie handhaaf met verkeer.

Die minister wil graag spoed altyd die skuld gee en wil die spoedgrens verlaag na 100 km/uur. Die werklike probleem is egter die toestaan van bestuurslisensies. Behalwe korrupsie en vervalste bestuurslisensies kry bestuurders lisensies, maar dan is hulle nog steeds onbevoeg om te bestuur.

Die vereistes om ‘n lisensie te kry sal indringend aandag moet kry. Daar is ook genoegsame wetgewing, maar die toepassing daarvan is gebrekkig. Indien die minister hieraan aandag gee sal daar minder sterftes wees op die land se paaie,” sê mnr. Pieter Groenewald (LP), parlementêre woordvoerder van Vervoer vir die Vryheidsfront Plus.

Лобановский Харьков

Vreemdelinghaat flikker in Ekurhuleni

Buitelandse winkel-eienaars in townships in Ekurhuleni sê hulle lewe in vrees nadat ‘n spaza-winkel van ‘n burger van Bangladesj gisteraand aan die brand gesteek is.

Rafiqul Islam moes toekyk hoe sy broer se winkel in vlamme opgaan. Die groep, Ekurhuleni Concerned Business Owners, het homself intussen gedistansieer van aanvalle op buitelanders.

Honderde die Ekurhuleni-inwoners kla steeds omdat die Gautengse regering winkels wat deur buitelandse burgers in hul gebied besit word, nie sluit nie.

Die Ekurhuleni Concerned Residents, en Business and Enterprise Forum, hoofsaaklik uit kleinsake-eienaars en inwoners van townships aan die Oos-Rand voel Suid-Afrikaners trek aan die korste ent.

Hulle het reeds aan Gauteng se premier Nomvula Mokonyane, se kantoor ‘n memorandum oorhandig wat eis dat plaaslike regering besighede in besit van plaaslike burgers ondersteun, en hersoneringsprosesse, asook die oprigting van winkelsentrums in die townships dadelik staak. Hulle vra dat buitelanders wat in HOP-huise bly ook uitgesit moet word.

Forum-woordvoerder Baznaar Moloi het gesê: “Ons eis ‘n positiewe reaksie, indien nie sal ons drastiese stappe neem. Die laaste keer wat ons geveg het, was voor 1994.”

Moloi het gesê hulle het verskeie gesprekke met plaaslike regering in Maart gehad.

“Ons het ons kommer uitgespreek en talle vergaderings is gehou oor die aantal onwettige winkels wat deur buitelanders besit word. Die ooreenkoms was dat die regering die resolusies wat goedgekeur is, teen Julie, sal implementeer, “sê Moloi.

Hy het gesê dat dit nie gebeur het nie en die aantal winkels in besit van buitelanders, veral uit Pakistan en Bangladesj, het verdriedubbel.

“Baie van hierdie winkels betaal nie belasting nie en hoef nie bedryfslisensies te hê nie. En buitelanders verkwansel goedere onder markpryse, wat veroorsaak dat plaaslik besighede faal,” sê Moloi.

Mathapelo Maluka, wat in Daveyton woon, het gesê sy het ‘n besige spazawinkel vir baie jare gehad.

“Ek was in staat om my familie te ondersteun en universiteitsgelde te betaal vir my dogter,” het sy gesê.

Maluka, wie se besigheid sedertdien in duie gestort het, het gesê die kompetisie is steeds baie taai en dat sy kon nie byhou nie.

“Ek weet nie waar hulle hul voorraad aankoop nie. Die pryse wat hulle hef, kon nie eens my kosprys dek nie,” het Maluka gesê.

In Daveyton is baie winkels wat deur buitelandse burgers besit word gesluit. Blou plakkers waarop staan “Suid-Afrikaanse spazawinkel” identifiseer sommige spazawinkels in Daveyton.

Александр Фильчаков

Zuma stoom voort met AU-agenda

Katar het ingestem om sy samewerking te gee aan die Afrika-Unie en te help met die heropbou en ontwikkeling van Libië.

