{"id":48073,"date":"2026-11-20T15:53:38","date_gmt":"2026-11-20T13:53:38","guid":{"rendered":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073"},"modified":"2026-11-20T15:53:39","modified_gmt":"2026-11-20T13:53:39","slug":"ramaphosa-se-verganklike-swartkapitaalryk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073","title":{"rendered":"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Van Silikonvallei tot die Stellenbosse mafia: die politiek van politieke konneksies en kapitaal<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thabo Mbeki het sy presidentskap op &#8216;n idee gevestig. Die Afrika-renaissance was nooit bloot &#8216;n slagspreuk nie; dit was &#8216;n teorie oor die nalatenskap wat hy wou agterlaat, gegrond op die veronderstelling dat &#8216;n vasteland se herlewing deur beleid, kontinentale instellings \u2014 die omskepping van die Organisasie vir Afrika-eenheid (OAE) in die Afrika-unie, NEPAD en die Millenniumprojek vir Afrika-stede \u2014 en die doelbewuste ontwikkeling van &#8216;n inheemse kapitalistiese klas bewerkstellig kon word. Dit was &#8216;n grootse, intellektuele onderneming wat volgens die meeste maatstawwe onvervuld gebly het. Mbeki het die amp verlaat met die institusionele raamwerk nog in plek, maar die ekonomiese omwenteling steeds uitstaande. Sy nalatenskap bly omstrede juis omdat die ambisie so groot was in verhouding tot die werklike prestasies.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cyril Ramaphosa het dieselfde stryd met &#8216;n ander instrument betree. Waar Mbeki &#8216;n denker was wat toevallig &#8216;n regering gelei het, is Ramaphosa &#8216;n sakeman wat toevallig &#8216;n politieke party lei. As een van Afrika se rykste burgers hoef hy nie te betoog dat swart kapitaal ekonomiese groei kan aandryf nie. Hy kan dit demonstreer. Die versoeking, onweerstaanbaar vir enige ampsbekle\u00ebr met sowel rykdom as &#8216;n politieke mandaat, is om die onderskeid tussen persoonlike sakebelange en &#8216;n nasionale projek te laat vervaag. Dit is wat &#8216;n swartkapitaalryk beteken: nie &#8216;n sameswering nie, maar &#8216;n bestuurslogika waarin die skepping van &#8216;n swart kapitalistiese klas nie meer &#8216;n middel tot industrialisering is nie, maar self die einddoel word, terwyl die staat se apparaat om beleggings te lok as di\u00e9 klas se sakeontwikkelingsafdeling funksioneer.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Die Silikonvallei-sending van November 2026 as grondslag vir &#8216;n politieke dinastie<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8216;n Afvaardiging van na wat berig word ongeveer driehonderd mense het na die Verenigde State gereis om verbintenisse van Google, Microsoft en Cisco te bekom en akademiese bande met Stanford aan te knoop. Die onderneming is as &#8216;n offensief vir tegnologiebeleggings voorgehou. Gemeet aan sy verklaarde doel is die reis moeilik om te regverdig. China bied Suid-Afrika reeds alles wat die sending o\u00ebnskynlik nastreef, en boonop op gunstiger voorwaardes. Die China-Afrika-ekonomiese vennootskapsooreenkoms wat in Februarie 2026 onderteken is, verleen belastingvrye toegang tot Chinese markte en moedig terselfdertyd Chinese beleggings in die Suid-Afrikaanse ekonomie aan, met energie, infrastruktuur en groen tegnologie as prioriteitsgebiede. Beijing het &#8216;n BRICS-wolkplatform vir &#8216;n digitale ekostelsel voorgestel, gekombineer met opleiding in digitale vaardighede, tegnologiese uitruiling en nywerheidsamewerking. Huawei tel reeds onder die groot verskaffers van wolkrekenaarinfrastruktuur wat saam met AWS, Google en Microsoft in Suid-Afrikaanse datasentrums bel\u00ea. &#8216;n BRICS-netwerk vir samewerking in die kunsmatige-intelligensiebedryf is tydens die Sjanghai-konferensie van 2025 van stapel gestuur, tesame met &#8216;n Chinese oopbron-inisiatief wat uitdruklik op die ontwikkelingsbehoeftes van die Globale Suide gerig is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">As die doelwit die verkryging van tegnologie was, sou Beijing die rasionele bestemming gewees het: vriendelik, tariefvry, sonder ideologiese struikelblokke en reeds operasioneel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit dui daarop dat die werklike doel elders l\u00ea. Die sending vervul drie funksies, waarvan geeneen in wese oor die verkryging van tegnologie gaan nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die eerste is <strong>toegang tot groot kapitaalbronne<\/strong>. Die voorste verskaffers van grootskaalse wolk- en rekenaarinfrastruktuur het in 2026 kapitaalbesteding van ongeveer $650 miljard aan kunsmatige intelligensie beplan, terwyl waagkapitaalbeleggings in die sektor in 2025 $259 miljard bereik het. PwC raam dat Suid-Afrika tussen 2025 en 2050 sowat $71 miljard se beleggings in digitale infrastruktuur kan lok, binne &#8216;n geprojekteerde totaal van $582 miljard. Die kragbehoefte van datasentrums sal na verwagting byna verdubbel, van 435 megawatt in 2024 tot 829 megawatt teen 2029. Dit sal vier tot vyf nuwe streeksfasiliteite en twintig tot dertig kleiner, verspreide datasentrums verg, met jaarlikse sektorbeleggings wat van R39 miljard tot R68 miljard styg. Geen Chinese onderneming ontplooi kapitaal teen daardie intensiteit in Afrika-infrastruktuur nie, en die langtermynfinansiering in dollar wat sulke projekte vereis, is afhanklik van tussengangers in New York en Londen, gerugsteun deur afdwingbare kontrakte met Amerikaanse tegnologieverskaffers. Die groot prys is toegang tot dollars.