{"id":47580,"date":"2020-10-10T13:40:11","date_gmt":"2020-10-10T11:40:11","guid":{"rendered":"http:\/\/praag.co.za\/?p=47580"},"modified":"2020-10-10T14:41:23","modified_gmt":"2020-10-10T12:41:23","slug":"pierre-fouche-paul-kruger-se-duitse-lewensherinneringe-deel-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/praag.co.za\/?p=47580","title":{"rendered":"Pierre Fouch\u00e9: Paul Kruger se Duitse lewensherinneringe \u2013 Deel 1"},"content":{"rendered":"<p>Daar bestaan &#8216;n klein, skrapse boekie van 200 bladsye waarvan min mense weet, maar wat wel moontlik die bron was waaruit die Duitssprekende lande in die vroe\u00eb twintigste eeu besondere begeestering en inspirasie geput het.<\/p>\n<p>Die boek genaamd <em>Im Kampf um S\u00fcdafrika: Lebenserinnerungen des Pr\u00e4sidenten Paul Kr\u00fcger<\/em> het in 1902 verskyn, as deel van &#8216;n klein reeks boeke onder die titel &#8220;Im Kampf um S\u00fcdafrika&#8221; wat destyds in Duits gedruk is. Hierdie boek verskyn nog in dieselfde jaar as wat die Tweede Anglo-Boereoorlog amptelik be\u00ebindig is, wat sig ook in die verteltrant van die boek weerspie\u00ebl: daar word naamlik na die &#8220;huidige oorlog\u201d verwys.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/praag.co.za\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/imkampfumsudafrika.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-47583\" src=\"http:\/\/praag.co.za\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/imkampfumsudafrika-218x300.jpg\" alt=\"\" width=\"218\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/imkampfumsudafrika-218x300.jpg 218w, https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/imkampfumsudafrika-400x550.jpg 400w, https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/imkampfumsudafrika.jpg 580w\" sizes=\"auto, (max-width: 218px) 100vw, 218px\" \/><\/a>Soos wat mens van die titel van die boek kan aflei, gaan dit oor die lewensherinneringe van oudpresident Paul Kruger. Die boek is dus \u2018n biografie, en byna \u2018n autobiografie omdat skynbaar alle inhoud van die boek deur Kruger self weergegee is, wat dan deur die skrywers of medearbeiders van die boek opgeteken is. In die inleiding word daar oor Kruger se aard en persoonlikheid melding gemaak, \u2018n man wat dade ver bo woorde geskat het, en wat sy lewensregverdiging en -lot so vanselfsprekend alleen in God se hande beskou het, dat hy hom oor die skriftelike behoud van sy nalatenskap weinig bekommer het. En was dit nie vir die bemoeiinge van die skrywers om Kruger se woorde te boek te stel nie, dan sou ons waarskynlik hierdie ryke geskiedkundige bron armer gewees het.<\/p>\n<p>Dit word genoem dat president Kruger uiteindelik na die versoeke om \u2018n boek oor sy lewensverhaal te skryf, oorgegee het: maar dat dit in die derde persoon opgeteken moes word, \u201csodat Kruger nie van homself praat nie, maar van iemand, wat nie aan homself, maar slegs aan die geskiedenis behoort. Sy religieuse gevoel het hierdie toegewing vereis.\u201d [1]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/praag.co.za\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ohm_kruger.