praag.co.za

Tag: mededingendheid

  • Klein teenoor groot denke

    Gedurende die 70’ger jare het mediese studente se sosiologiese onderbou die boek “Society Today” (wat nie meer beskikbaar is vandag nie),  ingesluit waarin die konsep van “Local vs International” beskryf is. Alhoewel die konteks meer rondom nie-kreatiewe teenoor kreatiewe denke gegaan het, het dit die onderskeid gevestig van klein teenoor groot deurdat hierdie teenstrydighede as ’n normale suigstokkie teenoor ’n ontploffende suigstokkie uitgebeeld is.

    theron_johann2Die bestuurswetenskap het die gedagte van “Local vs International” verder verfyn deur die gewraakte voorkoms van “local company men” (of bestuurders wat slegs na binne lojaal is), af te speel teen bestuurders wat meer  na buite lojaal is (of meer oop is vir internasionale of alternatiewe idees). Vir ondersteunende verwysings sien hier.

    In die 19de eeu was geen van hierdie geformaliseerde konsepte bekend nie alhoewel daar uit die middeleeuse feudale stelsels duidelike onderskeid getref was tussen heersers en werkers. Dié heersers kan dan as “internationalist” en werkers as “local” beskryf word. Daarom was die vestiging van Suid-Afrika as ’n entiteit eers moontlik in die 20ste eeu nl. 1910 met die Unie van Suid-Afrika (Sien Dave Steward van die FW de Klerk Instituut se video oor SA se geskiedenis.)

    Hierdie uitslag was slegs moontlik omdat die Britse heersers oop was vir nuwe idees terwyl die binnelands strydende groepe glad nie daaraan kon dink nie, of die vermoë gehad het om eers die landsgrense te trek nie.

    Op hierdie stadium het die Afrikaner ’n jong en onvolwasse stamkultuur gehad waar hulle kort tevore hulself probeer regeer het – weg van die Britse juk –  terwyl die Kerk-Staat-balans gevaarlik oorgehel het ten gunste van die Kerk. Dit is duidelik merkbaar in die ononderbroke groei van die Kerk sedert 1652. Die samebindende tradisie tussen geografies wydverspreide boere is weerspieël deur die tipiese 3 maandelikse kontrei-nagmaaldienste en was/is onlosmaaklik deel van die Afrikanerpsige en -opvoedingskultus. Dit was egter ’n plaaslike Kerk vir plaaslike mense en die hele konsep kan as lokaal identifiseer word dermate dat die politieke voorstel van apartheid (klaarblyklik) eintlik van “dominee” DF Malan af gekom het. Op daardie stadium was “segregasie” egter die aanvaarde internasionale konsep en daarmee het die probleem a.g.v. die verskil in internasionaal teenoor lokaal of groot teenoor klein na vore gekom. Die uiteinde van hierdie geloofsgebaseerde “klein” denke het finaal die Afrikaner benadeel met die oorhandiging van mag aan die ANC in 1994. Daarom is die moderator van die NG Kerk Johan Heyns vermoor en FW de Klerk van hoogverraad aangekla.

    In die 21ste eeu het die “World Economic Forum” ’n jaarlikse verslag begin uitbring waarin die rangorde van mededingendheid van nasies op wetenskaplike wyse bepaal word. Of die konsep van mededingendheid korrek is of nie, hierdie verslag tref baie duidelik onderskeid tussen 1ste en 3-dewêreldlande deur die twee groepe onderskeidelik as “innoverend” en “funksioneel” te identifiseer. Aangesien dit wetenskaplik gegrond is, kan niemand dit as polities of nie-polities korrek beskou nie. Wat interessant is, is dat hierdie onderskeid terugspring na die gedagte van groot teenoor klein denke soos hierbo beskryf. Met ander woorde, ontwikkelde lande dink groot en ontwikkellende lande dink klein. Dit word gemeet aan kreatiwiteit oftewel, die vermoë om te ontwerp. Aangesien Suid-Afrika alles invoer – moet Suid-Afrika dus funksioneel mededingend wees en kan ons wesenlik nie self dinge ontwerp nie en daarom is die denke “klein”. Kyk maar na die Rooivalk-gevegshelikopter – dit is wel ontwerp in Suid-Afrika – maar waar is daardie ontwerpskundigheid nou? Die land se politieke en sakeverteenwoordigers maak meer geld deur dinge in te voer en daarom word ontwerpskundigheid nie aangemoedig nie – selfs nie eers onder wittes nie.

    Rakende politiek in Suid-Afrika is die hedendaagse populêre hoofstroomneiging dus weg van groot denke na klein denke toe. Een voorbeeld is Naspers wat internasionaal groot dink maar op die plaaslike front daardie internasionale denke aktief afdruk te gunste van lokale denke, lokale politiek en lokale geld. Politieke aktivisme is duidelik nie teenoor die regering van die dag nie, maar meer teenoor die gedagte van lokale denke waar dit as onkreatiewe denke beskou word. Hierdie narratief bots egter met die “kreatiewe” uitkoms van lokalisering en desentraliserende filosofiese denke waarbinne die konsep van selfbeskikking gesien kan word en wat veroorsaak dat politieke partye by mekaar verbypraat en waar ons verval in die Derrida-strik van binêre denke.