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die tweede is <strong>geloofwaardigheid onder diplomatieke druk<\/strong>. Bilaterale betrekkinge met Washington is beskadig deur invoertariewe op sekere uitvoerprodukte, onsekerheid oor AGOA en die diplomatieke breuk van 2025. Wanneer die kanale tussen regerings verswak, bly korporatiewe en subnasionale betrekkinge as die oorblywende verbindings oor. &#8216;n Afvaardiging wat saam met Amerikaanse tegnologiereuse afgeneem word, stuur &#8216;n boodskap aan Amerikaanse beleggers dat Suid-Afrika steeds &#8216;n aantreklike beleggingsbestemming is, ongeag die ontevredenheid van die Amerikaanse uitvoerende gesag. Daardie boodskap kan nie in Beijing oorgedra word nie, want die kern daarvan is juis die nabyheid aan Amerikaanse kapitaal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die derde is <strong>posisionering in uitvoermarkte<\/strong>. Regeringsbeplanningsdokumente beskryf hoe Suid-Afrika internasionale tekorte aan kundigheid in inligtingstegnologie, kuberveiligheid en die uitkontraktering van sakeprosesse vir Amerikaanse en Europese kli\u00ebnte kan benut. Die land moet hom as &#8216;n nabygele\u00eb dienssentrum met mededingend geprysde, geskoolde digitale arbeid vestig. Hierdie uitvoermodel vir dienste is afhanklik van die gebruik van dieselfde tegnologiese stelsels as Westerse kopers. Om die nasionale wolkinfrastruktuur op Chinese tegnologie te bou, sou daardie moontlikheid uitsluit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is verdedigbare redes. Maar hulle hou geen verband met die samestelling van die afvaardiging nie.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Die afvaardiging en die opvolgmasjinerie<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die grootte van die groep verklap die spel. Driehonderd deelnemers is nie &#8216;n onderhandelingspan nie; dit is &#8216;n politieke kiesafdeling wat opgebou word.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ramaphosa staan aan die hoof van &#8216;n regerende party wat aansienlike verkiesingskade in die plaaslike verkiesings van 2026 gely het en wat sy volgende groot interne kragmeting tydens die verkiesingskonferensie van Desember 2027 tegemoetgaan. Om honderde jong swart entrepreneurs na Palo Alto te neem, skep &#8216;n groep met persoonlike en ervaringsgebonde belange by die sittende leierskap se kandidatelys: aansien word aan hulle verleen, kontakte word geskep en &#8216;n gevoel van verpligting ontstaan. In &#8216;n stelsel waarin die uitslag dikwels reeds bepaal word voordat afgevaardigdes by &#8216;n konferensie opdaag, deur diegene wat takoudits, die toewysing van afgevaardigdes, benoemingsre\u00ebls en geloofsbriewe beheer, is &#8216;n geborgde groep meer werd as &#8216;n beleidsprogram. Soos een ontleder dit gestel het, verteenwoordig elke provinsiale konferensie en ouditverslag tot middel 2027 &#8216;n klein veldslag, en wie ook al die skeidsregters beheer, wen voordat die konferensie begin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is die moeite werd om te vra waarom so &#8216;n groep Washington, selfs bloot vir netwerkvorming, waardevoller as Beijing sou vind. Wanneer &#8216;n jong entrepreneur aan Chinese verskaffers voorgestel word, verkry hy kontakte vir aankope en verskaffing. Wanneer hy aan waagkapitaliste, navorsers en bestuurders van groot tegnologiemaatskappye voorgestel word, kry hy toegang tot die kapitaalbronne en geloofwaardigheid wat tuis in ondernemings omskep kan word. &#8216;n Reis na Beijing om die jeug by die politieke bestel in te trek, dra binnelands min aansien, terwyl &#8216;n Silikonvallei-verbintenis aansienlike prestige meebring. Die instrument werk slegs omdat die glans die oorheersing van die dollar volg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die Motsepe-vraagstuk bemoeilik hierdie vertolking van die opvolgstryd. Berigte oor &#8216;n \u201cPM27\u201d-veldtog in Gauteng, Limpopo, die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal het die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee genoop om die poging formeel te veroordeel en te besluit dat alle leierskapsveldtogte voor die konferensie gestaak moet word. Die woordvoerder, Mahlengi Bhengu, het ge\u00ebis dat deelnemers onmiddellik daarmee ophou. Ander, omstrede berigte dui daarop dat Fikile Mbalula Ramaphosa as partypresident kan opvolg, met die ANCYL-president Collen Malatji as sekretaris-generaal, en dat daar oor &#8216;n enkele, onbestrede kandidatelys gepraat word. Die Gautengse premier, Panyaza Lesufi, het hom in die openbaar gedistansieer van plakkate wat sonder sy toestemming sy kandidatuur bevorder. Die geborgde Silikonvallei-groep dien dus waarskynlik eerder die konsolidering van die sittende leierskap se kandidatelys as die belange van enige enkele opvolger. Hoe dit ook al sy, die rigting is dieselfde: die staat se vermo\u00eb om internasionale betrekkinge te bedryf, word vir interne faksiekonsolidasie aangewend.