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-47584\" src=\"http:\/\/praag.co.za\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ohm_kruger-213x300.jpg\" alt=\"\" width=\"213\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ohm_kruger-213x300.jpg 213w, https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ohm_kruger-400x563.jpg 400w, https:\/\/praag.co.za\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ohm_kruger.jpg 672w\" sizes=\"auto, (max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/><\/a>Wat hierdie boek vandag vir ons so merkwaardig maak, is die kulturele invloed wat dit in die jare na sy verskyning in Duitsland gehad het. Dit is naamlik opmerklik hoe eenders die vertelstyl van hierdie boek (deur Kruger aan sy sekretarisse weergegee) is teenoor di\u00e9 van die film <em>Ohm Kruger<\/em> wat in 1941 verskyn het (in die fliek vertel Kruger sy lewensverhaal aan sy verpleegster in Switserland, die fliek word in terugskouing op die verlede vertoon). Heel moontlik het hierdie boek as \u2018n belangrike inspirasiebron vir daardie film gedien. Twee aansienlike akteurs wat in die film verskyn is Emil Jannings (as Paul Kruger) en Werner Hinz (as een van Kruger se seuns).<\/p>\n<p>Hierdie twee manne het ook Koning Frederik Willem I sowel as sy seun Frederik die Grote in <em>Der alte und der junge K\u00f6nig<\/em>, 1935 vertolk. Dat dieselfde akteurs wat Duitsland se grootste koningsfamilie vertolk het, ook gebruik is om Suid-Afrika se grootste staatsman van daardie tyd weer te gee, moet as \u2018n geweldige eerbetoon en innige meegevoel beskou word, veral as mens bedink welke ho\u00eb agting daar in daardie tyd vir genoemde Pruisiese koningshuis was.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/rZqgRgmm1c0\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Die boek begin by Kruger se vroegste herinneringe as negejarige knaap, wat saam met sy ouers en ooms sy geboorteland verlaat. Hy vertel van sy beskeie herkoms en die lewenswyse van sy gesin (hy is met geen silwer lepel in die mond gebore nie). Interessant is die volgende stelling:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAfgesien daarvan, dat \u2018n ou vrou vir my moeder gewaarseg het, dat haar seun Stefanus Johannes Paulus eendag \u2018n ho\u00ebr lewensbaan sal betree, weet ek nie, wat my sou laat kon dink het, dat God vir my \u2018n besondere lewensopdrag sou gee nie.\u201d [2]<\/p><\/blockquote>\n<p>Hy vertel verder oor al die jagtogte wat hy reeds van kindsbeen af meegemaak het. \u201cEk kan natuurlik vandag nie meer s\u00ea nie, hoeveel diere ek al gejag het. Dit is te veel, om alles te kan onthou, veral wat leeus, buffels, renosters, kameelperde en ander groot wild aanbetref; buitendien is dit reeds byna 50 jare gelede, dat ek op \u2018n groot jagtog was. Sover ek nog weet, het ek tussen 30 en 40 olifante en 5 seekoeie self geskiet. Van leeus, wat ek alleen geskiet het, weet ek van vyf. As ek alleen op die jag gegaan het, het ek buiten goeie perde altyd \u2018n begeleider saamgeneem. Op uitgestrekte jagtogte het ek gewoonlik twee of drie waens van arm mense saam laat kom, om vir hulle die geskote wild oor te laat.\u201d [3]<\/p>\n<p>Kruger se aansien in die openbare lewe het volgens hom in 1852 in gewig toegeneem, toe hy as Veldkornet gekies word. Daar volg dan allerlei interessante verhale van togte teen wederspannige en booshartige Bantoes wat hy meegemaak of self aangevoer het. So vertel hy menigte stories van een of ander grootkop- swart stamhoof wat vir homself \u2018n naam wil maak deur die boere se vee te steel, plase aan te val en om op enige moontlike manier vir die blanke inwoners \u2018n las te wees. In daardie tyd het die twee republieke en hul inwoners natuurlik \u2018n baie effektiewe antwoord op sulke oproerigheid gehad: en so het Kruger menigte strafkommando&#8217;s teen die genoemde moelikheidmakers gevoer.