praag.co.za

Tag: kolonisering

  • Leon Lemmer: Die kolonisering van Algerië en Suid-Afrika — ‘n vergelyking

    Leon Lemmer: Die kolonisering van Algerië en Suid-Afrika — ‘n vergelyking

    Daar was ‘n tyd toe Afrikaners in talle lande in Suider-Afrika ‘n beskawende bydrae gelewer het. In Kenia, op die hoogland, het joiners in 1908 ‘n Afrikaanse gemeenskap begin, wat mettertyd voortreflik uitgebou is. Mau Mau-terrorisme, oftewel politieke “bevryding”, het teen 1963 ‘n einde hieraan gebring. ‘n Afrikanergemeenskap het ná die Anglo-Boereoorlog ook in Angola ontstaan, wat om dieselfde rede as in Kenia teen 1975 tot niet gegaan het. Dit is by uitstek Afrikaners wat die ooste van Rhodesië tot ‘n suksesvolle landbougebied ontwikkel het. Maar dit is juis hier waar Robert Mugabe se terroriste eerste en daarna deurlopend op groot skaal toegeslaan het. Ná die politieke onafhanklikheid van Zimbabwe in 1980 het Mugabe in 2000 begin om die plase van blankes sistematies te onteien. Die voorbeeld wat Mugabe met hierdie soort rasgebaseerde diefstal gestel het, word tans deur die ANC-regime met die oog op plaaslike toepassing nagevolg. In 1990 het Suidwes-Afrika, as Namibië, polities onafhanklik geword. Met die hartlike samewerking van die Nasionale Party-regering in Suid-Afrika het die Swapo-terroriste beheer oor die land verkry en is die blankes, veral Afrikaners, sedertdien aan die genade van bv die Ovambo-meerderheid uitgelewer. Ná die Anglo-Boereoorlog het sowat 600 Afrikaners hulle in Patagonië, Argentinië, gevestig. Hierdie gemeenskap is vinnig besig om te verdwyn vanweë trouery buite die Afrikanerdom, asook heeltemal te verspaans. Brian Murray du Toit het twee boeke oor Afrikaners gepubliseer: dié in Kenia (1998) en dié in Argentinië (1995). Nicol Stassen het ‘n boek elk oor die Afrikaners in Angola (2009) en die Dorslandtrek (2015) gepubliseer.

    Dit is eintlik net in Namibië en Suid-Afrika waar Afrikaners steeds as ‘n sigbare etniese minderheid funksioneer. Hierdie Afrikaners het hulle reg op selfregering weens die onbevoegdheid en verraad van ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blanke politici verloor. In die geval van Suid-Afrika het dit in 1994 mandaatloos gebeur toe ANC/SAKP-terroriste politieke beheer oor die land verkry het. Dit is om van te ween. Sedertdien het meer as ‘n miljoen blankes Suid-Afrika verlaat. Daar is ‘n ander Afrikaland wat ook meer as ‘n miljoen blanke inwoners verloor het. In 1962 het Algerië polities onafhanklik geword toe die Nasionale Bevrydingsfront, die Moslem FLN-terroriste, aan die bewind gekom het. Alexis de Tocqueville het hierdie moontlikheid meer as ‘n eeu vroeër voorsien toe hy geskryf het: “I … wondered what could be the future of a country subjected to such men, and where this flood of violence and injustices would end, if not in the revolt of the natives and the ruin of the Europeans?” (Tocqueville, bron hier onder, Kindle 1159). “Such men” verwys bv na ‘n Franse militêre bevelvoerder in Algerië wat gesê het: “Nothing but force and terror, gentlemen, succeeds with these people” (1151). Maar Tocqueville het mettertyd agtergekom dat hoë Europese moraliteit nie altyd maklik na Afrika/Algerië oorgeplaas kan word nie.

    Die verraad wat teen die blankes in Suid-Afrika gepleeg is, kan primêr aan FW de Klerk toegeskryf word. In die geval van Algerië is die verraad teen die blanke inwoners deur die Franse staatshoof, Charles de Gaulle, gepleeg. Wat Tocqueville “France’s greatest affair, that of Algeria” genoem het, het daarmee tot ‘n einde gekom (2075). Wat nie algemeen besef word nie, is dat De Gaulle se verraad aan De Klerk die voorbeeld vir sý verraad kon gestel het. Ek het by ‘n vorige geleentheid hieroor geskryf, toe ek die “bevrydingstryd” in Algerië en Suid-Afrika vergelyk het (Praag 27.01.2019). Sedertdien het Rina Venter hierdie vermoede moontlik bevestig (Praag 26.10.2019). Soos De Gaulle het De Klerk doelbewus ‘n onbeduidende vraag in die 1992-referendum aan die blanke kiesers voorgelê: “De Klerk wil die vraag sodanig formuleer dat hy loskom van sy onderneming dat kiesers die finale seggenskap oor ‘n onderhandelde skikking het” (Venter Kindle 7431).

    Algerië het in 1830 met die besetting van die hoofstad, Algiers, ‘n Franse kolonie geword. Die land is in 1834 geannekseer nadat die ander groot stad, Oran, verower is. In 1848 is Algerië tot ‘n provinsie of integrerende deel van Frankryk verklaar. Daar was drie départements: Oran in die westelike, Algiers in die sentrale en Constantine in die oostelike deel van Algerië. “These departments were granted representation in the Chamber of Deputies [in Paris], but the franchise was limited to Europeans and to a small minority of indigenous Algerians, who were required to renounce Islam in order to obtain French citizenship” (Tocqueville 411).

    Die verraad wat teen die blankes in Suid-Afrika gepleeg is, is veel erger as dié in Algerië omdat Suid-Afrika sedert 1652, dus oor ‘n baie langer periode, ‘n blanke bevolking het, met vryburgers wat hulle sedert 1657 met lyf en eiendom aan die lot van hierdie land verbind het. Dit was vir die blanke Algeryne – veral Franse, Spanjaarde en Italianers – in 1962 veel makliker om die honderde kilometers oor die Middellandse See na hulle historiese geboortelande af te lê as vir die Afrikaners, wat duisende kilometers weg van Europa is en na verloop van eeue eintlik geen aanspraak op burgerskap van ‘n Europese land het nie. Maar dit is juis hierdie verskil in afstand van Europa wat die uitsonderlike prestasies van Afrikaners so merkwaardig maak.

    Reeds in die antieke en klassieke tye, bv tydens die Romeinse Ryk, is die noordkus van Afrika, aan die Middellandse See, ingrypend deur Midde-Oosterse (bv Fenisiese vanaf 600 vC) en Europese beskawing beïnvloed. Die gebied wat tans die Maghreb genoem word, het lank as Numidia bekend gestaan. Dink aan Kartago (9de eeu vC tot 146 vC en 45 vC tot 698 nC), naby Tunis. Toe die Europese blankes met Suidelike Afrika kennisgemaak het, bv die Portugese ontdekkingsreisigers vanaf die 15de eeu en Jan van Riebeeck en sy geselskap in 1652, was daar plaaslik nog geen sprake van Europese beïnvloeding nie. Daardie voortreflikheid het saam met die blankes hier aangekom en wortel geskiet. Dit is by uitstek Afrikaners wat Suid-Afrika tot die ontwikkeldste en welvarendste land in Afrika uitgebou het. Pleks van hulle hiervoor te eer en hulle regmatig te bevoordeel, word die Afrikaners sedert 1994 veroordeel en verguis en ontsien die ANC-regime geen moeite om blatant teen die blankes, veral die mans en by uitstek die Afrikaners, te diskrimineer nie. Amptelik word dit graag, maar hoogs vals, die nie-rassistiese, nie-seksistiese nuwe Suid-Afrika genoem.

    Ek het onlangs na Alexis de Tocqueville (1805-1859) verwys (Praag 2.11.2019), wat bekendheid vanweë twee boeke verwerf het: Democracy in America (2 boekdele, 1835 en 1840) en The Old Regime and the French Revolution (1856). Hy het beoog om twee verdere boekdele oor die Franse geskiedenis te skryf, maar weens tuberkulose/tering was sy gesondheid van jongs af delikaat en kon hy nie hierdie taak voltooi nie. Tocqueville was van 1839 tot 1851 ‘n parlementslid en in 1849 vyf maande lank die Franse minister van buitelandse sake. Wat minder bekend as sy twee genoemde boeke is, is dat hy in die periode tussenin intens in Algerië belanggestel en oor daardie land geskryf het. Sommige van hierdie geskrifte is eers redelik onlangs gepubliseer. Ek skryf vandag na aanleiding van Jennifer Pitts se redigering en vertaling van Tocqueville se geskrifte oor Algerië: Writings on empire and slavery (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2001, 319p; Amazon Kindle $28.16). Sommige hoofstukke is direk uit die oorspronklike manuskripte vertaal.