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die swartkapitaalryk is &#8216;n nabootsing van die korrupte, liberale Stellenbosse mafia. Pieter du Toit het dit sien aankom en dit reeds in sy boeke beskryf, onder meer in sy werk van 2024, <em>The Super Cadres: ANC Misrule in the Age of Deployment<\/em>. Die titel is &#8216;n doelbewuste eggo van <em>The Super Afrikaners<\/em> (Wilkins en Strydom, 1978), die joernalistieke onthulling van die Broederbond \u2014 dieselfde metode, dieselfde uitgewer. Du Toit het reeds in <em>The Stellenbosch Mafia<\/em> (2019) die Afrikaanse sake-elite se netwerk ontleed en in <em>The ANC Billionaires<\/em> (2022) die swart kapitalistiese klas wat daarop gevolg het. Sy argument oor al drie boeke heen is dat die tweede netwerk die eerste se struktuur ge\u00ebrf het: beheer oor die hefbome van mag, van die kabinet deur die staatsdiens tot by munisipaliteite, &#8216;n party wat met die staat versmelt het, en begunstiging as die gangbare betaalmiddel. Kaderontplooiing oorleef die verlies van &#8216;n verkiesingsmeerderheid juis omdat dit daardie magsgreep ongeag stemgetalle verseker. Hy verskoon ook nie die huidige president nie: Mandela en Mbeki het die grondslag gel\u00ea, Zuma het dit uitgebuit, en Ramaphosa is medepligtig aan die vernietiging wat daarop gevolg het.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat as die Stellenbosse mafia beskryf word \u2014 &#8216;n netwerk waarvan die lede gemaklik tussen direksiekamers, die direksies van staatsinstellings en die regering beweeg het \u2014 is nie gekritiseer bloot omdat dit bestaan het nie, maar omdat dit politieke nabyheid in ekonomiese voordeel omskep en geledere gesluit het rondom die toekenning van lisensies, tenders en aandelebelange. Du Toit se <em>Super Cadres<\/em> beskryf die ooreenstemmende verskynsel in die ANC se eie boonste geledere: amptenare en partyhooggeplaastes wat private belange opbou terwyl hulle openbare gesag uitoefen, met die bevrydingstryd as morele regverdiging. Sy werk oor gekaapte instellings dokumenteer die meganisme uitvoerig: die uitholling van belastinginvordering, grensbeheer, polisi\u00ebring en staatsondernemings totdat dit instrumente vir private selfverryking word. Of die twee netwerke moreel van mekaar verskil of nie, hulle deel dieselfde struktuur: &#8216;n elite wat sy posisie regverdig op grond van wie hy verteenwoordig, eerder as wat hy lewer, en s\u00f3 openbare staatsvermo\u00eb in private beleggingsportefeuljes omskep.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is die gevaar van nabootsing. As Ramaphosa se antwoord op die Stellenbosse voorbeeld daarin bestaan om &#8216;n ewe digte en invloedryke teennetwerk te skep \u2014 in swart besit, gelegitimeer deur transformasie, internasionaal met geloofsbriewe toegerus en ewe afhanklik van nabyheid aan die staat \u2014 het die land bloot die begunstigdes van die onttrekking van ekonomiese rente verander, sonder om die stelsel self te verander. Die geskiedenis maak hierdie kommer konkreet eerder as teoreties: figure wat met die Guptas verbind is, regoor staatsondernemings en ministeries; die ineenstorting van VBS Mutual Bank, waarby politieke figure betrek is en die Openbare Beskermer &#8216;n grondwetlike skending bevind het; Bosasa se oorname van verkrygingsprosesse vir korrektiewe dienste en gesondheidskontrakte; en die stelselmatige aftakeling van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens. In elke geval is swart ekonomiese bemagtiging as die voertuig voorgehou, maar die proses het op die plundering daarvan uitgeloop. Die kritiek op bre\u00ebbasis- swart ekonomiese bemagtiging (B-BBEE), wat in beleggerskommentaar, opposisiepolitiek, die burgerlike samelewing en selfs die ANC se eie Nasionale Ontwikkelingsplan voorkom, is juis dat die instrument vinniger tot elitekaping en kapitaalvlug lei as tot wydverspreide eienaarskap.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8216;n Swartkapitaalryk wat op hierdie erfenis gebou word, erf die diagnose saam met die ambisie.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Waarom die poging misluk: die knelpunt is administratief<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die deurslaggewende beswaar is nie moreel van aard nie. Dit is dat die model op insette konsentreer, terwyl die werklike beperking by uitvoering l\u00ea \u2014 en die regering se eie ontleding erken dit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beriggewing oor die reis wys daarop dat Pretoria die belangrikste binnelandse struikelblokke as gefragmenteerde goedkeuringsprosesse, die beskikbaarheid van grond en betroubare elektrisiteit beskou. Hierdie lys stem byna presies ooreen met die Internasionale Monet\u00eare Fonds (IMF) se Artikel IV-beoordeling van Februarie 2026. Daarin is onbuigsaamheid in produk- en arbeidsmarkte, ruimtelike ongelykhede, swak bestuur, ontoereikende infrastruktuur en ho\u00eb staatskuld ge\u00efdentifiseer as die struikelblokke wat verhoed dat die ekonomie herstel, werk skep en sy potensiaal bereik. Staatskuld het teen einde Maart 2025 reeds 77 persent van die bruto binnelandse produk (BBP) beloop. Kredietverlening aan die private sektor het teen einde November op &#8216;n jaargrondslag met 7,2 persent gegroei, en korporatiewe krediet met 11,2 persent. Die finansi\u00eble oordragmeganisme funksioneer dus normaal, terwyl fisiese investering onder druk bly. Kapitaal ontbreek nie. Dit weier om in tasbare bates bel\u00ea te word.