<\/p>\n<p>Uit hierdie veldtogte sien mens reeds vroeg die glans van Kruger se heldemoed asook sy geslepe listigheid. Hy berig van \u2018n strafkommando wat in 1853 teen die stamhoofde Makapaan en Mapela saamgetrek het, om die grusame en onderduimse moorde wat deur bg. gepleeg is, te wreek. Hier word berig dat die volgelinge van Makapaan en Mapela deur twee Boerekommando&#8217;s op \u2018n punt in die berge ingedwing is, waar die kommando&#8217;s hulle dan deur hongersnood tot oorgawe wou dwing. Kruger berig verder:<\/p>\n<p>\u201cNadat die [swartes] reeds lank hier vasgehou was en klomp verliese deur hongersnood gely het, sonder dat ons doel enigsins nader gekom het, versoek Kruger toe om \u2018n einde aan hierdie stryd te maak en deur lis \u2018n oorgawe te bereik. Hy kruip toe in die donker in die holte, waarin die [swartes] hulself bevind, sonder dat iemand iets agterkom. Terwyl hy tussen hulle sit, spreek hy hulle toe in hulle eie taal aan, asof hy een van hulle was, en beweer, dit is tog beter om hulself oor te gee, as om van honger te sterf. Hy s\u00ea toe verder, dat die wittes hulle sekerlik nie sou doodmaak nie, en bied toe self aan, om uit te gaan na die wittes en met hulle daaroor te onderhandel. Toe skreeu daar op een slag \u2018n gewapende [swarte]: \u2018Magoa\u2019 (d.w.s. blanke man). Maar ook hierdie gevaarlike oomblik gaan toe verby, want soos wat die [swarte] \u2018Magoa\u2019 geroep het en die ander dieper in die grot in vlug, so spring Kruger toe op en vlug saam met hulle die grot verder in. Die [swartes] soek nou orals na die wit man, net nie daar nie, waar hy eintlik geskuil het, naamlik tussen hulle. Nadat hulle hulself gekalmeer het, raai Kruger hulle toe nog \u2018n keer in hulle eie taal aan, om hulself tog oor te gee. Ten einde het dit hom geluk om 170-180 vroue en kinders saam met hom buitentoe te neem; en eers toe hulle buite was, kom hulle agter, dat dit Kruger was en geen [swarte] nie, wat met hulle gepraat het. Sy plan was eintlik gewees, om deur vrywillige oorgawe die [swartes] se skuldige kapteins in die hande te kry. Maar dit was toe nie moontlik gewees nie, en die bele\u00ebring moes voortgesit word.\u201d [4]<\/p>\n<p>[Deel 2 vervolg]<\/p>\n<p>Aanhalings:<br \/>\n<em>Im Kampf um S\u00fcdafrika: Lebenserinnerungen des Pr\u00e4sidenten Paul Kr\u00fcger.<\/em> H.C. Bredell, P. Grobler, A. Schowalter. J.F. Lehmanns Verlag. M\u00fcnchen. 1902<\/p>\n<p>[1] Vorwort, \u201cAber die Aufzeichnungen mu\u00dften in dritter Person niedergeschrieben werden, als rede Kr\u00fcger nicht von sich selbst, sondern von einem, der nicht sich selbst, sondern nur der Geschichte angeh\u00f6rt. Sein religi\u00f6ses Gef\u00fchl hat dieses Zugest\u00e4ndnis erfordert.\u201d<\/p>\n<p>[2] idem, bl. 2, \u201cAbgesehen davon, da\u00df eine alte Frau meiner Mutter gegen\u00fcber ihrem Sohne Stefanus Johannes Paulus eine h\u00f6here Lebensbahn geweissagt haben solle, wei\u00df ich nicht, was irgendwie h\u00e4tte ahnen lassen k\u00f6nnen, da\u00df mir Gott ein besonderes Werk \u00fcbertragen werde.