President Jacob Zuma het dit bekend gemaak aan die einde van sy daglange besoek aan dié Golfstaat. Katar is tans die voorsitter van die Arabiese Liga waarvan Libië ‘n lid is.

Die organisasie van 22-lidlande het Libië se lidmaatskap in Februarie verlede jaar opgeskort weens Moeammar Gaddafi se optrede teenoor betogers. Libië se skorsing is egter intussen opgehef.

Zuma se besoek was ook daarop gemik om politieke en ekonomiese betrekkinge met Suid-Afrika te verstewig.

Katar is die sewende grootste verskaffer van ru-olie aan Suid-Afrika. Die handelsbalans tussen die twee lande word beraam op nege-miljard Amerikaanse dollar in Katar se guns.

Intussen het ondersteuners van Moeammar Gaddafi Maandag beheer geneem oor “sommige belangrike distrikte” van Bani Walid, het ‘n plaaslike beampte aan AFP gesê.

Dié Libiese dorp was ‘n vesting van die ontslape diktator.

Mahmoed Warfelli, ‘n woordvoerder vir die dorp se plaaslike raad, sê die lojaliste het beheer geneem nadat hulle ‘n aanval op ‘n basis uitgevoer het.

“Hulle het beheer oorgeneem… in sommige distrikte, sommige belangrike distrikte in die middel van die stad,” het hy gesê.

Фильчаков

Oz-spioenasiehoof waarsku selfs teen ‘blond met blou oë’

Die hoof van Australië se binnelandse spioenasie-agentskap het gesê dat hy meer rekrute van nuwe immigrantegemeenskappe, veral onder die Moslems, soek, om die gevare van ‘n aanval op eie bodem te bestry.

David Irvine, hoof van die Australiese Security Intelligence Organisation (ASIO), het gesê daar is ‘n “regte en aanhoudende bedreiging” van ‘n plaaslike ekstremistiese aanval, met ‘n “kommerwekkende tendens van tuisgemaakte terrorisme.”

Daar was drie groot aanvalle oor die afgelope dekade wat “die werk was van tuisgroepe, met min of geen direkte kontak met Al-Kaida of sy oorsese affiliasies nie”, en 23 veroordelings vir ekstremistiese misdade wat afgeweer is.

Alhoewel simbolies, het Irvine gesê dat die dood die laaste jaar van Osama bin Laden en die Jemeens-Amerikaanse imam Anwar Al-Awlaki min gedoen het om die gevare te verminder, en die verdieping van bande met Australië se baie en diverse etniese groepe is die sleutel.

“ASIO moet meer mense van binne ons nuwe aankomelinge in immigrante-gemeenskappe werf,” het Irvine gesê in ‘n rare openbare toespraak Dinsdagaand in Sydney .

“Die behoefte bestaan dat ASIO nog beter moet uitreik na ons verskillende etniese gemeenskappe, veral Australiese Moslem-gemeenskappe.”

Maar hy beklemtoon dat Islam nie die vyand is nie, en het gevra dat Australiërs hulself moet weerhou daarvan om sekere groepe as ‘n geheel vir ‘n “klein aantal buitestaanders of ontevredenes” onder hulle te blameer.

“My konstante boodskap aan ons gewaardeerde Islamitiese gemeenskap is baie eenvoudig:” ASIO is nie teen Islam nie, dit is teen terrorisme, teen terrorisme wat beide Moslems en nie-Moslems tegelyk dood,” het Irvine gesê.

“Om ons gemeenskaplike doel van ‘n veilige en harmonieuse gemeenskap te bereik, het ons nodig om met julle saam te werk.”

Hy het die twee aanvalle in Noorweë deur die anti-Islamitiese Anders Behring Breivik aangehaal as ‘n herinnering dat “die bedreiging vir ons mense uit verskillende rigtings kan kom, en in verskillende gedaantes – selfs van diegene wat blond is en blou oë het.”