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teen hierdie diagnose bereik geen internasionale bemarkingsreis enigiets meetbaars nie. Die samevoeging van goedkeuringsprosesse vereis dat geskille oor die bevoegdhede van verskillende departemente opgelos word. Die stelsel vir mynlisensies wat reeds in 2021 aangeskaf is, is steeds nie gelewer nie en word nou eers vir Maart 2027 belowe, terwyl die departemente verantwoordelik vir handel en minerale openlik nie op dieselfde golflengte is nie. Om grond beskikbaar te stel, vereis &#8216;n vernuwing van grondbesitreg wat niemand bereid is om deur wetgewing te bewerkstellig nie, aangesien artikel 25 reeds &#8216;n gevestigde politieke strydpunt is. Betroubare elektrisiteit het van &#8216;n probleem met opwekkingsvermo\u00eb na een van transmissie en netwerkaansluitings verskuif. Om nog 394 megawatt se deurlopende datasentrumvraag by &#8216;n reeds beperkte netwerk te voeg, lok boonop teenkanting uit die burgerlike samelewing in &#8216;n waterskaars land, iets wat reeds gebeur. Vaardighede bly die swakste skakel: slegs ongeveer &#8216;n kwart van beleggers beskou die arbeidsmag se vermo\u00eb as voldoende, terwyl Duitsland, Nederland en Belgi\u00eb Suid-Afrikaanse ingenieurs by die duisende werf. Hervormingsimplementering staan op 11 persent in die watersektor en 33 persent in vervoer, teenoor 62 persent in elektrisiteit en 67 persent in telekommunikasie. Dit bewys dat hervorming plaasvind wanneer daar &#8216;n enkele verantwoordbare uitvoeringsinstansie bestaan, maar dat niks beweeg wanneer so &#8216;n instansie ontbreek nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die IMF het die alternatief gekwantifiseer. As Suid-Afrika die helfte van sy strukturele agterstand teenoor die voorste ontluikende markte op die gebied van die sakeomgewing en bestuur uitwis, kan re\u00eble produksie met tot nege persent styg en ekonomiese groei op mediumtermyn nader aan drie persent beweeg. Nie volledige inhaal nie. Net die helfte. Die veranderlikes wat genoem word, is die gehalte van bestuur en die voorspelbaarheid van regulering \u2014 nie kapitaalinvloei, kommoditeitspryse of presidensi\u00eble afvaardigings nie. Groei word tans op 1,0 persent vir 2026 en 1,3 persent vir 2027 geraam, met die Fonds se eie vooruitsig wat teen die einde van die dekade slegs 1,8 persent bereik. Suid-Afrika bly dus naby die onderpunt van ontluikende markte, terwyl vergelykbare lande teen drie tot vier persent groei.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die toets is eenvoudig. As goedkeurings by een loket saamgevoeg word, grondbesitreg finansierbaar gemaak word en tydroosters vir netwerkaansluitings gepubliseer word, sal grootskaalse tegnologiebeleggings instroom sonder dat &#8216;n staatshoof daarvoor hoef te gaan vra. Hierdie ondernemings het immers reeds kantore in Johannesburg. Die noodsaaklikheid van die reis is self &#8216;n bewys dat die struikelblok n\u00f3g &#8216;n gebrek aan bewustheid n\u00f3g &#8216;n tekort aan verhoudings is. Dit is administratiewe vermo\u00eb: &#8216;n probleem wat geheel en al binnelands is en steeds nie opgelos is nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daar is ook &#8216;n tydsberekeningsrisiko. Die onlangse daling in Amerikaanse tegnologie-aandele het beleggers se twyfel oor die lewensvatbaarheid van besteding aan kunsmatige-intelligensie-infrastruktuur weerspie\u00ebl. Om laat in die mark se entoesiasmesiklus agter &#8216;n golf van kapitaalbesteding aan te jaag, sonder &#8216;n vaste projekpyplyn wat uitvoering verseker, verander &#8216;n strategiese geleentheid in blootstelling aan risiko. Die Presidensie se eie taal verraai die onderliggende broosheid: die verklaarde doel is om nie \u201cbloot verbruikers van hierdie tegnologie\u00eb wat elders beheer word\u201d te word nie, maar die erkende beperkings is onvoldoende rekenaarvermo\u00eb, &#8216;n tekort aan tegniese vaardighede, beleidsonsekerheid en swak skakeling tussen navorsing en kommersialisering. Hierdie beperkings lei tot verbruikersafhanklikheid, ongeag watter land se vlag oor die tegnologieverskaffer wapper.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Die teenmodel: meet wat jy werklik wil bereik<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is waar Bhoetan as voorbeeld ter sprake kom en waar die kontras met die bou van &#8216;n ryk besonder skerp word.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bhoetan het geweier om te aanvaar dat &#8216;n klein, hulpbronarm staat noodwendig op groter ekonomie\u00eb se voorwaardes moet meeding. In plaas daarvan het die land &#8216;n uitdruklike beleidsdoelwit omskryf: Bruto Nasionale Geluk (<em>Gross National Happiness<\/em>), wat deur nege terreine en drie-en-dertig aanwysers gemeet word. Individue wat nie die drempel van twee derdes bereik nie, word as \u201cnog-nie-gelukkig\u201d geklassifiseer, &#8216;n benaming wat bevolkingsgroepe identifiseer wat doelgerigte ingryping nodig het. Die raamwerk dring tot in die staatsmasjinerie deur: nasionale vyfjaarplanne word rondom die geluksterreine gestruktureer; formules vir hulpbrontoewysing gebruik geluksdata saam met konvensionele ekonomiese maatstawwe; sektorbeleid word vir ooreenstemming getoets; en befondsing vir landelike gesondheidsdienste word volgens vasgestelde tekorte aan sielkundige welstand en gemeenskapslewenskragtigheid toegeken, eerder as bloot volgens bevolkingsgetalle. By die Koninklike Staatsdienskommissie word amptenare beoordeel op hul bydrae tot maatskaplike en emosionele welstand, nie net die hoeveelheid werk wat hulle lewer nie. Die Grondwet verplig leiers om hierdie beginsels by wetgewing in ag te neem. Die resultate het gevolg: die indeks het van 0,743 in 2010 tot 0,756 in 2015 en 0,781 in 2022 gestyg, terwyl die persentasie burgers wat as diep of omvattend gelukkig geklassifiseer word, van 40,9 tot 48,1 persent toegeneem het. Die Grondwet bepaal dat minstens sestig