    Op grond van tweedehandse bronne het ek op 2.11.2019 soos volg oor Algerië geskryf: “Tocqueville het die land twee keer besoek en het rasseskeiding bepleit asook twee regerings: een vir die blanke koloniste en een vir die Moslems. Volgens hom moet die Franse regering nie poog om beheer oor die hele Algerië uit te oefen nie, maar slegs oor gekoloniseerde streke, soos die hoofstad Algiers en omliggende gebiede, wat dan eintlik ‘n blanke tuisland word.” Hierdie samevatting is wesenlik korrek, maar Pitts se bundel gee in baie opsigte waardevolle aanvullende perspektiewe op die aanvangsjare van die Algerynse kolonisering, wat in sommige opsigte sterk kontrasteer met die kolonisering van Suid-Afrika.

    Tocqueville skryf: “If we did not want to colonize it [Algeria], domination would be easier; for above all what makes the Arabs take up arms is the idea that we want to dispossess them and sooner or later settle on the land they have inherited from their ancestors” (1214). Wat belangrik is, is “to know where to stop in the occupation of a barbarous land” (2226). “France should immediately and completely abandon the idea of dominating the interior and limit ourselves to occupying the political points of the coast and to colonizing around them” (1228). “France must not seek domination as our goal; rather, domination is the necessary means we must use for achieving tranquil possession of the coast and the colonization of a part of the territory, the real and serious goal of our efforts. We shall never have either security or any future on the coast if we do not somehow manage to make our authority respected in the interior, or, at the very least, prevent the different tribes there from uniting under a single leader. In a word, partial colonization and total domination” (1267). “It is clear to me that we shall never succeed if we undertake to place our new [indigenous] Algerian subjects under French administration” (731). “Above all, in Algeria we must take care to give up this taste for uniformity that torments us, and to realize that it would be as dangerous as it is absurd to apply the same laws to different beings” (737). “It would also be necessary for the legislation that governs the French in Africa not to be exactly the same as that in force in France” (745). “A colony needs a simpler administration, one more expeditious and independent of the central power than those that direct the continental provinces of the empire” (749).

    “How can we manage to create in Africa a French population with our laws, our mores, our civilization, while still preserving vis-à-vis the indigenous people all the regard that justice, humanity, our interest well understood, and … our honor strictly oblige us to preserve? The question has these two sides. One cannot usefully imagine the first without seeing the second” (265). Tocqueville het dit as idealistiese liberalis geskryf. In die praktyk het sy ideaal onhaalbaar geblyk te wees. “The dominant strand of liberalism that was forged during this period was to be exclusionary and nationalist” (374). Pitts verwys na Tocqueville se “ill-known contours of … liberalism: its susceptibility to the notion of national glory as a substitute for political virtue; its willing exclusion of unfamiliar peoples from moral consideration for the sake of national consolidation” (377). “French glory justified any aggression the nation could muster” (386).

    Tocqueville het homself graag ‘n liberalis genoem maar terselfdertyd bedenkinge oor ekstreme demokratisering gehad. Byvoorbeeld: “Tocqueville suggested … that both Amerindians, whom he classed among ‘savage nations’, and slaves were incapable of participating in democratic order and thus destined to remain excluded” (109). Hy het albei groepe “American without being democratic” genoem (122). ‘n Vraag wat hier in die midde gelê kan word (na aanleiding van my vorige skrywe – Praag 2.11.2019), is: Kan ons in vele opsigte praat van “African without being democratic?” Ek dink so en die ANC-regime is ‘n sprekende voorbeeld hiervan. Tocqueville het gespekuleer oor verskillende stadia van ontwikkeling: bv “savage, barbarian, civilized, and commercial” (140). Hy was diep bewus van die aanhangers van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) se leer van die edele barbaar. Hy skryf bv: “The most civilized European becomes a passionate lover of the savage life” (434, 3599). “If Rousseau had known the Kabyles [of Algeria] … he would not have uttered such nonsence about the Caribs and other Indians of America” (496). Roger Boesche het ‘n hele boek oor The strange liberalism of Alexis de Tocqueville (1987) geskryf.

    Tocqueville het in 1835 met ‘n Engelse vrou, Mary Mottley, getrou. Dit het onder meer meegebring dat hy op die hoogte van Britse kolonisering gebly het. Hy was ten gunste daarvan dat die Franse koloniale amptenare, soos die Britte, vooraf deeglik opgelei word. Ook dat die Britse voorbeeld nagevolg moet word deur ‘n eie ministerie vir die kolonies te skep. Volgens hom moes die Franse slawe op ‘n manier soortgelyk aan die Britse voorbeeld vrygestel word. Tocqueville het aan die Britse stelsel van indirekte koloniale regering voorkeur gegee, dus dat die plaaslike inwoners by die regering betrek word, bv: “To govern Arabs through Arabs” (1116). Ook dat die plaaslike regering volgens die koloniale behoeftes moet kan regeer en nie alle besluite vooraf vir goedkeuring aan die sentrale regering van die koloniale moondheid hoef voor te lê nie.

    “It was vexing to have a country governed by officials without any kind of control on the part of the governed; it was all the more so in a colony where officials, who are never more than passing through, are always foreigners, and especially in a colony such as Algiers [Algeria] where the law, in preventing them from becoming property owners, takes away even the chance that any of them might happen to identify with the country” (1024). Naas die amptenare is soldate ook nie toegelaat om vaste-eiendom in Algerië te koop nie. “The soldiers cannot own land. The idea that they spill their blood to make the fortunes of those who come here only to enrich themselves [the white farmers and land speculators] drives them mad” (1162). Om hierdie rede was daar deurgaans ‘n slegte verhouding tussen die soldate en die setlaars. Tocqueville het voorgestel dat Algerië eerder ‘n eie weermag moet hê (1420). Dan kon die soldate ‘n verbondenheid met die land ontwikkel.

    Tocqueville en John Stuart Mill (1806-1873) het in korrespondensie menings oor bv kolonisering gewissel. Mill het bv geskryf: “Despotism is a legitimate mode of government in dealing with barbarians, provided the end be their improvement” (362). Tocqueville wou bitter graag Brits-Indië (die Raj) besoek, maar sy gesondheid het dit nie toegelaat nie. Hy het in 1831 wel Kanada tydens sy reise in Amerika besoek, asook Engeland en Ierland in 1835 en Algerië in 1841 en 1846.

    Voorts bepaal ek my by Pitts se bundel. Ek sou die boek graag baie vroeër wou gelees het, maar die hoë prys het my aanvanklik daarvan weerhou. Pitts het ‘n lang inleiding tot Tocqueville se tekste geskryf. Die aanhalings wat volg, is dus enersyds wat Pitts oor Tocqueville skryf (tot by 421) en andersyds wat Tocqueville self geskryf het. Om tussen die twee outeurs te onderskei, is nie van wesenlike belang nie omdat Pitts op grond van deeglike, omvattende navorsing Tocqueville se tekste betroubaar en gesaghebbend vertolk.

    In 1833 het Tocqueville dit sterk oorweeg om grond in Algerië te koop en hom daar te vestig. Sy ideaal was: “Settlers must encounter a ‘perfect image of their homeland’ in Algeria, or they would never stay and the colony would fail” (217, 1895). “We should set out to create not a colony properly speaking in Algeria, but rather the extension of France itself across the Mediterranean. It is not a matter of creating a new people, with its own laws, its customs, its interests, and, sooner or later, its separate nationality, but of implanting in Africa a population that resembles us in everything” (414, 2576). Die Franse kolonisering van Algerië het eers in 1841 daadwerklik begin. Hoewel Tocqueville in Frankryk bly woon het, “he remained convinced that colonization of Algeria was essential to France’s interests” (73).

