Die Mededingingskommissie wil Unilever beboet met 10 persent van sy jaarlikse omset omdat dit as ‘n kartel-geval uitgewys is.
‘n Kartel is ‘n formele ooreenkoms tussen oligopoliste waarvolgens saamgespan word oor pryse, markaandeel, advertensiekoste, produkontwikkeling, ensovoorts. Ingevolge Suid-Afrikaanse wetgewing is samespanning onwettig en ondersoeke na die praktyke van groot firmas deur die Mededingingskommissie haal gereeld die nuus.
Die Kommissie wil die Mededingingstribunaal nader oor ‘n kartelsaak teen Unilever SA en Sime Darby Hudson Knight vervolg, is Woensdag aangekondig.
Die Kommissie het die Tribunaal genader om ‘n bevel dat Unilever en Sime Darby artikel 4 (1) (b) (ii) van die Wet op Mededinging oortree, sowel as ‘n bevel wat verklaar Unilever is aanspreeklik vir die betaling van ‘n administratiewe boete gelykstaande aan 10 persent van sy jaarlikse omset.
Dit volg na ‘n ondersoek deur die Kommissie in 2014, wat bevind het dat die twee maatskappye, Unilever se plaaslike eenhede en Sime Darby, betrokke was by prysvasstelling.
Tussen 2004 en 2013, het die twee maatskappye ‘n ooreenkoms aangegaan om nie met mekaar oor sekere verpakkingsgroottes van margarien en eetbare olies mee te ding nie. Hierdie optrede is strydig met die Wet op Mededinging.
Sime Darby het reeds met die Kommissie in 2016 geskik. Hy is die wêreld se top-palmolie verskaffer.
“Voedsel and landbou-verwerking is belangrike fokusareas vir die Mededingingskommissie, en ons is vasbeslote om korrupsie en uitbuiting van verbruikers deur kartelle wat so algemeen is in dié sektor uit te roei” het die kommissaris van die Mededingingskommissie, Tembinkosi Bonakele gesê.
Die klassieke voorbeeld in Suid-Afrika was die kartel tussen die drie belangrikste sementvervaardigers, Pretoria Portland Cement (PPC), Anglo-Alpha en Blue Circle, wat gesamentlik vir meer as 90 persent van die sementverkope in die land verantwoordelik was.
Hierdie drie firmas het vir ‘n lang tydperk saamgespan wat prysvasstelling en markaandeel betref en het amptelik toestemming verkry om saam te span, selfs nadat samespanning in 1986 verbied is. In Oktober 1994 het die regering egter die toestemming teruggetrek en die kartel is tot die einde van 1996 gegun om te ontbind.
Alhoewel die ontbinding plaasgevind het, beweer sementgebruikers dat daar steeds ‘n kartelooreenkoms bestaan tussen PPC, Alpha Cement en Lafarge SA (soos Blue Circle nou bekend staan). Die firmas is steeds geneig om hul pryse op dieselfde datums met ongeveer dieselfde persentasie te verhoog, en sementgebruikers vind dit bykans onmoontlik om van een verskaffer na ‘n ander te skuif.