Die spioenasiehoof het toegegee dat dit “nie altyd maklik is” om vertroue te bou binne immigrantegroepe nie want “baie van hierdie gemeenskappe kom uit lande waar daar ‘n goeie rede was om baie bang vir die intelligensie dienste te wees.”.

“Uiteindelik egter kan baie potensiële terroristebedrywighede vermy word omdat ASIO en wetstoepassing in staat is om met die gemeenskappe saam te werk, op die basis van wedersydse vertroue en begrip,” het Irvine gesê.

“‘n Groot deel van ASIO se intelligensie kom van binne hierdie gemeenskappe.”

Александр Фильчаков

‘Los ons koning uit’

Dit is minagtend om ‘n verskoning van die Zoeloe-monarg koning Goodwill Zwelithini oor sy beweerde gay uitlating te eis, het ontstoke tradisionele leiers in KwaZulu-Natal Dinsdag gesê.

“Ons veroordeel gays en lesbiese groepe wat [eis] dat Sy Majesteit iMbube om verskoning moet vra vir hulle,” het die Provinsiale Kongres van Tradisionele Leiers van Suid-Afrika (Contralesa) in ‘n verklaring gesê.

“Dit wys hoe minagtend hulle is en erger nog tot by die punt dat hulle die koning met verdraaide feite nader. Hulle is net op soek na eie roem [van] ons koning.”

Die groep het gesê Zwelithini het in werklikheid kommer uitgespreek oor die morele verval.

“Die koning skuld niemand ‘n verskoning nie.”

Die Kommissie vir Geslagsgelykheid (KGG) het gevra dat die verklaring teruggetrek word.

Hulle is bekommerd omdat daar voortdurend teen lesbiërs, gays, biseksuele, trans- en interseksuele mense (LBTI) gediskrimineer word, het hulle gesê.

“Dit moet beskou word teen die agtergrond van haatmisdade wat opvlam in ons land as gevolg van mense nie wat ander, wat verskillende seksuele oriëntasies wat strydig is met hulle s’n, aanvaar nie,” het woordvoerder Javu Baloyi, in ‘n verklaring gesê.

“Ons vra vir die terugtrekking van daardie ongelukkige en onbehoorlike verklaring deur Zwelithini. Ons sal ook aan hom persoonlik skryf en ons ongemak met ‘n leier in sy posisie beklemtoon wat nie bevorder wat in die Grondwet vervat is nie, ” sê Baloyi.

Volgens The Times, het Zwelithini gesê aan gaste in Nquthu dat daar “tradisioneel” nie mense was wat betrokke was in verhoudings tussen dieselfde geslag nie.

“Daar was niks soos dit nie en as jy dit doen, moet jy weet dat jy vrot is. Ek gee nie om hoe jy voel daaroor nie. As jy dit doen, moet jy weet dat dit verkeerd is en jy is vrot. Tussen mense van dieselfde geslag is verhoudings nie aanvaarbaar nie,” is hy aangehaal.

Zwelithini het na berig word gesê hy het sy toespraak Sondag by die 133ste herdenking van die Slag van Isandlwana op 22 Januarie 1879 gelewer. Die geleentheid is ook bygewoon deur president Jacob Zuma.

Gay en lesbiese aktiviste het die koning se verklaring gekritiseer.

Contralesa het gesê dat die joernalis wat die storie geskryf het, moes duidelikheid vóór die skryf van die verslag gebaseer op “verdraaide” inligting gesoek het.

Vroeër op Maandag, het die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie gesê hulle sal aan die koning skryf om vas te stel of hy die stellings gemaak het en as hy dit gedoen het, moet hy dit onmiddellik terugtrek.

Hulle sal ook die kwessie met Zuma opneem.

KwaZulu-Natal se premier Zweli Mkhize sal die kommissie se voorsitter, Lawrence Mushwana, ontmoet om die aantygings teen Zwelithini te bespreek, het sy woordvoerder Ndabe Sibiya Dinsdag gesê.