    “Tocqueville argued repeatedly that France’s power and reputation within Europe would rely, increasingly, on its colonial possessions” (89). “Tocqueville consistently rejected the arguments of critics of the French imperial project who claimed it was immoral, illegitimate or imprudent” (80). Melvin Richter lees hierin “an indication of how deeply rooted was the European sense of superiority to the rest of the world” (86). In hierdie sin het Tocqueville nasionalisme hoër as liberalisme geag (86). Daar was by hom geen sprake van die gelyk- of eendersverklaring van mense nie. “He held that Muslims were not fellow citizens or equals” (275). “It is not along the road of our European civilization that they [Muslims] must, of the present, be pushed, but in the direction proper to them” (2344).

    Naas die blankes was daar veral twee etniese groepe in Algerië. Enersyds die inheemse en gesete/gevestigde (“sedentary”) Berbers, met die Kabyle as die grootste groep, in die Atlasgebergte (of Tell) en die rondtrekkende Tuaregs in die Sahara. “It is estimated that in 1830 the Berbers made up half the total population of three million (witin the current borders of Algeria)” (3577). Andersyds die nomadiese Arabiere in die kusstreke. “Like all half-savage peoples … they love war, pomp and tumult … often excessive in their actions and always more willing to feel than to think” (546). Daar is teorieë dat die Berbers/Tuaregs oorspronklik blank was. Hulle het ‘n eie taal, Berber (of Tamazight) en kultuur (493). Die Franse het makliker met hulle as met die Arabiere oor die weg gekom (688). Die probleem is dat dit by uitstek die grond van die gewelddadige Arabiere is wat deur die setlaars beset is. “The means of governing Arab tribes even in peacetime closely resemble the procedures of war” (1666).

    Die strategie van die Arabiere was soortgelyk aan dié van die ANC/SAKP: “When we tell the Arabs they started the war, they deny it passionately and claim that we were the ones to start it” (1060). Volgens Tocqueville is dit belangrik dat die Arabiere nie toegelaat moet word om onder die beheer van ‘n enkele leier, soos Abd-el-Kader, te verenig nie (716). “Anarchy will create Abd-el-Kader’s power” (723) – soortgelyk aan die chaos wat FW de Klerk in 1990/94 in Suid-Afrika toegelaat het en waaruit Nelson Mandela as die leier van die “nasie” te voorskyn getree het. Die Arabiere het op ‘n manier soortgelyk aan Mandela geredeneer: “In the end, the French will only being us to despair, and then, having lost all hope of peace, we shall do them far more harm than we have done so far” (1056).

    Die Berbers is onder dwang tot die Sunni-Moslemgeloof bekeer nadat Arabiese inkommers hulle van die 8ste eeu af in die Maghreb gevestig het en hulle die Berbers teen die 10de eeu getalsgewys verswelg het. Vanaf 1516 (toe Oran beset is – 3626) tot 1830 het die Turkse Ottomans in Algerië regeer, nadat die Spanjaarde ook uit Algiers verdryf is. Dit het gevolg nadat die Moslem More, wat Spanje in 711 binnegeval het, teen 1492 uit Spanje verdryf is. “The Moors were a Muslim population of mixed Spanish (Andalusian), Arab, and Berber origins who had fled the Spanish Reconquista and settled as refugees in North Africa between the eleventh and seventeenth centuries” (3637). Tocqueville beskou die nageslag van hierdie More as ‘n derde inheemse etniese groep in Algerië, wat veral as handelaars in Algerynse stede en dorpe aangetref is (593) en geredelik met die Franse koloniste oor die weg gekom het. “The Moorish population deserves our consideration because of its peaceful character” (1567). Sommige van hulle beskou hulleself as Iberies (489) of Vandale (493) eerder as Arabiere (489).

    ‘n Vierde inheemse etniese groep in Algerië is die Koulouglis, die nageslag van Turkse soldate en Arabiese vroue, wat nie gewone Arabiere nie as hul gelykes wou aanvaar nie. Hulle het selfs militêr met die Franse saamgewerk (4255). Maar die destydse Turkse heersers sien op hulle beurt neer op die Koulouglis. “These Turks were so proud of their country that they despised their own children born of Arab women” (553).

    Twee vrae kan in hierdie konteks gestel word. Eerstens, waarom word dit sonder meer aanvaar dat Turkye oor twee kontinente (Asië en Europa) kan strek maar nie Frankryk (Europa en Afrika) nie? Tweedens, waarom word die Arabiese inkommers deesdae sonder meer as die regmatige regeerders van Algerië beskou maar nie die Franse koloniste nie? Omdat die Arabiere vóór die Franse daar aangekom het? Maar waarom geld dieselfde reg dan nie vir die blankes in die suidwestelike helfte van Suid-Afrika nie? Die blankes was daar lank voordat die swartes uit die noordooste inbeweeg het. Die heillose ANC beskou die plaaslike blankes eintlik steeds as onwelkome setlaars, maar dit word nooit van die nageslag van die slawe gesê wat vanaf 1658, dus ná die blankes, hulle opwagting hier gemaak het nie. Die punt is: Dubbele standaarde word gebruik asof dit evangelie is.

    “Two aspects of Tocqueville’s early colonial writings are most striking: first, his interest in Arab forms of political organization and self-governance, and second, his desire to see the integration of French settlers and [indigenous] Algerians through a policy of toleration and pluralism. Both would largely disappear in his later works as he became convinced that integration was impossible” (175). “Those who have been there [in Algeria] know that unfortunately Muslim society and Christian society do not have a single tie, that they form two bodies that are juxtaposed but completely separate” (1901). “The fusion of these two populations is a chimera that people dream of only when they have not been to these places. There can, therefore, and there must, be two very distinct legislative systems in Africa, because there are two very separate societies there” (1904). “The [later] reports proposed a vision of a separate European society in Algeria, again drawing frequently on Tocqueville’s knowledge of the British [colonial] experience” (284). Die Britse beleid van rasseskeiding is vanaf 1948 deur die NP-regering as sy apartheidsbeleid voortgesit en later tot die beleid van afsonderlike ontwikkeling aangepas. Maar ANC-kamerade verwyt nie die Britte nie maar Afrikaners vir rasseskeiding. Hiervolgens is nie Engels nie maar Afrikaans die taal van verdrukking.

    “[Muslims], no matter how accommodating to their French invaders, must always be treated as a separate and subject population” (208). In Amerika was daar voorheen vertroue in die “melting pot”, maar later het sowel die blankes as die swartes besef dat rasse-integrasie meesal nie haalbaar is nie. Tocqueville het dieselfde paadjie geloop. In Suid-Afrika word die teenoorgestelde waargeneem: Aanvanklik was Suid-Afrika ‘n suksesvolle land met rasseskeiding as regeringsbeleid, gevolg deur gedwonge rasse-integrasie in ‘n vervalle land met onverkwiklike rommelstatus. Daar kan dalk (skrale) moed uit die volgende woorde van Tocqueville geput word: “People sometimes submit to humiliation, to tyranny, to conquest, but they never endure anarchy for long … this [is a] general law of humanity” (644).

    “It was impossible to establish a secure border [in Algeria], so wars at the frontier would continue indefinitely … the imperial goal justified the means” (191). “Military domination without colonization was a futile strategy. As the Arab population would be unrelentingly hostile to the expropriation of land necessary for widespread European settlement, the French would have to adopt uncompromising strategies for defeating the inevitable Arab resistance” (211). Tocqueville skryf: “The quarrel is no longer between governments, but between races … the day a European plow touches the soil” (214). “Nothing irritates and alarms the natives more than the introduction of European farmers” (1488, ook 1502). Wat vir die setlaars belangrik is, is “security of persons and property” (220). Wat die blankes betref, ontbreek albei in die nuwe Suid-Afrika.

    Dit gaan nie bloot om landbougrond wat na bewering tydens kolonialisme van die inheemses weggeneem is nie. Daar is ‘n sterk element van jaloesie teenwoordig. Die blankes het hulle as suksesvolle boere in Algerië, Suid-Afrika, Rhodesië/Zimbabwe en elders bewys, wat nie van die Arabiere en swartes gesê kan word nie. Die Voortrekkers het in gebiede ingetrek wat weens swart stamoorloë grootliks ontvolk was. Die blankes se teenwoordigheid was nie so steurend soos wat dit deesdae in ANC-propaganda voorgestel word nie. In Algerië was die situasie soortgelyk: “The country is occupied, it is true, but it is not full, not even actually owned. The indigenous population there is very sparse and thinly scattered. Thus the conquering population can be introduced onto the land without disturbing the conquered population” (2765).