\u201d<\/p>\n<p>[3] idem, bl. 27, \u201cIch kann nat\u00fcrlich heute nicht mehr sagen, wie viele Raubtiere ich erlegt habe. Es ist zu viel, um das alles zu behalten, zumal was L\u00f6wen, B\u00fcffel, Rhinozerosse, Giraffen und anderes gro\u00dfes Wild angeht, und au\u00dferdem sind es fast 50 Jahre her, da\u00df ich auf keinem gr\u00f6\u00dferen Jagdzuge mehr war. &#8230; So viel ich noch wei\u00df, habe ich zwischen 30 und 40 Elefanten und 5 Flu\u00dfpferde (\u201cSeek\u00fche\u201d) selbst geschossen. Von L\u00f6wen, die ich allen geschossen habe, wei\u00df ich f\u00fcnf. Wenn ich eigens auf Jagd ging, nahm ich mir au\u00dfer guten Pferden allzeit einen Begleiter mit. Auf ausgedehnten Jagdz\u00fcgen lie\u00df ich gew\u00f6hnlich zwei oder drei Wagen von armen Leuten mitfahren, um ihnen das geschossene Wild zu \u00fcberlassen.\u201d<\/p>\n<p>[4] idem, bl. 45-46, \u201cNachdem die Kaffern bereits lange Zeit hier festlagen und schon viel Verluste durch die Hungersnot erlitten hatten, ohne da\u00df wir ihrem Ziel n\u00e4her kommen konnten, versuchte Kr\u00fcger, ein Ende herbeizuf\u00fchren und durch List eine Uebergabe zu erreichen. Er kroch zu diesem Zwecke in der Dunkelheit in die H\u00f6hle, worin sich die Kaffern befanden, ohne da\u00df ihn jemand gewahr wurde. Mitten unter ihnen sitzend, redete er sie dann in ihrer eigenen Sprache an, als sei er einer der Ihrigen, und meinte, es sei doch besser, sich zu ergeben, als vor Hunger zu sterben. Er sagte weiter, die Wei\u00dfen w\u00fcrden sie sicher nicht t\u00f6ten, und bot sich selbst an, hinaus zugehen zu den Wei\u00dfen und dar\u00fcber mit ihnen zu unterhandeln. Da mit einem Male rief ein bewaffneter Kaffer: \u00bbMagoa\u00ab (d. h. wei\u00dfer Mann). Aber auch dieser gef\u00e4hrliche Augenblick ging vor\u00fcber, denn sowie der Kaffer \u00bbMagoa\u00ab rief und die anderen tiefer in die H\u00f6hle fl\u00fcchteten, sprang Kr\u00fcger auch auf und fl\u00fcchtete mitten unter ihnen ebenfalls in den Hintergrund der H\u00f6hle. Die Kaffern suchten nun \u00fcberall nach dem wei\u00dfen Mann, nur da nicht, wo er war, n\u00e4mlich in ihrer eigenen Mitte. Nachdem sie sich etwas beruhigt hatten, redete Kr\u00fcger ihnen wiederum in ihrer eigenen Sprache zu, sich doch zu ergeben. Schlie\u00dflich gl\u00fcckte es ihm, 170-180 Frauen und Kinder mit sich heraus nehmen zu d\u00fcrfen; und erst als er drau\u00dfen war, merkten sie, da\u00df Kr\u00fcger es war und kein Kaffer, der zu ihnen gesprochen hatte. Sein Plan war eigentlich gewesen, durch freiwillige Uebergabe der Kaffern ihre schuldigen Kapit\u00e4ne in die H\u00e4nde zu bekommen. Aber das war nicht zu erreichen gewesen, und die Belagerung mu\u00dfte fortgesetzt werden.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daar bestaan &#8216;n klein, skrapse boekie van 200 bladsye waarvan min mense weet, maar wat wel moontlik die bron was waaruit die Duitssprekende lande in die vroe\u00eb twintigste eeu besondere begeestering en inspirasie geput het. Die boek genaamd Im Kampf um S\u00fcdafrika: Lebenserinnerungen des Pr\u00e4sidenten Paul Kr\u00fcger het in 1902 verskyn, as deel van &#8216;n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100046,"featured_media":47582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23974,10],"tags":[5227,25097,25096,4907,25098],"class_list":["post-47580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pierre-fouche","category-rubrieke","tag-duitsland","tag-emil-jannings","tag-ohm-kruger","tag-paul-kruger","tag-werner-hinz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/100046"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47580"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47590,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47580\/revisions\/47590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/47582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}