Die kragkrisis wat Bethlehem en omstreke gery het, laat Herrie dink aan die vraag wat iemand uit die Molopo uit eendag by \u2018n provinsiale landboukongres gevra het: \u201cWat het Suid-Afrika voor grondpaaie gehad?\u201d En hy antwoord self: \u201cTeerpaaie.\u201d<\/p>\n
So het Herrie se oupa nog \u2018n halfeeu gelede gewonder wat sal gebeur as brandstof opraak? Waarmee en hoe ploeg die boere dan?<\/p>\n
En einste Oupa Nic Meyer se pa was nog vreeslik willebooslik kwaad vir oupa toe hy sy eerste trekker gekoop het. \u201cNou gaan jy jou bankrot boer,\u201d had oupagrootjie te s\u00ea gehad.<\/p>\n
Vandag is dit haas ondenkbaar. Van die trekkers, soos luukse gemakshuisies op moewiese viertrekwiele, sleep ploe\u00eb waar die hektare per minuut geploeg gemeet word. Herrie het juis al gewonder waar gaan so \u2018n trekker, ploeg en al, draai die nag wat die drywer agter die stuur aan die slaap raak? Kyk, as \u2018n drywer op \u2018n oop trekkertjie in die bitter koue so lekker droomland toe kon verkas en deur doringdraad en in dongas kon inploeg, dan is dit vir Herrie ondenkbaar dat iemand in daai lugversorgde kajuit met musiek van keuse nie ook lus kan raak vir \u2018n uiltjie knip nie.<\/p>\n
Eintlik is dit vreeslik ironies dat Bethlehem en omgewing so \u2018n swaard oor \u2018n kragkrisis oor die kop moes kry. Die eerste van \u2018n klompie hidro-aanlegte in die Asrivier wat krag net aan Bethlehem voorsien, is immers al in bedryf. Boonop is daar ander groter aanlegte soos onder die berge voor die water in die Asrivier loop, en by die Sterkfonteindam. Die krag is daar; die geld is op omdat dit elders heen \u201cgekanaliseer\u201d is. Omtrent soos die ou oom s\u00ea as hy die jong nursie by die ouetehuis aai: \u201cDie gees is gewillig maar die vlees is te poegaai gedaan.\u201d<\/p>\n
Wat Herrie laat dink: Di\u00e9 kragsentrales bied darem meer as een rede hoekom die Asrivier sy regte Engelse naam, Axel River in plaas van Ash River, terug moet kry. In daai hidro-sentrales draai die ene asse. G\u2019n teken van \u00easj nie.<\/p>\n
Maar as die ru-olie sou opraak?<\/p>\n
Vir die trekkers is daar darem die goeie nuus dat die slim mense al ontdek het sonneblomolie en skoongemaakte olie waarin vis en tjips gebraai is deug ook. Die Oos-Vrystaat het ook oorgenoeg karkoere en makatane om makataan oktaan mee te kan stook.<\/p>\n
Maar wat die pad-rygoed gaan maak …? Herrie kan nog half en half dink aan dosyne gesinne wat saam ry, elkeen op sy eie fiets. Maar \u2018n baiesukkel wat die werk van \u2018n minibustaksie moet doen? Volgens oorlewering was die rekordgetal passasiers in die ou soort bussies 24 volwassenes, drie kinders, twee babas en vier lewendige gesteelde skape plus bagasie en die gesteelde huisraad van die Venters (en \u2018n paar geslagte hoenders). Met \u2018n bussie praat \u2018n mens nou al van \u2018n Guinness rekord. Op \u2018n baiesukkel beslis.<\/p>\n
Maar wat Herrie weet. Daar is nie nog so \u2018n lekker kuier soos vroegoggend voor \u2018n Agastoof as dit buite skemer en spierwit geryp is nie. Met koffie en beskuit. Sulke lang dipbeskuide.<\/p>\n