persent van die land onder bosbedekking moet bly; die werklike syfer is meer as nege-en-sestig persent. Bhoetan het ook &#8216;n negatiewe netto koolstofvrystellingsbalans bereik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die insiggewendste is die bevinding oor die lang termyn. Vier dekades se data toon dat inkomstegroei slegs swak met gemete geluk verband hou \u2014 die Easterlin-paradoks bly dus geldig \u2014 maar dat welstand en makro-ekonomiese groei in dieselfde rigting beweeg eerder as in teenoorgestelde rigtings. Om beleid rondom welstandsaanwysers te organiseer, beteken nie noodwendig dat inkomste opgeoffer word nie; wanneer dit behoorlik gedoen word, vul dit ontwikkelingsuitkomste aan. Die nul-som-uitgangspunt wat die Suid-Afrikaanse beleidsdebat drie dekades lank oorheers het, word nie deur empiriese getuienis ondersteun nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toegepas op Suid-Afrika stel Bhoetan se metode &#8216;n vraag wat die Silikonvallei-sending nooit vra nie: watter syfer probeer ons verander, wie is daarvoor verantwoordelik en teen watter datum? &#8216;n Mededingendheidstelkaart in hierdie gees sou voldoende prestasiedrempels eerder as demografiese kwotas publiseer: die mediaan aantal dae vanaf &#8216;n aansoek om netwerkaansluiting tot die aanskakeling van elektrisiteit vir installasies bo een megawatt; die aantal hektaar grond wat met finansierbare besitreg beskikbaar gestel word; die aantal ambagslui wat per honderdduisend inwoners in elke distrik gesertifiseer word; munisipaliteite wat teen vasgestelde datums aan watergehaltestandaarde voldoen; en bruto vastekapitaalvorming as &#8216;n aandeel van die BBP, wat van veertien tot vyftien persent herstel moet word tot die dertig persent waarna die Nasionale Ontwikkelingsplan mik. Amptenare se befondsing en bevordering behoort daarvan af te hang of hulle hierdie agterstande uitwis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So &#8216;n telkaart kos veel minder as driehonderd vliegtuigkaartjies. Dit maak nie saak of Washington vriendelik of vyandiggesind is nie. Dit gee nie om of die verskaffer Amerikaans of Chinees is nie. Dit vereis nie dat enige faksie toegewings maak oor wie behoort te regeer nie, want elke aanwyser is &#8216;n aanspraak op dienslewering op terrein wat die regerende party self gekies het. Dit vervang die grondliggende logika van &#8216;n ryk \u2014 dat nabyheid aan mag die skaars bate is wat die moeite werd is om uit te deel \u2014 met die teenoorgestelde uitgangspunt: dat vermo\u00eb die skaars bate is en dat dit deur meting, verantwoordbaarheid en tyd opgebou word.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Gevolgtrekking<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mbeki se Afrika-renaissance het misluk omdat dit simboliek in die plek van institusionele opbou gestel het en &#8216;n omwenteling aangekondig het waarvan die praktiese meganismes nooit saamgestel is nie. Ramaphosa se swartkapitaalryk loop die gevaar om om presies dieselfde rede en op presies dieselfde manier te misluk: deur die sigbare tekens van ekonomiese ondernemingsgees byeen te bring \u2014 miljard\u00ears, afvaardigings, die handelsmerke van tegnologiereuse en jongmense met indrukwekkende geloofsbriewe \u2014 terwyl die administratiewe staat onbekwaam bly om uit te voer wat hierdie tekens belowe. Om die Stellenbosse voorbeeld na te boots deur &#8216;n spie\u00eblbeeld daarvan te skep, reproduseer die siekte in nuwe klere. Albei variante beskou nabyheid aan die staat as die vernaamste produktiewe bate, en albei lewer dieselfde uitkoms: gekonsentreerde kapitaal, staatsvermo\u00eb wat nie opgebou word nie, en buitelandse beleggers van wie slegs ongeveer &#8216;n kwart die infrastruktuur en &#8216;n vyfde die arbeidsmag se vaardighede as voldoende beskou.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die IMF het die teikenveranderlike ge\u00efdentifiseer, die moontlike opbrengs op nege persent van produksie en ongeveer drie persent ekonomiese groei bereken, en hervormingsmoegheid as die oorsaak van mislukking uitgewys. Bhoetan het getoon dat &#8216;n hulpbronarm staat verwagtinge kan oortref deur sy doelwitte uitdruklik neer te skryf en begrotings en bevorderings daaraan te koppel. Nie een van hierdie lesse vereis &#8216;n afvaardiging, &#8216;n miljard\u00ear of &#8216;n nalatenskap nie. Albei vereis slegs dat die staat besluit wat hy wil meet \u2014 en hom dan aan die syfer hou.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ryke wat op politieke konneksies berus, word onthou vir die oordrag van geld en voordele. State met werklike vermo\u00eb word onthou as lande wat gewerk het. Watter nalatenskap in die volgende uitgawe van die geskiedenis opgeteken sal word, hang geheel en al af van watter een van hierdie twee dinge Suid-Afrika besluit om te bou. Die huidige voorspelling is dat Suid-Afrika teen 2034 soos Zimbabwe sal lyk. Die tyd raak min om die bekende oplossings in werking te stel.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Bronne en verwysings<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[1]<\/strong> Internasionale Monet\u00eare Fonds (IMF). <em>South Africa: Staff Report for the 2025 Article IV Consultation<\/em>, IMF-landverslag nr. 26\/34. Die Uitvoerende Raad het die konsultasie op 11 Februarie 2026 afgehandel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/archive.treasury.gov.za\/comm_media\/press\/2026\/2026021102%20SA%20IMF%20Staff%20report%20for%202025%20Art%20IV%20consultation.pdf\">https:\/\/archive.treasury.gov.za\/comm_media\/press\/2026\/2026021102%20SA%20IMF%20Staff%20report%20for%202025%20Art%20IV%20consultation.