    “While it would be wrong to leave the best land for the Arabs, the French must be scrupulous about indemnifying indigenous property holders for the property they took” (275). “In general, nothing is more dangerous in a new country than the frequent use of forced expropriation” (1575). Volgens die ANC ís Suid-Afrika ‘n nuwe land wat in 1994 tot stand gekom het. “Forced expropriations [are] disastrous in principle” (223). ‘n Mens wens dat die ANC-regime hierdie waarheid wil besef. “To grant the general ability to expropriate and to issue as a final decree the intention to expropriate cultivated lands in order to place new colonists on them: that seems to me barbarous and insane” (996). In ‘n (eens) ontwikkelde samelewing, met eienaars wat kaart en transport van hulle eiendomme het, soos die Suid-Afrikaanse blanke boeregemeenskap, bestaan daar geen werklike regverdiging vir onteiening sonder vergoeding nie.

    Histories was die situasie heeltemal anders. Die nomadiese Arabiere in Algerië en die nomadiese Khoi-San en swartes in Suid-Afrika kon nie met reg aanspraak maak op al die grond waaroor hulle beweeg het nie. Die blankes wat daardie grond tot produktiewe plase ontwikkel het, het ‘n sterker aanspraak op eiendomsreg as diegene wat bloot die natuur misbruik het, bv vir brandhout, (oor)beweiding (met dongas as bonus) en die jag van wilde diere. In Algerië het blankes in baie gevalle grond van die inheemse inwoners gekoop (1571, 2603, 3721). Later het ander mense as die verkopers beweer dat die grond eintlik aan hulle behoort. In sommige gevalle is dieselfde grond meerdere kere deur verskillende “eienaars” aan die blankes verkwansel. Omdat die grootte van die grond nie landmeterkundig vasgelê is nie, het dispute oor die grense ontstaan (2603). In 1847 is bereken “that the property sold amounted to more than twice the area that existed” (3804). Om hierdie chaostiese situasie te ontlont, is bepaal dat die setlaars grond slegs via die koloniale regering kon bekom (3011). “In barbarous or half-civilized countries, all titles that do not originate with the state provide only an unstable claim to property” (2600). “Once property is well established by a title originally granted by the state, people must not have to fear that it will be taken away” (2617). Hierop sê die verderflike ANC-regime: Aikôna.

    Op sy eerste besoek aan Algerië skryf Tocqueville: “A promised land, if one didn’t have to farm with gun in hand” (877). Dieselfde kan van die nuwe Suid-Afrika gesê word. Veral blanke boere was noodsaaklik vir die behoud van Algerië as Franse grondgebied; nie enkelinge nie maar gesinne (1599) “Until we have a European population in Algeria, we shall never establish ourselves there but shall remain camped on the African coast” (1471). “Domination over semi-barbarous nomadic tribes, such as those around us, can never be so complete that a civilized, sedentary population could settle nearby without any fear or precaution. Armed marauding will long oulast war itself. Even if the war were over, it would be necessary before colonizing to adopt certain means of security and self-protection” (1474).

    Sedert 1994 is die terroriste-oorlog in Suid-Afrika verby maar nie die “armed marauding” nie. Die beste manier van beskerming is “a continuous barrier around the territory … it is indeed the only means of defence that could succeed against the Arabs” (1539). Met die oog hierop het die soldate gesorg vir loopgrawe rondom die gekoloniseerde gebiede van Algiers (1545) en Oran (3801). “The ‘continuous barrier’ composed of a trench and a wall four meters high flanked by blockhouses was conceived in France” (3797). Die oprigting van mure is noodsaaklik geag (1646). ‘n Ander veiligheidsmaatreël wat voorgestel is, is “the necessity of not allowing the population to scatter into the countryside, but rather of forcing them to live in villages that the state fortifies at its own cost” (1585).

    By die sogenaamde inheemses wat in die vorige eeu politieke beheer oor die eertydse kolonies in Afrika verkry het, is daar geen werklike begrip vir die ontberings en opofferings van die blanke koloniste nie. “All these artificial and complicated means of populating Africa could appeal only to those theoretical men who have never seen the landscape of colonial society for themselves. Those who have studied the matter practically know, to the contrary, that what is required to fight against the innumerable difficulties of an original settlement is nothing less than all the energy of the passions to which individual property gives rise; that is, at the harsh early stages it is necessary to keep the colonist’s movements as free as possible, and to give his hopes as broad a horizon as possible. We must never forget … that the colonists are not serfs but independent and mobile men who can choose not to come or not to stay” (1610).

    “The administration must … acquire land in order to sell it to the colonists unencumbered and at a low price. It should fix the location of the villages, lay them out, fortify and arm them, build each a fountain, a church, a school, and a town hall, and provide for the needs of the priest and the schoolmaster” (1620). Sulke dorpies “have been created and supported by the presence of our army” (2872). Wat die regering in Algerië gedoen het, is “provided the colonists, in addition to land, with help in building their houses and clearing their land” (2826). In party gevalle “it [the government] gave them seeds, it lent them farm implements” (2858). Die koloniste lei egter “a very weak and precarious existence … The government, after having created them, is forced to help them survive” (2840).

    Omdat die blanke Algeryne se voortbestaan deurlopend deur die gewelddadige Arabiere bedreig is, is soldate aangemoedig om boere te word en terselfdertyd te help met burgerlike beveiliging. “The soldier who has been chosen to become a colonist is placed on a property with his wife; the state gives him furniture, animals, farm implements, trees to plant, and seeds; for three years it continues to give him his pay and clothing, and provides him and his family with provisions. Until his term of service expires, that is, for three years, he remains subject to military discipline, and the time he spends in this situation counts as if he had spent it doing military service. After three years, the military colonists enter the civilian regime” (2879).

    Die volgende inligting word oor die nedersetting Saint-Ferdinand, wat in 1843 tot stand gekom het, verskaf. “Colonists were offered a house with an area of 60 to 64 square meters, twelve hectares of arable land, of which four were cleared and trees were planted. The colonists could also request the construction of a lean-to for their livestock, and they were promised a church at the state’s expense” (3964). Soos tydens die VOC-bewind aan die Kaap was die blanke boere in Algerië verplig om hulle produkte teen onekonomiese lae pryse aan die staat te verkoop. “Until now, the military administration has appeared to be preoccupied only with obtaining the colonists’ goods at the lowest possible price. Thus, while the government was making great sacrifices to settle farmers in Algeria, it refused to make farming profitable” (3067).

    Dit is duidelik dat die Franse koloniale owerheid veel meer vir die koloniste in Algerië gedoen het as die Hollandse en Britse owerheid in Suid-Afrika. Die vryburgers was van 1657 af grootliks op hulleself aangewese. Die Khoi-Khoin kon skape oppas en steel, maar nie ‘n dag se behoorlike werk doen nie. Slawe is gevolglik van 1658 af ingevoer. Pleks van die skuld vir slawerny op die onbruikbare, leeglêende Khoi-Khoin te pak, word die blankes (koloniste en regering) deesdae hiervoor verwyt. Die blanke boere was grootliks op hulleself vir hulle eie beskerming aangewese. In Algerië, daarenteen, “we have four times as many soldiers as colonists” (1907). Hier verwys “colonists” waarskynlik na landbouers. “It was estimated that out of 100 000 Europeans, only 7 000 made their living in agriculture, and of those 5 000 were market gardeners on the outskirts of the towns” (3859).

    Soos die Arabiere in Algerië was die swartes in Suid-Afrika “a formidable enemy that constantly circles around you to take your property or your life” (1705). Tocqueville beweer: “Nowhere has she [Britain] encountered a population as warlike as the Arabs” (2042), maar hy was moontlik onbewus van die mate waarin bv die Britse setlaars van 1820 aan die Kaapse oosgrens uitgemoor is. Dit sou nie so maklik en algemeen in Algerië gebeur het nie. In 1846 het daar bv meer as 100 000 soldate diens gedoen (2218). “What must be done first of all [is] to give to men’s liberty and property the guarantees that one has a right to demand of the government in all civilized countries” (1959). Sedert 1994 word die blankes se vryheid en hulle eiendomsregte egter in vele opsigte deur die ANC-regime geminag.

