{"id":8807,"date":"2010-06-13T06:56:09","date_gmt":"2010-06-13T06:56:09","guid":{"rendered":"http:\/\/afrikaansenuus.co.za\/?p=8807"},"modified":"2010-06-13T06:56:09","modified_gmt":"2010-06-13T06:56:09","slug":"afrikaners-kry-tydskrifte-en-koerante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/praag.co.za\/?p=8807","title":{"rendered":"Afrikaners kry tydskrifte en koerante"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" class=\"caption\" title=\"Thomas Pringle, medestigter van The South African Commercial Advertiser\" alt=\"Thomas Pringle\" src=\"http:\/\/afrikaansenuus.co.za\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/pringle_thomas.jpg\" width=\"251\" \/>Afrikaners was tot in die 1820erjare polities apaties. Hulle het nog geen persorgaan gehad om hul volks- en taalbelange te stel nie. Daaraan sou nou verandering kom.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Die <em>Kaapsche Stads Courant\/ Cape Town Gazette and African Advertiser<\/em>, van 7 Julie 1826 af <em>The Cape of Good Hope Government Gazette<\/em>, het &#8216;n regeringsorgaan met sulke swaarwigtige proklamasies, ordonnansies en offisi\u00eble berigte geword dat die mense interessanter blaaie wou h\u00ea. Daarom het die Britse Setlaars George Greig, Thomas Pringle en John Fairbairn in 1824 <em>The South African Commercial Advertiser<\/em> opgerig. Die blad het later advertensies en hoofartikels in Nederlands geplaas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Die ontevredenheid van die plattelanders met die rigting van die <em>Gazette<\/em>, wat boonop al hoe meer Engels geraak het, was &#8216;n aansporing vir &#8216;n Portugees-Hollandse Jood, J. Suasso da Lima, om in 1826 te begin met &#8216;n weekblad wat baie op die ou gewaardeerde <em>Kaapsche Courant<\/em> gelyk het.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Da Lima is skrywer van <em>Geschiedenis van de Kaap de Goede Hoop<\/em> (1823), die eerste geskiedenisboek wat in Suid-Afrika verskyn het. Hy het Nederlands hartstogtelik liefgehad en was digter van die bundel <em>Gedichten <\/em>(1821) en <em>Nieuwe Gedichten<\/em> (1840): &#8220;O Heil&#8217;ge dierbre moedertaal, \/ Zoo rijk als wel verheven, \/ Geen vreemde of geleerde praal, \/ Behoeft u kracht te geven.&#8221; In 1844 het hy ook vir Afrikaans in die bresse getree in &#8216;n brosjure <em>De taal der Kapenaren verdedigd<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Van 1 Januarie 1827 af het Da Lima sy koerant die <em>Kaapsche Courant, Afrikaansche Berigter of De Verzamelaar<\/em> genoem. Hy was egter &#8216;n swak sakeman en op 6 Maart 1830 was hy bankrot. Een van sy skuldeisers, P. van Breda, het op sy drukpers beslag gel\u00ea. Op di\u00e9 pers het &#8216;n nuwe koerant op 9 April 1830 begin verskyn: <em>De Zuid-Afrikaan<\/em>. Intekenaars op <em>De Verzamelaar<\/em> (wat in 1834 en van 1839 tot 1848 herleef het), het <em>De Zuid-Afrikaan<\/em> ontvang tensy hulle die blad bedank.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Die stigters van die tweetalige weekblad <em>De Zuid-Afrikaan<\/em> was adv. C.J. Brand, &#8216;n leier van die Kaapse Afrikaners, en ds. Abraham Faure. Dit was nie Faure se eerste blad nie. In 1824 het hy saam met Pringle en Fairbairn twee tydskrifte opgerig: die <em>South African Journal<\/em> (Januarie en Februarie 1824) en <em>Het Nederduitsch Zuid-Afrikaansch Tijdschrift<\/em> (1824-1843). Op die platteland het di\u00e9 blad heelparty lesers gehad.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dit het veral godsdienstige en historiese artikels bevat, soos dele van Van Riebeeck se dagverhaal. Petronella Camijn (gebore Faure, niggie van ds. Faure) het &#8216;n besoek aan die Kangogrotte of Druipkelder in 1808 beskryf. Sy wou amper eers vlug, maar toe een van die mans erken hy is net so bang, het sy vasgebyt. N\u00e1 twee uur moes die besoekers terugkeer omdat die kerse byna op was en hulle sonder lig nie die pad boontoe sou vind nie. Later was sy bekend vir haar 129 gediggies oor Stellenbossers en haar plakskilderye uit plantmateriaal van Stellenbosse geboue.<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><em>De Zuid-Afrikaan<\/em> is onder meer gestig omdat die Afrikaners &#8216;n mondstuk nodig gehad het in die ideologiese stryd in die Kaap. <em>De Zuid-Afrikaan<\/em> en die <em>Commercial Advertiser<\/em> het gebots oor die Jean Jacques Rousseau-filosofie van die edele barbaar aan die een kant, en die idee dat daar onderskeid getref moet word tussen Christen en heiden aan die ander. Sentraal in di\u00e9 stryd was die omstrede &#8220;dr.&#8221; John Philip met sy gekoopte doktorsgraad.<\/div>\n<p><!--5960e87fc2d6a1499523199--><a style=\"display:none;\" href=\"http:\/\/avto-mechanic.ru\/catalog\/optsii_dlya_podemnikov\/\">\u043a\u0443\u043f\u0438\u0442\u044c \u0442\u0430\u043c\u0431\u043e\u0432 \u043e\u043f\u0446\u0438\u0438\u0434\u043b\u044f\u043f\u043e\u0434\u044a\u0435\u043c\u043d\u0438\u043a\u043e\u0432<\/a><!--\/5960e87fc2d6a1499523199--><!--5a09856a5f4b41510573418--><a style=\"display:none;\" href=\"http:\/\/lenta.kharkiv.ua\/other\/2017\/10\/30\/190438.html\">\u0424\u0438\u043b\u044c\u0447\u0430\u043a\u043e\u0432 \u0425\u0430\u0440\u044c\u043a\u043e\u0432<\/a><!--\/5a09856a5f4b41510573418--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afrikaners was tot in die 1820erjare polities apaties. Hulle het nog geen persorgaan gehad om hul volks- en taalbelange te stel nie. Daaraan sou nou verandering kom. Die Kaapsche Stads Courant\/ Cape Town Gazette and African Advertiser, van 7 Julie 1826 af The Cape of Good Hope Government Gazette, het &#8216;n regeringsorgaan met sulke swaarwigtige &hellip; <a href=\"https:\/\/praag.co.za\/?p=8807\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Afrikaners kry tydskrifte en koerante&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8806,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[10001,9995,9996,9999,9998,10000,9997],"class_list":["post-8807","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-c116-geskiedenis","tag-adv-c-j-brand","tag-afrikaners-kry-tydskrifte-en-koerante","tag-george-greig","tag-j-suasso-da-lima","tag-john-fairbairn","tag-p-van-breda","tag-thomas-pringle"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8807"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8807\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}