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[2]<\/strong> IMF. <em>South Africa: Staff Concluding Statement of the 2025 Article IV Mission<\/em>, 8 Desember 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.imf.org\/en\/news\/articles\/2025\/12\/08\/cs-south-africa-staff-concluding-statement-of-the-2025-article-iv-mission\">https:\/\/www.imf.org\/en\/news\/articles\/2025\/12\/08\/cs-south-africa-staff-concluding-statement-of-the-2025-article-iv-mission<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[3]<\/strong> IMF se <em>World Economic Outlook<\/em>, Oktober 2026. Berig oor Suid-Afrika se groeivooruitsigte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/explain.co.za\/2026\/10\/15\/the-global-economy-is-holding-on-but-the-imf-says-trouble-is-coming\">https:\/\/explain.co.za\/2026\/10\/15\/the-global-economy-is-holding-on-but-the-imf-says-trouble-is-coming<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[4]<\/strong> Pieter du Toit. <em>The Super Cadres: ANC Misrule in the Age of Deployment<\/em>. Johannesburg: Jonathan Ball, 2 September 2024. ISBN 1776192990.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[5]<\/strong> Pieter du Toit. <em>The Stellenbosch Mafia: Inside the Billionaire&#8217;s Club<\/em>. Jonathan Ball, 2019; en <em>The ANC Billionaires: Big Capital&#8217;s Gambit and the Rise of the Few<\/em>. Jonathan Ball, 2022.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[6]<\/strong> ANFASA. Resensie van Du Toit se <em>The Super Cadres<\/em>, waarin die titel met <em>The Super Afrikaners<\/em> (Wilkins en Strydom, 1978) verbind word en ooreenkomste tussen die Broederbond en die ANC uitgewys word.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.anfasa.org.za\/the-super-cadres-anc-misrule-in-the-age-of-deployment\">https:\/\/www.anfasa.org.za\/the-super-cadres-anc-misrule-in-the-age-of-deployment<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[7]<\/strong> \u201cSouth Africa and China strengthen trade and investment cooperation in energy, infrastructure and green technology.\u201d Berig oor die China-Afrika-ekonomiese vennootskapsooreenkoms van Februarie 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.greenbuildingafrica.co.za\/south-africa-and-china-strengthen-trade-and-investment-cooperation-in-energy-infrastructure-and-green-technology\">https:\/\/www.greenbuildingafrica.co.za\/south-africa-and-china-strengthen-trade-and-investment-cooperation-in-energy-infrastructure-and-green-technology<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[8]<\/strong> \u201cChina&#8217;s newly proposed initiative could help build digital economic bridge among BRICS.\u201d Xinhua\/Africa Leader, 16 September 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/www.africaleader.com\/news\/279310231\/\">http:\/\/www.africaleader.com\/news\/279310231\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[9]<\/strong> \u201cUS data centre concerns highlight need for South Africa to invest in digital infrastructure.\u201d <em>The National<\/em>, 11 November 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thenational.co.za\/news\/2026-11-11-us-data-centre-concerns-highlight-need-for-south-africa-to-invest-in-digital-infrastructure\">https:\/\/thenational.co.za\/news\/2026-11-11-us-data-centre-concerns-highlight-need-for-south-africa-to-invest-in-digital-infrastructure<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[10]<\/strong> \u201cSouth Africa&#8217;s AI ambition faces a test of compute, skills and scale.\u201d <em>IOL Mercury<\/em>, 19 November 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/iol.co.za\/mercury\/news\/2026-11-19-south-africas-ai-ambition-faces-a-test-of-compute-skills-and-scale\">https:\/\/iol.co.za\/mercury\/news\/2026-11-19-south-africas-ai-ambition-faces-a-test-of-compute-skills-and-scale<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[11]<\/strong> PwC se raming van beleggings in digitale infrastruktuur, soos aangehaal in <em>The National<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thenational.co.za\/news\/2026-11-11-us-data-centre-concerns-highlight-need-for-south-africa-to-invest-in-digital-infrastructure\">https:\/\/thenational.co.za\/news\/2026-11-11-us-data-centre-concerns-highlight-need-for-south-africa-to-invest-in-digital-infrastructure<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[12]<\/strong> \u201cIMF keeps its growth forecast for SA largely steady.\u201d <em>BusinessDay<\/em>, 13 Oktober 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.businessday.co.za\/economy\/2026-10-13-imf-keeps-its-growth-forecast-for-sa-largely-steady\">https:\/\/www.businessday.co.za\/economy\/2026-10-13-imf-keeps-its-growth-forecast-for-sa-largely-steady<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[13]<\/strong> \u201cIMF lifts SA growth forecasts but warns structural barriers still restrict economy.\u201d <em>BusinessDay<\/em>, 9 Desember 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.businessday.co.za\/economy\/2025-12-09-imf-lifts-sa-growth-forecasts-but-warns-structural-barriers-still-restrict-economy\">https:\/\/www.businessday.co.za\/economy\/2025-12-09-imf-lifts-sa-growth-forecasts-but-warns-structural-barriers-still-restrict-economy<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[14]<\/strong> Kingsmead College Book Fair. Biografiese profiel van Pieter du Toit, skrywer van <em>Enemy of the People<\/em> (saam met Adriaan Basson, 2017), <em>The Stellenbosch Mafia<\/em> (2019), <em>The ANC Billionaires<\/em> (2022) en <em>The Super Cadres<\/em> (2024).