“Hy voel sterk dat die publiek mislei is.”

Hy het gesê Mkhize is teleurgesteld oor die interpretasie van die koning se toespraak.

Volgens Mkhize, het die Zoeloe-koning enige vorm van misbruik veroordeel, en het nie teen gays en lesbiërs uitgevaar nie.

In sy toespraak aan die lede van die koninklike huishouding se portefeuljekomitee in die KwaZulu-Natalse wetgewer Dinsdag, het Mkhize enigiemand wat beweer dat hulle getuienis van ‘n homofobiese verklaring deur die Zoeloe-koning het, uitgedaag om dit te produseer.

Hy het ‘n DVD van Zwelithini se toespraak gespeel, en gesê dit bevat nie ‘n aanval op gays nie.

Sibiya het gesê Mkhize het gevoel dat dit belangrik vir hom is om Mushwana te ontmoet, sodat hy kan verduidelik wat die koning gesê het en hom met ‘n afskrif van die toespraak en die DVD kan laat.

Soos Contralesa, het Sibiya gesê Mkhize was teleurgesteld dat die kommissie gereageer het voordat hulle die feite gehad het.

Maandag, het die Zoeloe-koninklike huishouding kritiek uitgespreek teen die “roekelose vertaling” van Zwelithini se toespraak.

“In geen stadium het Sy Majesteit gay verhoudings of dieselfde geslag verhoudings veroordeel nie,” het sy woordvoerder Prince Mbonisi Zulu gesê.

Katolieke biskoppe oor grondhervorming

Grond moet aangewend word met respek en omgee vir die huidige en toekomstige geslagte, het die Suider-Afrikaanse Katolieke Biskoppekonferensie (SAKBK) Dinsdag gesê.

“Grond is ‘n bron van menslike lewe. Dit is God se geskenk aan almal van ons as mense wat verantwoordelik daarvoor is as bewaarders,” sê die SACBC se koördineerder vir geregtigheid en vrede van grondeise, Philani Mkhize.

Hy het gepraat by die bekendstelling van die SAKBK se visie vir grondhervorming by die St John Vianney-kweekskool in Waterkloof, Pretoria.

‘n Paradigmaskuif is nodig oor die grondkwessie, want dit is meer as net ‘n kommoditeit, het Mkhize gesê.

Die SACBC se visie is dat alle mense, insluitend diegene wat in landelike gebiede woon, moet voordeel trek uit ‘n goeie gehalte van lewe. Die landelike ekonomie moet floreer en is belangrik vir die breër ekonomie.

Dit sal aantreklike geleenthede vir jong mense skep.

Die SACBC het gesê dat alle mense toegang tot voldoende grond vir behuising, weiding, en opbrengste behoort te hê.

Dit moet vergesel word deur toegang tot veilige en bekostigbare water en ander basiese dienste soos elektrisiteit, sanitasie-, gesondheids-en opvoedkundige fasiliteite.

Hoewel baie vordering gemaak is met grondhervorming, is dit belangrik dat veilige grondregte bestaan en dat daar instellings is om die regte af te dwing, het Mkhize gesê.

Die SACBC is ‘n raad van die Rooms-Katolieke biskoppe in Suid-Afrika, Swaziland en Botswana.

Studente by Vaalkampus uiteengejaag

Veiligheidswagte moes pepersproei en knuppels gebruik om skares te beheer buite die Vaal Universiteit van Tegnologie, het SABC TV-nuus Dinsdag berig.

Selfoon-video materiaal van die studente in lang toue buite die Universiteit Maandag, wat wag om te registreer, is vertoon.

Die verslag het gesê dat studente begin het om te druk teen mekaar, wat veroorsaak het dat die sekuriteitswagte moes ingryp met knuppels, pepersproei en taser-gewere.

Kediemetse Mokotsi, die instelling se bestuurder van korporatiewe sake, het Dinsdag aan Sapa gesê hulle kan nie die gedrag van die sekuriteitswagte goedkeur nie.