    As al die moeite wat die Franse regering gedoen het om blanke boere as setlaars na Algerië te trek en die groot koste wat van owerheidsweë aangegaan is om hulle te vestig en beveilig, in ag geneem word, kan ‘n mens net die hoogste agting hê vir die blankes wat hulle ver van Europa in Suidelike Afrika gevestig het. Al is hulle in uiters gevaarlike omstandighede grootliks aan hulle eie lot oorgelaat en al was die blankes meesal brandarm, het hulle in hierdie wye en droewe land ‘n groot positiewe bydrae gelewer. Van absolute onontwikkeldheid is die land onder die kundige en toegewyde leiding van blankes uitgebou tot die suksesvolste en voortreflikste in Afrika. Maar daarvoor ontvang hulle en hulle voorgeslagte deesdae daagliks stank vir dank. Ons moet nie toelaat dat propaganda enigsins afbreuk doen aan die blankes se bewese uitsonderlike prestasies nie.

    Die ander kant van die munt, die Mandela-kant, is: Daar is tans meer as 29 000 staatsamptenare in Suid-Afrika wat elk meer as ‘n miljoen rand per jaar aan salaris ontvang (eerder as verdien). Hulle is aangestel en word bevorder ingevolge die ANC se nie-rassistiese en nie-seksistiese beleid. Hulle is met min uitsonderings voorheen benadeeldes wat tot tans bevoordeeldes getransformeer is. Welvaart het nooit so gou en so maklik in die skoot van die plaaslike blankes geval nie. Hulle moes hulle inkomste en besittings op ‘n nie-korrupte manier met harde werk oor geslagte heen verdien.

    In Algerië het die setlaars bruikbare inheemse werkers van mekaar afgerokkel. Na aanleiding van die Britse voorbeeld het Tocqueville ‘n pasboekstelsel voorgestel: “To require workers to carry a booklet in which they would register contracts of this kind; then an action for damages could be brought against a landowner who hired any worker carrying a booklet that proved that he was missing his prior engagement” (951). Tocqueville het heel moontlik die idee van ‘n pasboekstelsel by die Britte oorgeneem. Die eerste paswet in Suid-Afrika het in 1797 tydens die eerste Britse besetting van die Kaap in werking getree. Nogtans word die NP-regering, dus Afrikaanssprekendes, en nie die Britte nie, dikwels vir die sogenaamde “dompas” verwyt.

    Reeds in 1847 het Tocqueville die Algerynse oorlog (1954-1962) voorsien: “Sooner or later, Algeria would become a closed field, a walled arena, where the two peoples would have to fight without mercy, and where one of the two would have to die. May God save us, gentlemen, from such a destiny!” (2392). Sedert 1962 het Algerië ‘n 99% homogene Moslem bevolking. Die blanke element, eens 10% van die bevolking, is grootliks uitgewis. In 1846 het Tocqueville as parlementslid profeties gesê: “I think that to trust to the goodwill of the natives to keep us in Africa is a pure illusion, to which it would be insane to attach ourselves” (1997) en “Beware of going to Africa: the country is beautiful, the soil is good, the climate is healthy, but as long as Africa remains as it is today, without a real government [the ANC?!], don’t go to Africa, for there you will find only misery or death” (2028).

  • Dan Roodt oor Guillaume Faye: die regse Sartre

    Dan Roodt oor Guillaume Faye: die regse Sartre

    Een van die voorste intellektuele van die Franse “Nieu-Regs” (nouvelle droite), wat later sy eie idees oor die lot van die Weste ontwikkel het, is pas dood. Dan Roodt kyk na die man en sy idees en vergelyk hom met Jean-Paul Sartre aan die linkerkant van die politieke spektrum.

    Guillaume Faye het tussen 6 en 7 Maart gesterf. Hy het ‘n aantal geskrifte agtergelaat wat nou behoorlik gelees kan word, aangesien ons die geleentheid kwyt is om hom bloot ‘n vraag te stel by een van sy talle openbare lesings regoor die wêreld. Ek het hom twee keer in Amerika tydens 2006 en 2012 ontmoet, en het dadelik ‘n affiniteit met sy ikonoklastiese intelligensie aangevoel.

    ‘n Profeet word nie in sy eie land geëer nie, soos die spreekwoord lui, en miskien was dit ook die geval met Faye. Kort ná die aankondiging van sy dood was ek geskok om ‘n paar minagtende opmerkings oor hom te lees deur sommige voormalige kollegas en vriende uit die dae toe hy lid was van die Franse nouvelle droite (Nieu-Regs), veral die GRECE. Laasgenoemde akroniem staan ​​vir Groupement de recherche et d’études pour la civilisation européenne en word meestal geassosieer met sy stigter Alain de Benoist, wat later vir Guillaume Faye as ‘n “ekstremis” getipeer het.

    Liberale of linkses sal waarskynlik dieselfde ding van De Benoist self sê. Die Engelse Wikipedia beskryf GRECE as “‘n etnonasionalistiese dinskrum”. De Benoist was nog altyd baie versigtig om hom nie nasionalisties te noem nie; in ‘n onderhoud met BuzzFeed het hy hom as ‘n ondersteuner van Bernie Sanders en Jean-Luc Mélenchon (die verlinkse Franse politikus) beskryf. In dieselfde onderhoud sê hy: “Een van sy bitterste gevegte was met Guillaume Faye, wat in die middel van die 80’s met De Benoist gebots het, aangesien Faye die soort oordrewe rassistiese posisies begin inneem het wat De Benoist wou agterlaat.”

    Die R-woord, wat ten minste een keer in elke linkse toespraak of publikasie voorkom. As ons nou daarna kyk, is die posisies van De Benoist en Faye van dieselfde orde, en verteenwoordig ‘n poging om die Europese en Westerse identiteit te red. Albei was onverbiddelik gekant teen die laissez-faire immigrasie wat deur Links en immigrasioniste gepredik is. Maar dalk wou Faye, altyd die avant-gardistiese voorloper, verder gaan en die argument tot sy uiteinde voer, waar dit polities onkorrek word.

    Baie Franse intellektuele van sy geslag het openlik ‘n oproep op Marxistiese revolusie gedoen, selfs pedofilie, soos Daniel Cohn-Bendit, die Europese LP en voormalige Maoïstiese studenteleier van die Mei 1968-opstand in Parys. Op die een of ander manier word mense en veral die media nie daardeur ontstig nie. Jean-Paul Sartre, wat miljoene boeke verkoop het wat die Westerse mens as eensaam, alleen en absurd uitbeeld, het selfs linkse terroriste verdedig. Hy en sy metgesel, Simone de Beauvoir, het hulself laat afneem saam met Fidel Castro en Ché Guavara wat duisende mense koelbloedig doodgeskiet het. Oënskynlik is dit as bewonderenswaardig en glansryk beskou.

    Daarom vergelyk ek Guillaume Faye met Sartre: hy was ‘n betrokke intellektueel wat die wêreld wou verander. Ek het ‘n aanhaling gevind van Faye in ‘n onderhoud oor Nietzsche wat hierdie siening ondersteun:

    “Dit is baie vreemd, want die publisiteitsbewuste wie se ideologie, polities korrek en konformisties, is presies die teendeel van Friedrich Nietzsche se filosofie. In werklikheid het die pseudo-Nietzscheans ‘n ernstige filosofiese fout begaan: hulle het beweer dat Nietzsche ‘n teenstander van die gevestigde orde was, maar het voorgegee dat hy nie verstaan ​​dat dit hul eie orde was nie: die egalitarisme wat uit ‘n sekulêre interpretasie van die Christendom gekom het. Christelike morfiese van binne en buite. Maar hulle het geglo (of het geneig om te glo) dat Nietzsche ‘n soort anargis was, terwyl hy ‘n onverbiddelike nuwe orde voorgestel het. Nietzsche was nie soos sy nabootsers ‘n rebel in pantoffels nie, maar ‘n revolusionêre visioenêr. “

    Faye het volkome begryp ​​dat die stryd tussen Links en Regs in die Weste oor die afgelope twee eeue teruggevoer kon word na twee stelle idees, verpersoonlik deur twee figure wat so verskillend was soos Karl Marx en Friedrich Nietzsche. Aan die een kant, die klem op opsweping, jaloesie, sosialisme, wat diegene met talent of skoonheid straf, met wit skuldgevoelens en andersyds Nietzsche se klem op teling en afkoms, aristokratiese waardes en smaak, ‘n amorale onskuld.