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/kingsmead.co.za\/bookfair\/portfolio-items\/pieter-du-toit\">https:\/\/kingsmead.co.za\/bookfair\/portfolio-items\/pieter-du-toit<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In &#8216;n indringende politieke opstel ondersoek Johann Theron hoe Cyril Ramaphosa se strewe na &#8216;n nuwe swart kapitalistiese elite dreig om die magsnetwerke van die Stellenbosse mafia na te boots. Hy bevraagteken die groot Silikonvallei-afvaardiging, ontleed die ANC se opvolgpolitiek en voer aan dat Suid-Afrika se werklike ekonomiese krisis nie &#8216;n gebrek aan kapitaal is nie, maar &#8216;n gebrek aan staatsvermo\u00eb en verantwoordbaarheid.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":48083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,81],"tags":[227,25376,25373,10577,25374,5311,13230,455,17143,2300,25293,8260,25375,25372,24554,12805,9175,25371,2254,2251],"class_list":["post-48073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s9-opstelle","category-c71-opstelle","tag-anc","tag-b-bbee","tag-bhoetan","tag-brics","tag-buitelandse-beleggings","tag-china","tag-cyril-ramaphosa","tag-johann-theron","tag-kaderontplooiing","tag-korrupsie","tag-kunsmatige-intelligensie","tag-pieter-du-toit","tag-silikonvallei","tag-staatsvermoe","tag-stellenbosse-mafia","tag-suid-afrikaanse-ekonomie","tag-swart-ekonomiese-bemagtiging","tag-swartkapitaal","tag-thabo-mbeki","tag-zimbabwe"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk - praag.co.za<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk - praag.co.za\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In &#039;n indringende politieke opstel ondersoek Johann Theron hoe Cyril Ramaphosa se strewe na &#039;n nuwe swart kapitalistiese elite dreig om die magsnetwerke van die Stellenbosse mafia na te boots. Hy bevraagteken die groot Silikonvallei-afvaardiging, ontleed die ANC se opvolgpolitiek en voer aan dat Suid-Afrika se werklike ekonomiese krisis nie &#039;n gebrek aan kapitaal is nie, maar &#039;n gebrek aan staatsvermo\u00eb en verantwoordbaarheid.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"praag.co.za\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/AfrikaanseAksiegroep\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-20T13:53:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-20T13:53:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"979\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Johann Theron\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@pro_afrikaans\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@pro_afrikaans\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Johann Theron\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073\"},\"author\":{\"name\":\"Johann Theron\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/67e27dcc1d80e4f7869640064280ee81\"},\"headline\":\"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk\",\"datePublished\":\"2026-11-20T13:53:38+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-20T13:53:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073\"},\"wordCount\":3720,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg\",\"keywords\":[\"ANC\",\"B-BBEE\",\"Bhoetan\",\"BRICS\",\"buitelandse beleggings\",\"China\",\"Cyril Ramaphosa\",\"Johann Theron\",\"kaderontplooiing\",\"korrupsie\",\"kunsmatige intelligensie\",\"Pieter du Toit\",\"Silikonvallei\",\"staatsvermo\u00eb\",\"Stellenbosse mafia\",\"Suid-Afrikaanse ekonomie\",\"Swart Ekonomiese Bemagtiging\",\"swartkapitaal\",\"Thabo Mbeki\",\"Zimbabwe\"],\"articleSection\":[\"Opstelle\",\"Opstelle\"],\"inLanguage\":\"af-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073\",\"url\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073\",\"name\":\"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk - praag.co.za\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-11-20T13:53:38+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-20T13:53:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"af-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"af-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg\",\"width\":979,\"height\":536},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?p=48073#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/\",\"name\":\"praag.co.za\",\"description\":\"aktueel, aktief, afrikaans! | issn 2409-1804 | sedert 2000\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"praag\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"af-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#organization\",\"name\":\"praag.co.za\",\"url\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"af-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/09\\\/praag-embleemnuut240.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/09\\\/praag-embleemnuut240.jpg\",\"width\":240,\"height\":240,\"caption\":\"praag.co.za\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/AfrikaanseAksiegroep\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/pro_afrikaans\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/67e27dcc1d80e4f7869640064280ee81\",\"name\":\"Johann Theron\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"af-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/77e99b324eaae338680d335a873550409896329966256673b96d41f730b6ee38?