“Dit is nuwe sekuriteitswagte wat laat verlede jaar aangestel is en hulle is nie opgelei om so ‘n skare te hanteer nie.

“Die saak sal opgeneem word met die betrokke departemente.”

Die wagte is beskryf as “aggressief”, maar Mokotsi kon nie in detail oor die opstand tussen die studente en die wagte uitbrei nie.

Daar was geen polisie op die kampus ten tye van die optrede nie.

“Gister was die eerste dag vir registrasie vir die terugkerende studente en elke fakulteit het ‘n spesifieke datum daarvoor toegewys, maar studente ignoreer die datums op hul briewe en hulle het op die verkeerde dag aangemeld toe hulle nie verwag is nie,” sê Mokotsi.

Die universiteit beplan om 2000 studente per dag te registreer. Maandag was dit onduidelik hoeveel studente in toue staan en wag.

Die Vaal-polisie was nie onmiddellik beskikbaar vir kommentaar nie.

Vroeër hierdie maand, is ‘n vrou doodgetrap in ‘n stormloop buite die Universiteit van Johannesburg, waar laatregistrasies plaasgevind het.

DA-plakkaat ‘wil rasdebat uitlok’

Die omstrede DA-Jeugplakkaat met die slagspreuk wat lees: “In ons toekoms sou jy nie twee keer kyk nie”, is deur die party se swart jeugleier aanlyn gepos.

Makashule Gana het die plakkaat aanlyn gepos as deel van ‘n veldtog om ‘n debat oor ras uit te lok.

“Om te sê dat die plakkaat is seksueel, is om dit tot die uiterste te voer. Die plakkaat sê baie. Hulle omhels mekaar, en dit wys in hierdie land dat ons ‘n geleentheid om mekaar te omhels gevind het.

“Ek weet nie hoekom daar negatiewe kommentaar daaroor is nie. Dit is ‘n kunswerk wat die toekoms wat ons [in die DA] wil bou, uitbeeld.”

Gana het die foto op sy Facebook-bladsy gesit, en vir ‘n kort rukkie gebruik as sy Twitter-avatar.

‘n Facebook-gebruiker het gesê: “Die naaktheid lei die aandag heeltemal af van die beoogde boodskap van politieke samehorigheid, tensy politiek eintlik alles oor seks handel.”

Een Twitter gebruiker het gevra: “Is die DA-veldtog namens ou ryk wit mans wat jong, inheemse meisies soek?”

Die wit en swart paartjie in ‘n passievolle omhelsing is “skokkend”, het die Christelike Demokratiese Party Dinsdag gesê.

Die CDP het hulself egter nie uitgespreek teen rasvermenging nie en net die moraliteit van die besluit bevraagteken.

“Op ‘n stadium dat die land hoër vlakke van moraliteit benodig, sit die DA ‘n plakkaat uit wat duidelik die bevordering van seksuele onsedelikheid aanmoedig,” het die partyleier Theunis Botha gesê.

“Daar is baie maniere waarop die DA geprojekteer kan word as ‘n nie-rassige party, eerder as die gebruik van ‘n plakkaat wat duidelik die bevordering van seksuele losbandigheid nastreef.”

Botha het gesê die plakkaat is “onsmaaklik tot die uiterste” en ‘n belediging vir die baie jong mense, swart en wit, wat hoë morele waardes handhaaf.

Iran, die tydbom tik

Die besluit om ‘n EU-olie-embargo op Iran in te stel, is Maandag deur die Europese ministers van buitelandse sake ooreengekom. ‘n Potensiële tydbom tik, wat op 1 Julie kan ontplof.

Op daardie dag, volgens die pakket van sanksiemaatreëls op die tafel in Brussel, sal Europa nie meer olie uit Iran invoer nie, sowat ‘n vyfde van die land se totale uitvoere. Teen ongeveer dieselfde tyd, sal Amerikaanse sanksies gerig teen die globale finansiering van Iran se olie ook inskop.