    Faye betrek ook Nietzsche se idee van die “goeie Europeër” wanneer hy praat van sy eie Europese of Westerse nasionalisme, wat alle Europese volke omhels as die nasionale komponente van een beskawing. Hy het gedink dat “eng nasionalisme” tot die wêreldoorloë van die twintigste eeu gelei het en was nie skaam om te sê dat hy ‘n Italianer of ‘n Duitser as sy landgenoot en sy broer beskou het nie, maar nie ‘n Afrikaan of Arabier wat die Franse nasionaliteit gehad het nie.

    Sulke uitsprake het Faye in konflik gebring met die Franse owerhede en linkse NRO’s wat hom van “rassisme” beskuldig het. Ná die publikasie van sy boek, La colonisation de l’Europe, is hy met 300 000 Franse frank (sowat R600 000) beboet omdat hy durf waag het om die idee te betwis dat dit moontlik was om miljoene derdewêreldimmigrante in Frankryk te integreer.

    In daardie boek verklaar hy onomwonde dat Islam onversoenbaar met Europa is. Hy verwerp die gedagte dat die Magreb of Noord-Afrika ooit deel van Frankryk kan word soos sommige sosialiste al aangevoer het. “Die Magreb het niks om tot Europa by te dra nie, geen ekonomiese of geopolitieke voordeel nie. So ‘n huwelik sou wees soos om jou aan ‘n parasitiese struktuur te verbind. “(La colonisation de l’Europe, p. 41.)

    Faye sien egter ook die hand van Amerika om Europa nader aan Islam te dwing en die kunsmatige kloof tussen “Westerlinge” en “Slawe” in stand te hou. ‘n Swak Europa verseker die wêreldwye hegemonie van die VSA.

    Aan die ander kant onderskei Faye tussen daardie Moslems van min of meer Europese afkoms, soos die Turke en die Afrika- of Midde-Oosterse Moslems. Hy verwys na Duitsland, wat tot voor sy besluit om Midde-Oosterlinge te verwelkom, veel minder immigrasieprobleme soos misdaad en onluste as Frankryk gehad het. “Wat bewys dat dit nie die wetlike status van vreemdeling te wees wat die immigrant onassimileerbaar maak nie, dit is sy etniese oorsprong. Die Turke van Duitsland, wat vreemdelinge is, veroorsaak veel minder probleme en kos die Duitsers baie minder as wat die Afro-Arabiere die Franse staat kos, en laasgenoemde beskik grotendeels oor Franse burgerskap! “(La colonisation de l’Europe, p. 42.)

    ‘n Bietjie na die negentiende-eeuse bioloog Georges Cuvier met sy leer van “katastrofisme” waardeur hy die evolusie van die aarde verduidelik het, heg Faye veel waarde aan katastrofes of rampe. Hy voorsien ‘n komende ramp wanneer immigrasie, rassevermenging en die finale verowering van die Weste deur die Derde Wêreld sal lei tot ‘n ineenstorting van die beskawing, veral in Europa, maar moontlik selfs op wêreldwye skaal.

    Sy leer van “archeofuturisme” bied ‘n uitweg uit die komende ramp. Terwyl die mensdom terugkeer na sy primitiewe, stamgebonde voorgeskiedenis soos wat in Afrika en dele van Asië tot die twintigste eeu geheers het, sal ‘n elite-minderheid tegnologie kan aanwend om ‘n nuwe beskawing te skep. Daarom het die Engelse vertaling van sy boek Archeofuturisme die onderskrif: “Europese visioene vir ‘n postrampspoedige tydvak.”

    Aan die begin van die tweede hoofstuk van Archeofuturisme verklaar hy: “Slegs radikale denke is vrugbaar, want dit is die enigste wat in staat is om gewaagde idees te skep om die heersende ideologiese orde te vernietig en ons in staat te stel om onsself van die bose kringloop van ‘n mislukte stelsel van beskawing te verlos. ”

    ‘n “Toeloop van rampe” sal Europeërs in ‘n nuwe Donker Tyd dompel, en die moderne uitwis — iets wat in elk geval ‘n soort Protestantse en Angelsaksiese uitsondering was. Hy noem die moderne ‘n “pirriese oorwinning”, wat die kiem van sy eie vernietiging in hom omdra. Hy onderskei agt “ramplyne” wat die moderne sal oorweldig:

    1. Metastase van die Europese sosiale weefsel, in wese die demografiese kolonisering van die noordelike halfrond wat die ontwikkelde sentrums huiseves deur die globale Suide.
    2. Ekonomiese en demografiese krisis, met die verspreiding van armoede en werkloosheid, wat reeds in Frankryk en Suid-Europa gebeur, en wat ‘n “Derdewêreld-Europa” tot gevolg het.
    3. Die chaos van die Suide, wat van groot Derde Wêreld-stede soos Rio de Janeiro, Lagos, Kinshasa, Meksikostad, Koeala Loempoer, ensovoorts,  versprei waar ‘n gewelddadige misdadige onderklas saamleef met ‘n superryk elite wat beskerm word deur gewapende private waarmagte.
    4. ‘n Wêreldwye ekonomiese krisis, wat gekenmerk word deur dalende markte, depresiasie van geldeenhede, nie-terugbetaling van soewereine skuld, soos ons reeds gesien het, maar nog nie op ‘n heel rampspoedige skaal nie.
    5. Die oplewing in fundamentalistiese godsdienstige fanatisme, veral van Islamiste, maar ook van sommige Hindoes.
    6. ‘n Konfrontasie tussen Noord en Suid op teologiese en etniese gronde, met die rassebegronding van alle politiek. “Paradoksaal genoeg het egalitêre kosmopolitisisme gelei tot geglobaliseerde rassisme,” skryf Faye.
    7. Die onophoudelike besoedeling van die planeet.
    8. Die verspreiding van kernwapens, veral in Asiatiese lande.

    Sodra die rampspoed sy hoogtepunt bereik, met die ineenstorting van moderne stelsels, sê Guillaume Faye dat “die mensdom sal terugkeer na die argaïese waardes wat suiwer biologies en menslik is (dws antropologies): die skeiding van geslagsrolle; die oordrag van etniese en volkstradisies, spiritualiteit en priesterlike organisasie; sigbare en strukturele maatskaplike hiërargieë; die aanbidding van voorvaders; rites en toetse vir inisiasie; die herstelling van organiese gemeenskappe (van die familie tot die volk); die deïndividualisering van die huwelik (egverbintenisse moet die sorg van die hele gemeenskap betrek en nie net van die egpaar nie); ‘n einde aan die verwarring tussen erotiek en eggenootskap; die prestige van die krygerkaste; ongelykheid wat sosiale status betref … ”

    Benewens sy pessimisme oor die toekoms van die moderne, sal Guillaume Faye onthou word vir sy vurige oproep tot die stryd, met die titel Waarom ons veg: ‘n manifes vir die Europese weerstand. Dit is vir die eerste keer in die oorspronklike Frans in 2001 gepubliseer, en roep mense van ‘n gemeenskaplike Europese beskawing op om te verenig teen die vele bedreigings wat hulle in die gesig staar. Faye sê:

    “Ek was nog altyd ‘n ‘nasionalis’ – nooit ‘n ‘Franse nasionalis’ nie, maar eerder ‘n ‘Europese nasionalis’. Ten spyte van haar drome van grootsheid (wat haar ontwyk het), is Frankryk te klein. Om te bestaan, om onsself te verdedig, om ons in ‘n toenemend moeilike wêreld te verweer, is dit nodig om op ‘n groter vlak as ‘n vastelandse blok te hergroepeer. “

    Maar enige verwarring met die soort kosmopolitiese “Europeanisme” van die EU-politikus Guy Verhofstadt, word gou deur Faye reggestel. Sy Europa, soos hy dit stel, sou “die Pentagon se nagmerrie wees… ‘n etnosentriese Eurosiberia. Dit is ‘n langtermyn-unie van Wes-en Sentraal-Europese volkere met die Russiese Federasie – ‘n unie vry van Islamisering, Amerikaanse hegemonie en nie-Europese kolonisasie. ”

    Elders in dieselfde manifes verwys hy na Europa se Prometheaanse vermoë om bo dodelike uitdagings uit te styg:

    “Mens moet altyd hoop. Ons mense beskik nog oor enorme hulpbronne. Ten spyte van die voortdurende ondermyning, moet die tragiese kreatiwiteit van die Europese beskawing nog geblus word. “

    Hier is ‘n video (in Engels) van ‘n toespraak wat deur Guillaume Faye in 2012 gelewer is by die American Renaissance-konferensie naby Nashville, Tennessee.