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/77e99b324eaae338680d335a873550409896329966256673b96d41f730b6ee38?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/77e99b324eaae338680d335a873550409896329966256673b96d41f730b6ee38?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Johann Theron\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/praag.co.za\\\/?author=9\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk - praag.co.za","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk - praag.co.za","og_description":"In 'n indringende politieke opstel ondersoek Johann Theron hoe Cyril Ramaphosa se strewe na 'n nuwe swart kapitalistiese elite dreig om die magsnetwerke van die Stellenbosse mafia na te boots. Hy bevraagteken die groot Silikonvallei-afvaardiging, ontleed die ANC se opvolgpolitiek en voer aan dat Suid-Afrika se werklike ekonomiese krisis nie 'n gebrek aan kapitaal is nie, maar 'n gebrek aan staatsvermo\u00eb en verantwoordbaarheid.","og_url":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073","og_site_name":"praag.co.za","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/AfrikaanseAksiegroep\/","article_published_time":"2026-11-20T13:53:38+00:00","article_modified_time":"2026-11-20T13:53:39+00:00","og_image":[{"width":979,"height":536,"url":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Johann Theron","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@pro_afrikaans","twitter_site":"@pro_afrikaans","twitter_misc":{"Written by":"Johann Theron","Est. reading time":"21 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073"},"author":{"name":"Johann Theron","@id":"https:\/\/praag.co.za\/#\/schema\/person\/67e27dcc1d80e4f7869640064280ee81"},"headline":"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk","datePublished":"2026-11-20T13:53:38+00:00","dateModified":"2026-11-20T13:53:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073"},"wordCount":3720,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg","keywords":["ANC","B-BBEE","Bhoetan","BRICS","buitelandse beleggings","China","Cyril Ramaphosa","Johann Theron","kaderontplooiing","korrupsie","kunsmatige intelligensie","Pieter du Toit","Silikonvallei","staatsvermo\u00eb","Stellenbosse mafia","Suid-Afrikaanse ekonomie","Swart Ekonomiese Bemagtiging","swartkapitaal","Thabo Mbeki","Zimbabwe"],"articleSection":["Opstelle","Opstelle"],"inLanguage":"af-ZA","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073","url":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073","name":"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk - praag.co.za","isPartOf":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg","datePublished":"2026-11-20T13:53:38+00:00","dateModified":"2026-11-20T13:53:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#breadcrumb"},"inLanguage":"af-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/praag.co.za\/?p=48073"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"af-ZA","@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#primaryimage","url":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg","contentUrl":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Rampaphosa_stelselfout.jpeg","width":979,"height":536},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/praag.co.za\/?p=48073#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/praag.co.za\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ramaphosa se verganklike swartkapitaalryk"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/praag.co.za\/#website","url":"https:\/\/praag.co.za\/","name":"praag.co.za","description":"aktueel, aktief, afrikaans! | issn 2409-1804 | sedert 2000","publisher":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/#organization"},"alternateName":"praag","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/praag.co.za\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"af-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/praag.co.za\/#organization","name":"praag.co.za","url":"https:\/\/praag.co.za\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"af-ZA","@id":"https:\/\/praag.co.za\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/praag-embleemnuut240.jpg","contentUrl":"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/praag-embleemnuut240.jpg","width":240,"height":240,"caption":"praag.co.za"},"image":{"@id":"https:\/\/praag.co.za\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/AfrikaanseAksiegroep\/","https:\/\/x.com\/pro_afrikaans"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/praag.co.za\/#\/schema\/person\/67e27dcc1d80e4f7869640064280ee81","name":"Johann Theron","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"af-ZA","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/77e99b324eaae338680d335a873550409896329966256673b96d41f730b6ee38?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/77e99b324eaae338680d335a873550409896329966256673b96d41f730b6ee38?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/77e99b324eaae338680d335a873550409896329966256673b96d41f730b6ee38?s=96&d=mm&r=g","caption":"Johann Theron"},"url":"https:\/\/praag.co.za\/?author=9"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48073"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48078,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48073\/revisions\/48078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}