praag.co.za

Category: Sake

  • Nigeriese boete teen MTN oordrewe sê ontleders

    Nigerië se regering loop die risiko om beleggers af te skrik wat die land nie kan bekostig om te verloor nie.

    ‘n Boete van $5,2 miljard teen die land se grootste selfoon-maatskappy, MTN, sê ontleders is oordrewe.

    Met ‘n ekonomie wat steier onder lae oliepryse, beperkings op die geldeenheid en geen minister van finansies, het Nigeriese owerhede hulself geen guns bewys om een van hul grootste buitelandse beleggers so stief te behandel nie.

    Die oordrewe boete is gelykstaande aan meer as 20 persent van die Johannesburgse MTN se markwaarde.

    Nigerië se telekommunikasie-reguleerder het MTN dié week beboet, oënskynlik vir die versuim om kliënte te ontkoppel met ongeregistreerde SIM-kaarte en met onvolledige data.

    Dié besluit het daartoe gelei dat die aandele met 19% gedaal het. Nigerië is MTN se grootste mark, waar 62 miljoen kliënte die diens gebruik.

    Die grootte van die boete lyk nie of dit enige betrekking op die omvang van die beweerde misdryf het nie, het markontleders in Londen gesê.

    Vertroue in president Muhammadu Buhari is stadig besig om te verdamp. Die oud-militêre leier moet nog sy kabinet aanwys, na vyf maande in die amp.

    Die versuim het bygedra tot ‘n beleidsvakuum in die bewind van Afrika se grootste olie-produsent.

    Die internasionale graderingsagentskap, Moody’s het intussen sy vooruitsig vir die selfoonreus, MTN na negatief aangepas weens die potensiële skade wat die boete kan bring.

    Nigerië is verantwoordelik vir sowat ‘n derde van MTN se inkomste.

    Die maatskappy is glo reeds in samesprekings met die reguleerder betrokke om die boete te verminder.

  • Hitachi beboet vir Medupi-korrupsie

    Die Japanse maatskappy, Hitachi, sal ‘n skikkingsbedrag van $19 miljoen Amerikaanse dollar betaal nadat onbehoorlike betalings aan die lig gekom het.

    Dit hou verband met kontrakte vir die multi-miljard randse Medupi-kragaanleg.

    Dié maatskappy het geld aan ‘n frontmaatskappy met ANC-bande oorbetaal, om die lukratiewe energiekontrak in Suid-Afrika te verseker. Die frontmaatskappy is Chancellor House.

    Hitachi het ingestem om die $19 miljoen te betaal om die saak te skik. Hitachi wou egter nie die aanklagte erken of ontken nie.

    Die Amerikaanse owerheid wat toesig hou oor Sekuriteite en Markte, die US Securities and Exchange Commission (SEC), het Hitachi aangekla van beweerde onbehoorlike betalings aan die maatskappy en onakkurate rekordhouding.

    Die SEC sê Hitachi het Amerikaanse Buitelandse Korrupsie-wetgewing oortree toe hy ses-miljoen dollar se betalings aangedui het as konsultasiefooie en ander wettige betalings.

  • Sakevertroue sak tot laagste vlak sedert 2011

    RMB se hoofekonoom, Ettienne le Roux, het aan RSG gesê die bevindinge van hulle jongste sakevertroue-indeks lyk nie gesond nie.

    Sakevertroue het in die derde kwartaal van vanjaar tot die laagste vlak sedert 2011 teruggesak.

    Volgens die peiling deur die Buro vir Ekonomiese Navorsing word veral die kleinhandel- en groothandelsektore geraak.

    Die sakevertroue-indeks het in die derde kwartaal met vyf indekspunte teruggesak tot 38.

    Die daling in sakevertroue in die kleinhandelsektor is grootliks te wyte aan ‘n verdere daling in verkope en laer winste.

    Indien die indeks tot minder as 30 punte terugsak, kan dit op ‘n dreigende resessie dui.

  • Swartvlek onder beheer terwyl markte in Ooste groei

    Swartvlek onder beheer terwyl markte in Ooste groei

    Sitrusboere in Suid-Afrika is nie verleë oor die EU se besware teen ‘n sogenaamde swam op hul produkte nie.

    Sitrusinvoere na Europa is voorheen gestaak weens vrese oor swartvlek. Dié stap is deur talle ontleders gesien as ‘n manier om Suid-Afrikaanse produkte uit die mark te hou tot voordeel van ander produsente.