  • Leon Lemmer: Klassieke musiek en dekolonisering

    Leon Lemmer: Klassieke musiek en dekolonisering

    Etienne Viviers, ‘n dosent in die Departement Musiek aan die Noordwes-Universiteit, Potchefstroom-kampus, het die volgende artikel op LitNet Akademies (Geesteswetenskappe, 8 Augustus) gepubliseer: “Oorwegings vir die dekolonisering van die verwante musieksoorte van Westerse en Suid-Afrikaanse kunsmusiek.” Hierna het Mareli Stolp ‘n onderhoud met Viviers gevoer: “Musiek en dekolonisering” (LitNet, Menings, Onderhoude, 14 September). Hier volg enkele opmerkings na aanleiding van sowel die artikel as die onderhoud.

    Wat word met dekolonisering bedoel? Dit is ‘n proses wat as doel het om ontslae te raak van die koloniale erfenis. In hoeverre? Dit sou myns insiens dwaas wees om van alles ontslae te raak wat met die Weste of Europa of blankes geassosieer word omdat dit ook die inheemses/gekoloniseerdes sowel geestelik as materieel sou verarm; des te meer as die koloniale erfenis met prekolonialisme vervang word.

    In Suid-Afrika het die koloniale era amptelik in 1910 tot ‘n einde gekom. Die redenasie in bv ANC-geledere is egter dat ‘n uitsonderlike soort kolonialisme eers in 1994 in Suid-Afrika tot ‘n einde gebring is. Daarvolgens beteken dekolonisering eintlik ontwitting.

    Daar word tereg ‘n onderskeid tussen dekolonisering en transformasie gemaak. By transformasie gaan dit nie (soos by dekolonisering) om potensiële monokulturaliteit nie, maar om rasse- en geslagsdiskriminasie in ‘n multikulturaliteit, dus die bevoordeling van swartes bo blankes en vroue bo mans, bv by die toelating van studente tot universitêre studie, asook by die aanstelling en bevordering van dosente en ander personeellede. Transformasie is dus op die nie-inklusiewe (oftewel eksklusiewe) bevoordeling en bevoorregting van swartes en vroue ingestel.

    Hoewel blankes sedert 1652 deel van die plaaslike bevolking is, word daar na hulle as setlaars verwys, maar dieselfde word nie met die slawe gedoen nie. Ook nie in die geval van die swartes nie, wat ná 1652 inkommers was in groot dele van wat nou Suid-Afrika genoem word.

    Westerse klassieke of kunsmusiek word ingevoerde, elitistiese musiek genoem en is glo ‘n uitdrukking van bv Duitse nasionalisme. Om sodanige musiek te bevorder, is glo kolonisering. Dit is musiek wat as irrelevant in ‘n gedekoloniseerde Suid-Afrika beskou word. Hierdie musiek word voorgestel as deel van die juk van kolonialisme, maar dit is terselfdertyd deel van die (trotse) kulturele identiteit van blankes.

    Kolonisering het glo baie bloedvergieting veroorsaak. Maar in die konteks van Suid-Afrika se geskiedenis het diegene wat as inheemses gereken word myns insiens baie meer bloedvergieting veroorsaak as die sogenaamde setlaars. Desnieteenstaande word daar na die gewelddadige koloniale geskiedenis verwys, maar nie na die gewelddadige geskiedenis van die inheemses nie, wat tot op hede voortgesit word.

    Tereg word nasionalisme en die nasionale onderskei. Ek sou nasionalisme egter nie sonder meer as boos veroordeel nie. In hulle eertydse nasionalistiese eras het bv Duitsland en Suid-Afrika uitsonderlik en in baie opsigte positief gepresteer. In Suid-Afrika is daar sekerlik steeds iets soos nasionale of landsbelange. Maar daar is geen Suid-Afrikaanse nasie nie; wel swart nasionaliste wat die illusie van ‘n Suid-Afrikaanse nasie koester of die proses van nasiebou bepleit. Die etniese verskille in die Suid-Afrikaanse bevolking is myns insiens te groot en te baie om beduidend met nasiebou by nie-swartes te slaag. Wat nodig is, is groter erkenning van verskille by mense, dus pluraliteit; nie net ‘n gehamer op eendershede nie. Die funksionering van Engels as eintlik die enigste amptelike taal is ‘n berekende poging om etnisiteite uit te wis; dus om eendersheid te bevorder.

    Daar word beweer dat apartheid verhoed het dat swartes universiteitsopleiding ontvang. Die waarheid is dat talle universiteite vir swartes sedert 1960 tot stand gebring is met bekostigbare fooie en ‘n oorvloed studiebeurse. Studie aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) teen uiters billike tariewe was sedert 1948 aan almal met matrikulasievrystelling beskikbaar. Ek neem gevolglik mense erg kwalik as hulle beweer dat hulle nie die geleentheid tot universitêre studie gehad het nie. Sedert 1994 het sodanige studie sowel onbekostigbaar duur as van veel swakker akademiese gehalte geword, maar daarvoor moet die ANC-regering geblameer word.

    Daar word beweer dat apartheid ‘n banvloek op kritiese denke uitgespreek het. Die waarheid is dat daar tydens apartheid baie meer fundamenteel-kritiese gesprekke oor die politiek op kampusse gevoer is as tans. Aan sowel die swart as Engelstalige blanke universiteite is apartheid toe deurgaans heftig gekritiseer. Ook aan die Afrikaanstalige blanke universiteite het kritiek teen apartheid destyds in veel groter mate opgeklink as wat daar deesdae kritiese geluide oor die ANC-regering en linkse politiek en kommunisme op enige van die kampusse gehoor word. Die gesprekke en onderrig wat plaasvind, is getooi in politiese byderwetsheid.

    Die woord “kritiese” dra swaar aan kommunistiese bagasie. “Critical theory” het te make met die Frankfurt-skool se hersiening van marxisme. Dit gaan nie om ‘n breë kritiese benadering nie. Marxistiese kritiese teorie is na bv feminisme en sogenaamde bevrydingsfilosofie uitgebrei. Daar is gepoog om bv die onderdrukking van mense “wetenskaplik” te verklaar. Daardie soort kritiese denke en wetenskaplikheid geskied egter alles binne die konteks van marxisme. In daardie sin kan gesê word dat die apartheidsregering teen kritiese denke en wetenskaplikheid was omdat kommunisme destyds van owerheidsweë daadwerklik bestry is.

    Na bewering bestaan daar nou ‘n groter aantal protagoniste met geletterdheid in kritiese denke, wat glo ‘n regverdiger samelewing in Suid-Afrika wil skep. Dit verwys na die neo- of kulturele marxiste waaroor ek in my vorige paragraaf geskryf het.

    Viviers se stelling dat die meesternarratief van wit manlike komponisprofete noodwendig [!] geen [!] ruimte vir swart en/of vroulike komponiste laat nie, is erg oordrewe.

    Om die idees oor swart bewussyn van Frantz Fanon (1925-1961), soos Viviers doen, en Steve Biko, soos Max du Preez onlangs gedoen het, kritiekloos op te haal, is sowel ongewens as gevaarlik. Viviers verwys bv na Fanon se opmerkings oor nasionale kultuur (The wretched of the earth, London: Penguin, 2001, chapter 4). Let in hierdie verband op Fanon-uitlatings soos die volgende: “The native intellectuals … discovered that there was nothing to be ashamed of in the past, but rather dignity, glory and solemnity” (p 169). Is dit die waarheid of wensdenkery? Blankes word voortdurend vertel dat hulle hulle oor hulle verlede moet skaam. Is dit vergelykenderwys billik? “Colonialism … turns to the past of the oppressed people, and distorts, disfigures and destroys it” (169). Is dit ‘n billike of ‘n oordrewe veralgemening?