    Die gedagte van hiërargie teenoor netwerkgebaseerde organisatoriese oplossings kan beskou word as een “groot” denke wat uitvloei uit die selfbeskikkingskonsep. Dis amper soos om ’n projek te bestuur waar die projek die firma verteenwoordig sonder om die firma te verteenwoordig maar tog ’n lewe van sy eie het. Hierdie lewe is moontlik sonder hiërargiese inmenging van Staat of Kerk. Dit kan dus beskou word as groot denke vir die Afrikaner vorentoe.

  • Ekonomiese vooruitsigte vir Suid-Afrika, die regte gesprek

    Ekonomiese vooruitsigte vir Suid-Afrika, die regte gesprek

    mexicoflagDeur Johann Theron.

    Heelwat gesprekke rondom ekonomie word in Suid-Afrika gevoer. Mens kan amper sê dis ’n soort sport. Neem nou die ekonome wat jaarliks die mees akkuraate voorspellings maak vir die Suid-Afrikaanse ekonomie.

    Daar is nooit een ekonoom wat homself regtig onderskei van die ander nie, alhoewel daar baie interessante ekonome is en hulle meesleurende toesprake kan lewer.

    Na die ressesie het IHS Global se Europese ekonoom ’n toespraak gelewer oor ’n twee-spoed wêreld waar die ontwikkelde lande ekonomies stadig is en ontwikkellende lande ekonomies vinnig groei. Maar nie al die ontwikkelende lande kry dit reg om vinnig te groei nie. Meksiko en Suid-Afrika is twee sulke gevalle.

    Vandeesweek het McKinsey se Globale Instituut ’n verslag oor Meksiko bekendgestel waarin hulle verwys na ’n twee-spoed Mexico.

    Die vinnige Meksiko is die groot belangegroepe soos industrieë en buitelandse beleggers, terwyl die stadige Meksiko die tradisionele groep bevat. Hierdie twee-spoed interne ekonomie affekteer die groeikoers van Meksiko in die sin dat hulle sedert 1981 nooit ’n gemiddelde groeikoers van beter as 2.3% per jaar kon behaal nie. Dit beteken dat in 30 jaar van ’n moderne “oop ekonomie” was basies geen vordering sigbaar nie. Dit klink mos amper soos Suid-Afrika?

    Dit is al bekend dat Suid-Afrika se Luthuli-huis produktiwiteit ignoreer en dit lyk of produktiwiteit in Meksiko ook ’n probleem is. Volgens McKinsey het produktiwiteit in die industriële kompleks gegroei teen 5.8% terwyl dit in die tradisionele groep gedaal het met 6.5%. Algemene groei word dus gekanselleer.

    Die ooreenkoms tussen Meksiko Suid-Afrika is dat werknemers in die tradisionele groep verhoog (amper soos kader-ontplooiing in Suid-Afrika). Die verskil by ons is dat kaders slegs “goeie” en hoogbetaalde werk kry en die gemene grond in Suid-Afrika is dat kader-ontplooiing produktiwiteit nie verhoog nie.

    Net soos in Suid-Afrika sê die Sentralebank dat die groeikoers “volgende jaar” 3.5% sal wees terwyl onafhanklike ekonome reeds argumenteer vir ’n 2% koers vir 2014. Dit is natuurlik geen verassing dat die IMF Meksiko se bankwese wil uitbrei nie. In Suid-Afrika is ons klaar daar en kan ons reeds bewys dat meer banke – al is dit die mees kreatiewe bank ter wêreld – niks help nie.

    Waarnatoe nou?

    McKinsey se aanbeveling om die 3.5% te haal, is onder andere om die tradisionele groep meer “formeel” te maak sodat meer belasting ingevorder kan word. Suid-Afrika kan reeds getuig dat ’n goeie belastinggaarder wel meer belasting invorder, maar dit help ook nie vir produktiwiteit of groeikoers nie.

    Wat nou gemaak? Moet ons ander ekonome kry?

    Een goeie voorstel is dat ’n vars, altruistiese politieke benadering nodig is en dat hierdie realistiese benadering mededingendheid as die eerste prioriteit moet stel, met inbegrip van die probleme wat Suid-Afrika met sy hulp-bronne het.

    Want dit is juis hierdie probleem wat die bestaande bestel (in SA sowel as Meksiko), nie verstaan nie. Soos ons bekende ekonome reeds weet, is mededingendheid ’n “maklike” probleem en sal hulle voorspellings soveel meer raak en in die kol lyk.

    Die alternatiewe ekonomiese uitsig vir Suid-Afrika is dat sy ekonomie op 20% van sy historiese maksima sal funksioneer, of swakker. Hier is dit dus werklik ’n geval van jou stem raak jou saak.