    Die EU koop sowat 43 persent van Suid-Afrika se sitrus-uitvoere.

    Maatreëls om swartvlek te bestuur, voldoen tans aan die Europese Unie (EU) se vereistes. Dit is glo tot so ‘n mate onder beheer gebring dat invoere hervat kan word.

    Dit is luidens die jongste verslag van die EU se voedsel- en veeartsenykantoor.

    Alhoewel Europa die grootste mark verteenwoordig, het plaaslike sitrusboere nuwe markte in Asië ontgin.

    Klein vragte word reeds na China en Indonesië sowel as Suid-Korea verskeep, waar die aanvraag groei.

    Die uitvoerende hoof van die Sitrusgroeiers-vereniging, Justin Chadwick sê daar is steeds ‘n risiko dat die EU in die toekoms strenger maatreëls kan instel.

    Die plaaslike sitrusbedryf verskaf werk aan sowat 100 000 mense en uitvoere verteenwoordig 80% van ‘n jaarlikse omset van R9,4 miljard.

    Intussen het die minister van water en sanitasie, Nomvula Mokonyane verklaar dat droogtetoestande in Suid-Afrika na verwagting vir die volgende drie jaar kan voortduur.

    Sy het aan afgevaardigdes by die Wêreldwaterweek in Swede gesê volgens navorsing sal die ongunstige weerstoestande tot minstens 2018 voortduur, wat tot ondergemiddelde reënval sal bydra.

    Die departement het reeds noodtoestande weens watertekorte in dele van die land verklaar, veral in KwaZulu-Natal.

    Mokonyane sê die regering sal voortaan op waterbesparing fokus.

  • Woolworths wen voedselinflasie

    Woolworths dui nie aan met hoeveel pryse gestyg het op hulle produkte nie en dit is dus moeilik om te bepaal of klereverkope of ‘n toename in kospryse tot hul goeie winste bygedra het.

    Die verkope van kos het met 13,5% gestyg te midde van ‘n gemiddelde prysverhoging van 7,7% nadat groter winkels geopen is wat meer voorraad hou.

    Dié prysstyging is hoër as die verbruikersprysinflasie vir die land.

    In ‘n aanbieding aan beleggers het die kettingwinkelgroep gesê pryse sal ook met ’n enkelsyferpersentasie in die komende tydperk styg.

    Vir die komende tydperk gaan sy kosinflasie steeds “bo verbruikersprysinflasie wees weens die mengsel van produkte wat verkoop word, asook die droogte en druk op invoerkoste” weens die swak rand.

    Woolworths sê die ekonomiese toestande in Suid-Afrika verkeer onder druk, maar ryk kliënte wat by Woolworths koop is klaarblyklik teen die sulke werklikhede bestand.

    Die groep se bedryfswins het met 42% tot R5,5 miljard gestyg na die verkrying van die Australiese aankoop, te wete David Jones.

    Die groep se wins vir die jaar was 4,3% hoër op R3,1 miljard.

  • Ramaphosa vol vertroue dat Chinese ekonomie sal herstel

    Adjunkpresident Cyril Ramaphosa sê hy is vol vertroue dat China se ekonomie van sy huidige insinking sal herstel.

    China is die grootste verbruiker van grondstowwe en kommoditeite en Suid-Afrika se grootste enkele handelsvennoot maar ‘n verlangsaming in die Chinese ekonomie kan daartoe lei dat minder grondstowwe uit Suid-Afrika ingevoer word.

    Chinese aandele het verder teruggesak ten spyte van die sentrale bank se jongste pogings om beleggers te paai.

    Die verliese en onstuimigheid op wêreldmarkte, gedryf deur paniek-verkope het die afgelope paar dae tot ‘n skerp daling in die rand en ander ontluikende geldeenhede gelei.

    Ramaphosa sê die Chinese ekonomie word grootliks deur die regering bestuur en alle nodige stappe word gedoen om dit te stabiliseer.

    Hy sê hoewel die Suid-Afrikaanse ekonomie ook nou ly, sal dit weer herstel en verbeter soos in die verlede.

    Ramaphosa was vroeër uitgesonder vir kritiek omdat hy ‘n vliegtuig van die Gupta-familie gebruik het vir sy amptelike besoek aan Japan.

    Die adjunkpresident wou glo Suid-Afrika as beleggingsbestemming bemark met ‘n hoëvlak afvaardiging van sakelui en ministers na Japan.