    “Men of African culture … speak more of African culture than of national culture” (172). Hierdie opmerking kan meer ras- as kultuurgebaseerd wees. Dit verduidelik bv waarom die ANC-regering geneig is om voorkeur aan Afrika-belange bo Suid-Afrikaanse belange te gee, bv die voorgestelde afskaffing van landsgrense in Afrika. Is dit ‘n voortreflike of ‘n uiters gevaarlike idee wat katastrofiese gevolge kan/gaan hê? Fanon brei hierop uit: “In Africa, the movement of men of culture is a movement towards the Negro-African culture or the Arab-Moslem culture. It is not specifically towards a national culture” (175). “The responsibility of the African as regards national culture is also a responsibility with regard to African-Negro culture” (199). Dekolonisering en transformasie, soos in Suid-Afrika toegepas, dra sekerlik tot swart Afrika-kultuur by. Pan-Afrikanisering is moontlik besig om in selfs groter mate as bloot in Suid-Afrika die oorblywende klein blanke bevolkings in Afrika te verswelg.

    Wat in hoofstuk 4 van Fanon se boek staan, is egter ignoreerbaar mak in vergelyking met sy ongebreidelde lof vir geweld en sy anti-blanke retoriek in sy vroeëre hoofstukke. “Between oppressors and oppressed everything can be solved by force” (56). “For the native … violence represents the absolute line of action. The militant is also a man who works … To work means to work for the death of the settler” (67). “The native’s work is to imagine all possible methods for destroying the settler … For the native, life can only spring up again out of the rotting corpse of the settler” (73). Spesifiek oor dekolonisering skryf Fanon: “Decolonization unifies … people by the radical decision to remove from it its heterogeneity, and by unifying it on a national, sometimes a racial basis” (35) – soos wat tans in Suid-Afrika gebeur. “Individualism is the first to disappear”: iedere swarte word ‘n “brother, sister” (36). Dit is sowel marxisties as maxisties om Fanon se idees ongekwalifiseerd aan te beveel. As Fanon die reg het om swart bewustheid te propageer, het blankes sekerlik in dieselfde mate die reg om wit bewustheid te koester.

    Viviers verwys na die komponis van klassieke musiek, Antonín Dvořák (1841-1904), wat van 1892 tot 1895 in Amerika was. Dvořák het gedink dat die musiek van die Indiane en swart Amerikaners gebruik kon word om Amerikaanse musiek te laat groei en sodoende ‘n nasionale musiekstyl te skep. Daar is al dikwels beweer dat Dvořák se Negende of Nuwe Wêreld-simfonie (1893) deur Indiaanse en swart Amerikaanse musiek beïnvloed is. Hierdie soort verinheemsing van Suid-Afrikaanse kuns- of klassieke musiek dra ook die goedkeuring van Viviers weg. Pleks van dankbaar te wees oor die erkenning wat Dvořák aan inheemse Amerikaanse musiek gegee het, is daar egter eerder gekla oor die Westerse kleed wat hy hierdie musiek omgehang het. In sulke benouende omstandighede kan ‘n blanke nie wen nie. Myns insiens moet blankes liewer kruipsug-impulse onderdruk.

    In Viviers se teks word daar ‘n enkele keer na die komponis en dirigent Mahler verwys. Wat ek interessant vind, is dat Gustav Mahler (1860-1911) van die einde van 1907 tot 1911 seisoenaal in Amerika was, dus ‘n dekade later as Dvořák. Moontlik na aanleiding van Dvořák se uitlatings is Mahler om sy mening gevra. ‘n Weergawe van hierdie onderhoud is in die tydskrif, The Etude (May 1911), gepubliseer. Die teks is beskikbaar in bv Henry-Louis de la Grange, Gustav Mahler, Volume 4, A new life cut short (1907-1911) (Oxford University Press, 2008, p 1142-1143) en Norman Lebrecht, Mahler remembered (London: Faber and Faber, 1987, p 288-293). Ek gebruik eersgenoemde teks.

    “It seems to me that the popular music of America is not American at all, but rather that kind of music which the American Negro transplanted to American soil has chosen to adopt. It must be remembered that the music of the African savage, be he Zulu, Hottentot, Kaffir or Abyssinian, rises but a trifle above the rhythmic basis. When these people, the ancestors of the present American Negroes, made their compulsory voyages from the jungles of the Dark Continent to the New World it should be remembered that they were in most cases savages pure and simple.

    “While I have the very greatest respect for the accomplishments of a few of the American Negroes who have risen above their surroundings to high places and to distinguished attainments, I cannot subscribe myself to the doctrine that all men are born equal, as it is inconceivable to me. It is not reasonable to expect that a nation could arise from a savage condition to a high ethnological state in a century or two. It took Northern Europe nearly one thousand years to fight its way from barbarism to civilization. That the Negroes in America have accomplished so much is truly amazing. In their music they doubtless copied and varied the models of the white people to whose households they were attached. Their love for song and their sense of rhythm assisted them in this. But to expect that they would evolve a new, distinct and original folk-song is preposterous in itself. They are great imitators, I am told, but that is no reason why the American composer should imitate their distorted copies of European folk-songs. The syncopations introduced in Negro songs under the name of ‘rag-time’ are not original, but may be found in the folk-songs of Hungary or other European nations. Syncopation as a part of national folk-songs existed in Europe before the first Negroes were transported from Africa.

    “Just why the American composer should feel that he is doing something peculiarly American when he employs Negro folk-songs is difficult to tell. Hungarian composers are prone to employ gypsy themes, and the music of Hungary has become marked in this way so that it has become gypsy music and not Hungarian music. Surely American music based upon the crude themes of the red-skinned aborigines, or upon the appropriated European type of folk-song which the African-Americans have produced is not any more representative of the great American people of to-day than are those swarthy [dark colour] citizens of the New World representative of all Americans.

    “So long as young Americans have to content themselves with the kind of trashy popular songs which are grounded out by the thousand every year and howled merilessly in the music halls of the country, just so long will America be forced to wait for its great master in music. But I am told by educators [that] America is awakening to this condition, and American children are being furnished with ever-increasing opportunities to hear good music. The music of the public schools is based upon the best folk-song melodies of all Europe. The music in the best churches, instead of being modelled upon the kind of tunes not very remote from crude Negro melodies in themselves, is now following the best models of the world, and I know in my own sphere as a conductor that America is now being afforded splendid opportunities to hear the great masterpieces played by famous instrumentalists and sung by world-famous singers. America thus hears the music of all nations played by performers from all nations. One does not have to be a prophet to see that some day, when this marvellous amalgamation of Teuton, Celt, Latin, Anglo-Saxon, Czech, Slave and Greek is more advanced, America may look for results in music far beyond the fairest dreams of the most optimistic.”

    ‘n Mens moet in gedagte hou dat hierdie menings meer as ‘n eeu gelede deur Mahler uitgespreek is. Daar was waardering vir sy eerlikheid, maar daar is ook gesê dat hy nie goed oor Amerikaanse omstandighede ingelig was nie. In die huidige era van politieke byderwetsheid is sy woordkeuse uiteraard ook gekritiseer. Wat nie betwis kan word nie, is dat daar ook waarheid in sy opmerkings is en dat gehalte en verfyndheid in musiek altyd voorrang by hom geniet het.

    Viviers beweer dat musiek nie neutraal is nie. Dit is in ooreenstemming met die hedendaagse neiging om alles te verpolitiseer. In werklikheid is dit vir luisteraars moontlik om hulle eie betekenis aan klassieke musiek te heg, soos wat kykers vry is om skilderye na goeddunke te vertolk. Smaak verskil. In die geval van musiek kan smaakverskille sowel individueel as groepgewys voorkom. Swartes kan meer geredelik van jazz en soul hou en pryssangers se vertonings geniet. Bruin mense kan gemaklik aanklank by klopsemusiek en rieldanse vind en blankes by Boeremusiek. Die aangewese pad vorentoe is nie om ‘n potpourri van alle soorte musiek en sang en dans te maak nie maar eerder ruimte aan elke etniese groep te gun om na eie goeddunke vryelik uitdrukking aan sy kultuur te gee.

    ‘n Verskynsel waaroor ‘n mens kan wonder, is waarom Oosterlinge, soos die Japannese en (selfs onder kommunistiese bewind) die Chinese, so ‘n groot en opregte waardering vir Westerse klassieke musiek ontwikkel het? Hulle slaag daarin om Westerse kultuur te omarm en ekonomiese voorspoed in hulle lande te skep; skynbaar sonder om hulle eie kultuur noemenswaardige skade aan te doen. Is dit nie ook vir Afrika die aangewese weg om in te slaan nie? ‘n Goeie beginpunt in Suid-Afrika kan ‘n opregte herwaardering in swart geledere wees van die vermoëns van die blankes wat steeds hier is.