Iran sal dan nog steeds uitvoer na sommige lande in Asië, maar teen groot afslag.

In teenstelling met vorige sanksies teen Iran, sal die olie-embargo byna alle burgers tref en verteenwoordig ‘n bedreiging vir die regime. Teheran het lank reeds gesê dat sulke optrede ‘n oorlogsverklaring verteenwoordig, en daar is regskenners in die Weste wat saamstem met Iran se ontleding.

Die bedreiging van ‘n direkte botsing in die Golf oor die naweek is afgeweer toe die USS Lincoln-vliegdekskip en sy taakmag, insluitend die Britse fregat HMS Argyll en ‘n Franse oorlogskip, deur die Straat van Hormuz gereis het sonder voorval.

Dit was ten spyte van waarskuwings vroeër hierdie maand van Iran teen die terugkeer van ‘n Amerikaanse draer van die streek.

Maar spanning bou met die jongste oliesanksiebenaderings. Die VSA het reeds begin om sy militêre teenwoordigheid in die streek te verstrek, en die Fars nuusagentskap het vroeër hierdie maand oefeninge met die kodenaam “die Groot Boodskapper”, afgekondig wat anders sal wees as die vorige oorlogspeletjies, sonder om in detail te gaan.

Die Straat van Hormuz is die kinkel in die kabel, in dele slegs 2 km breed, binne Iran se territoriale waters.

Dit is waar olietenkers baie kwesbaar is vir ‘n poging om die globale petrolpomp af te skakel.

Maar dit is ‘n beslis tweesnydende swaard, potensieel meer dodelike vir Iran as vir sy teëstanders. Want terwyl Saoedi-Arabië die seestraat kan omseil mbv ‘n pyplyn, sit elkeen van Iran se olieterminale wes van die verstikpunt. Iran sal afgesny sy eie lewensbloed wees, wat verantwoordelik is vir meer as 60% van sy ekonomie.

Verder het die VSA dit duidelik gemaak dat ‘n onderbreking van die seeverkeer in die Golf s’n “rooi lyn” sal wees, wat met oorweldigende militêre reaksie teen Iran se kernaanlegte begroet sal word.

Tot nou toe het die Amerikaanse weermag aanvalle op die kernprogram uitgesluit. Maar as die VSA in elk geval oorlog oor olie voer, sal die koste-voordeel-ontleding uiteraard verander.

Dus is die sluiting van die seestraat selfmoord, ‘n oefening in die uiterste selfopoffering deur Iran, en onwaarskynlik.

Daar is nietemin ‘n spektrum van opsies, en vorme van teistering wat die olieprys sal beïnvloed sonder om ‘n casus belli wees. Maar die uitoefening van die opsies vereis subtiliteit en fyn oordeel aan alle kante. Die VSA, Europa en Iran weet dit goed.

Die laaste keer dat Iran en Amerika mekaar in hierdie spesifieke gedeelte van die waters uitgedaag het, in 1988, het ‘n Cruisermissiel van die USS Vincennes ‘n Airbus van Iran afgeskiet en die dood 290 burgerlikes waaronder 66 kinders, veroorsaak.

Daar is geen twyfel die oorweldigende vuurkrag tot Amerika se beskikking nie. Die Amerikaanse Vyfde Vloot, wat die Golf te patrolleer, is daar en die Pentagon het rustig sy weermag wat uit Irak onttrek het, se teenwoordigheid in Koeweit aangevul. Die Los Angeles Times het berig daar is nou 15 000 troepe daar, insluitend twee brigades van die weermag en ‘n helikopter-eenheid. Die VSA word ook ondersteun deur die aansienlike vlootteenwoordigheid van die Britse vloot en Golfbondgenote.

Die skaduwee van Iran Air 655 hang oor die huidige spanning, as ‘n herinnering van hoe die wêreld se magtigste en mees gevorderde weermag nie noodwendig gaan terugstaan vir reëls nie.