    Volgens die berigte het die departement die Bombardier Aerospace-straler wat aan die Gupta-familie en president Jacob Zuma se seun, Duduzane behoort, vir die besoek gehuur.

    Opposisiepartye wil die minister van finansies oor die aangeleentheid nader.

  • Chinese aandele daal steeds

    Chinese aandele het hul afwaartse pad voortgesit ondanks pogings deur die land se sentrale bank om handelaars te paai.

    Die indeks het dié week reeds met sestien persent gedaal wat skokgolwe deur die wêreldmarkte gestuur het.

    Die Shanghai-saamgestelde indeks het met 1,1% gedaal nadat die markte vroeër wisselvallig vertoon het.

    Onbestendigheid in China se markte het beleggers genoop om groot verliese te beperk na vroeëre skerp dalings regoor Asië en die VSA.

    China doen skynbaar alles in sy vermoë om vertroue te herstel sodat beleggers nie Chinese maatskappye straf nie.

    Die sentrale bank het aangekondig dat groot banke minder kontantreserwes sal hoef aan te hou vanaf vroeg in September, ‘n skuif wat dit makliker vir banke sal maak om geld te leen.

    Die land se rentekoerse is nou laer as met die finansiële krisis van 2009, en vrese dat China se ekonomie vinniger verlangsaam as wat voorheen vermoed is, is nog nie besweer nie.

    Die rand het intussen effens versterk teen die Amerikaanse dollar nadat China se rentekoerse afwaarts aangepas is om die slagting in aandeelpryse te stuit.

    Die plaaslike geldeenheid het gestyg tot net meer as R13 teenoor die dollar, nadat dit vroeër die week tot sy laagste vlak ooit gedaal het.

    Ekonome waarsku nogtans dat die plaaslike ekonomie in die moeilikheid is, met negatiewe groei.

    ‘n Teleurstellende vertoning van die land se BBP (Bruto Binnelandse Produk) sal dit moeiliker sal maak vir die rand om op die langtermyn spiere te wys.

    Die Johannesburgse Aandelebeurs het tot net bokant 2,5% persent gestyg.

    Goedkoop olie en onsekerheid of die Amerikaanse Resewebank hul repokoers sal verhoog het ook bygedra tot die onstuimigheid.

    In Japan en Suid-Korea het die markte effens hoër gesluit, maar nie in Australië nie.

  • Rand se vooruitsigte bedroewend

    Rand se vooruitsigte bedroewend

    Negatiewe sentiment teenoor ontluikende markte en ‘n verlangsaming in Chinese groei, het die Rand ‘n knou toegedien.

    Globale beleggers het hul risiko probeer beperk deur geldeenhede en aandele in ontluikende markte te verkoop met vernietigende gevolge vir die Johannesburgse aandelebeurs asook die Suid-Afrikaanse geldeenheid.

    Goud het gestyg sowel as harde geldeenhede soos die Amerikaanse dollar en Britse pond wat beleggers as minder riskante bates beskou.

    China as die wêreld se grootste verbruiker van grondstowwe en kommoditeite in hul strewe om hul ekonomie te laat groei, is egter besig om stoom te verloor.

    Hulle het daarin geslaag om hul ekonomie met meer as 7% van die afgelope paar jaar te laat groei, maar die verlangsaming in die Chinese ekonomie het China genoop om hul geldeenheid te devalueer in ‘n poging om hul uitvoersektor te stimuleer.

    Suid-Afrikaanse blootstelling aan kommoditeite het ook die Rand negatief geraak. Alhoewel die finansiële sektor die grootste bydraer tot die Suid-Afrikaanse ekonomie is, steun die land steeds op grondstowwe.

    Elektrisiteitstekorte, ‘n sukkelende vervaardigingsektor, en ‘n oorbemande staatsdiens waar korrupsie gedy, sal die Rand op die langtermyn verder benadeel, meen ontleders.

  • Namibiese president lê klem op SAOG se kragvoorsiening

    President Hage Geingob het by sy intreetoespraak by die SAOG-spitsberaad in Gaborone gesê die armes kan nie natuurlike hulpbronne, demokrasie of grondwette eet nie.

    “Ons mense kan nie natuurlike hulpbronne eet nie. Ons mense kan nie demokrasie eet nie. Ons mense kan nie goeie grondwette eet nie. Demokrasie is egter die voorwaarde om in ons mense se basiese behoeftes te voorsien,” het Geingob gesê.

    Hy het klem gelê op waardetoevoeging wat die ekonomiese onderbou van rustofverwerking behoort te vorm, het die Republikein berig.

    “Die uitvoer van rustowwe beteken eenvoudig dat ons werkgeleenthede uitvoer. Dit ontneem ons die geleentheid om te industrialiseer en ons mens-like kapitaal te ontwikkel. Ons moet ’n einde maak aan die tendens wat meebring dat ons handel dryf met goedere wat ons nie verbruik nie, en goedere verbruik wat ons nie produseer nie,” het Geingob gesê.

    Ten einde te industrialiseer, is betroubare elektrisiteitsvoorsiening noodsaaklik. Streeksamewerking is die sleutel om te verseker dat SAOG sy elektrisiteitstekort oplos. Nog ’n aspek wat streeksamewerking vereis, is die ernstige droogte wat die SAOG-streek teister, het Geingob gesê.

    Hy het ook daarop gewys dat die streek sy afhanklikheid van buitelandse ontwikkelingshulp moet verminder ten einde ekonomiese soewereiniteit te verseker.

    “Ongeag hoe karig ons finansiële bronne mag wees, is ek van mening dat indien ons saamstaan in die gees van ‘harambee’, (Swahili vir trek saam), ons die oogmerke vir ’n geïndustrialiseerde, vooruitstrewende streek sal verseker,” het Geingob gesê.

  • Swak rand beperk petrolprysdaling

    Alhoewel motoriste minder vir brandstof sal betaal, kan ‘n swakker rand nog ‘n invloed uitoefen.

    ‘n Brandstofprys daling word in September verwag met petrolpryse wat kan afneem tussen 55c en 64c per liter.

    Die Automobiel-Assosiasie (AA), het Maandag gesê die skerp depresiasie van die rand teenoor die Amerikaanse dollar word deur die voortgesette daling in internasionale oliepryse veroorsaak.

    Die rand het aansienlik teenoor die Amerikaanse dollar sedert die laaste week van Julie verswak.

    Internasionale oliepryse neig afwaarts wat beteken dat daar nog ‘n redelike vooruitsig van ‘n daling in die brandstofprys aan die einde van die maand verwag word.

    Brentru-olie vir Oktober was Maandag onveranderd op $49,10 per vat.

    “Die kombinasie van verhoogde olievoorraad in die VSA en die verhoging van OPUL se produksie, trae groei in die vraag, en ‘n sterker VSA (dollar) sal voortgaan om oliepryse te beïnvloed” het ‘n markontleder aan AFP gesê.

    Die AA het gesê sonder die impak van die swak rand, sou die daling in die petrolprys tussen 75c tot 83c per liter gewees het.

  • Goudmynloononderhandelinge bereik dooiepunt

    Loononderhandelinge in die goudsektor het gister ’n dooiepunt bereik nadat die vakbonde Amcu en die NUM die jongste loonaanbod van die hand gewys het, het OFM berig.

    Die geskil is na die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) verwys. Die aanbod wissel tussen 7,8% en 13% vir werknemers in kategorieë vier tot agt.

    Woordvoerder vir die goudprodusente, Memory Johnstone, sê die maatskappye, wat AngloGold Ashanti, Harmony Gold, Sibanye, Evander Gold Mines en Village Main Reef insluit, is verbind tot voortgesette gesprekke tot ‘n ooreenkoms bereik kan word.

    Amcu eis ‘n intreevlak-salaris van R12 500 per maand, terwyl die NUM tussen R9 500 en R10 500 eis.

    Die NUM het volgens die SABC gesê daar is nie veel hoop dat ‘n ooreenkoms bereik sal kan word nie en dat ‘n staking by AngloGold Ashanti, Harmony Gold en Sibanye onvermydelik is.

    Amcu sê werkgewers het teruggegaan na hul vorige aanbod, wat vir die vakbond onaanvaarbaar is.

  • Rand daal verder

    Rand daal verder

    Die Suid-Afrikaanse rand het vanoggend verder gedaal en verhandel tans teen R12,8259 teen die VS-dollar en teen R14,2814 teen die euro. Die rand se swakheid word onder andere vergerger deur die daling in die Chinese juan wat gister met 1,9% deur die Volksbank van Chine gedevalueer is. Vanoggend is die geldeenheid met ‘n verdere 1,6% gedevalueer. Teen die Britse pond sukkel die rand insgelyks, hoewel dit tans net-net onder die R20-vlak verkeer op R19,9753.

    Die ANC-bewind, asook Eskom se beurtkrag, weeg toenemend swaar op die rand en verdere verlagings in die rand se koopkrag teenoor die vernaamste geldeenhede is nie uitgesluit nie.

     

  • Eskom leen nóg R20 miljard op markte

    Eskom leen nóg R20 miljard op markte

    Die elektrisiteitsverskaffer Eskom het gister gesê dat hy nog 20 miljard rand op die plaaslike en internasionale markte gaan leen, asook ‘n poging gaan aanwend om laer pryse op sy steenkoolkontrakte te onderhandel.

    Volgens Brian Molefe, die uitvoerende hoof van Eskom, het die maatskappy reeds R49,5 miljard in buitelandse fondse geleen, wat onmiddellike likiditeitsprobleme uit die weg ruim.

    Eskom het verlede jaar R3,6 miljard wins gemaak, wat egter die helfte minder is as die R7,1 miljard wat hy verlede jaar aangeteken het.

    Die graderingsagentskap Standard & Poor het Eskom se kredietgradering in Maart tot dié van “rommel” verlaag, wat heel waarskynlik die verskaffer se rente-onkoste gaan verhoog.

     

    “Skuldkoste oor die afgelope jaar het reeds gestyg en sal weereens styg soos wat meer geld geleen word, waarby ‘n mens die Federale Reserwe se rentekoersverhogings moet inreken, dus neig dít alles in die verkeerde rigting,” meen Peter Attard Montalto, ‘n ontluikende-markte-ekonoom by Nomura.

    Volgens hom sou tariefverhogings ‘n beter opsie wees, maar Suid-Afrika se energie-reguleerder het ‘n versoek om elektrisiteitspryse met 9,5 persent op te stoot, verwerp.

    Intussen het daar ‘n dispuut ontstaan tussen Eskom en sy hoofverskaffer, Glencore, die maatskappy wat deur die Suid-Afrikaans-Joodse miljardêr, Ivan Glasenberg, vanuit Switserland beheer word, ontstaan. Eskom eis R2 miljard aan vergoeding van Glencore se Optimum-steenkoolmyn vanweë die swak gehalte steenkool wat hy na bewering van die myn ontvang het.

    Glencore hou egter vol dat hy Eskom van “hoëgehaltesteenkool” voorsien het.

    Sedert die ANC se oorname van Eskom, het die elektrisiteitsreus bloot nuwe personeel teen hoë salarisse aangestel, sonder om die nodige onderhoudswerk en vernuwing van sy sentrales te verrig. Vandaar die beurtkrag waaraan Suid-Afrika gereeld onderwerp word.

     

  • Rand breek deur laagtepunt teen Britse pond

    Rand breek deur laagtepunt teen Britse pond

    Die Rand het deur die R20-vlak teen die Britse pond gebreek.

    Alle oë is nou op die Reserwebank om op te tree nadat die Rand ‘n nuwe laagtepunt gewys het.

    Ekonome sê ‘n depresiasie van die geldeenheid sal inflasie-druk verhoog wat die Reserwebank sal noop om strenger op te tree.

    Die Rand het ook tot sy laagste vlak teenoor die Amerikaanse dollar in 14 jaar gedaal. In ‘n stadium het die Suid-Afrikaanse geldeenheid teen R12,82 teenoor die dollar verhandel wat die laagste is sedert Desember 2001.

    Dit volg op bespiegelinge dat die Amerikaanse Federale Reserwebank aanstaande maand rentekoerse kan verhoog.

    Die groep, London Capital verwag dat die Rand binnekort tot R13 rand die dollar kan verswak.

    Dit was nie die enigste geldeenheid wat getref is nie. Suid-Korea asook Maleisië se twee opkomende mark-geldeenhede het laer gesluit te midde van bespiegelings dat die Amerikaanse Federale Reserweraad rentekoerse sal verhoog wat die vraag na meer riskante bates beperk het.

    ‘n Geringe styging in oliepryse met effekte wat laer geneig het, is aangeteken.

    Die volgende groot faktor wat die mark kan beweeg, sal die Amerikaanse betaalstaatdata wees wat Vrydag vrygestel word.

    Syfers toon sterk groei in werksgeleenthede wat ‘n gesonder Amerikaanse ekonomie aandui en kan die rand onder groot druk plaas wat ongetwyfeld sal lei tot ‘n rentekoersverhoging in September.