{"id":46134,"date":"2018-12-09T09:10:02","date_gmt":"2018-12-09T07:10:02","guid":{"rendered":"http:\/\/praag.co.za\/?p=46134"},"modified":"2018-12-09T09:10:02","modified_gmt":"2018-12-09T07:10:02","slug":"elma-potgieter-ja-opstand-is-noodsaaklik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/praag.co.za\/?p=46134","title":{"rendered":"Elma Potgieter: Ja, opstand is noodsaaklik"},"content":{"rendered":"\n

\u2018n Kort brief na aanleiding van Suidpunt se artikel op die Praag-blad oor NP van Wyk Louw se Lojale Verset<\/a>: \u201cOpstand is net so noodsaaklik in \u2018n volk as getrouheid. Dit is nie eens gevaarlik dat \u2018n rebellie misluk nie; wat gevaarlik is, is dat \u2018n hele geslag sonder protes sal verbygaan.\u201d
<\/p>\n\n\n\n

Dit is natuurlik absoluut waar.
<\/p>\n\n\n\n

Die punt is egter, Suidpunt, sonder selfbeskikking, al is dit sonder landsgrense, maar met absolute soewereine beheer oor \u201ceie sake\u201d het ons eintlik nie \u2018n hoop op \u201copstand in eie geledere\u201d nie. Ons is te besig met oorlewing binne \u2018n vyandige staat.
<\/p>\n\n\n\n

Ek het die volgende op 10 Julie vanjaar aan dr. Pieter Groenewald gerig na aanleiding van sy deelname aan Praatsaam (RSG) oor etnisiteit in die politiek. Hy was \u2018n stem van verstand en redelikheid te midde van \u2018n gerondvallery om politiek korrek te bly.
<\/p>\n\n\n\n

Ons is as volk in so \u2018n stryd gewikkel om te probeer oorleef dat die skep van Groot Kuns tans heelwaarskynlik grootliks agterwe\u00eb bly.
<\/p>\n\n\n\n

Soos NP van Wyk-Louw dit al in November 1938 in verskeie essays* bespreek het:
<\/p>\n\n\n\n

Hy beweer dat Groot Kuns uit die intellektuele aristokrasie van die volk tot stand kom terwyl hy terselfdertyd maan dat di\u00e9 aristokratiese denkwyse nie verwar moet word met verwaandheid nie. Ek haal hom aan:
<\/p>\n\n\n\n

“Die aristokratiese lewenshouding is altyd iets weerbaars en soldaatagtigs – dit is nooit ‘n jag op vooruitkom nie… In die kuns en die wetenskap is die hele ho\u00ebr geestelike lewe, die aristokratiese lewenshouding, di\u00e9 wat hom die strengste tug opl\u00ea, wat alleen die wette van die skoonheid en die waarheid eerbiedig… Die massa is met baie minder as die volmaaktheid tevrede, desondanks staan die aristokratisme nooit vreemd teenoor die volk nie. Daar is geen verwaandheid nie… ‘n Volk kan nie ‘n groot hoop mense wees wat leef, verdien, paar en doodgaan nie. So iets bloot-biologies – ‘n bredie mensvleis, ‘n biosfeer om die aarde – sou iets ontsettends en aanstootliks wees, iets soos ‘n pak slange wat agter glas deurmekaar gekrul l\u00ea… Die mens word enkeld, helder, mooi en waardevol alleen in soverre as hy aan die geestelike lewe deelneem, en ‘n groep word volk en waardevol, kry die reg om te bestaan, alleen in soverre as hy geestelike lewe voortbring… Ons mag nie en ons hoef nie te vrees dat ons as volk te klein in getalle is om groot kuns voort te bring nie; toe Athene sy beste werk geskep het, was hy so groot soos een van ons Afrikaanse dorpe, maar hy het geestelik vry soos ‘n jong man gestaan teenoor die miljoene-ryke van Egipte en Persi\u00eb waar die enkeling in die massa soos in welsand versink het.”
<\/p>\n\n\n\n

Daar is geen groter argument ten gunste van etniese selfbeskikking as bogaande nie.
<\/p>\n\n\n\n

Ons m\u00f3\u00e9t ‘n groot mate van selfbeskikking bewerkstellig om moedertaalonderwys as een voorbeeld te kan waarborg.
<\/p>\n\n\n\n

Ek wil hier iets byvoeg. ‘n Mens kan onder huidige deurmekaar toestande heelwaarskynlik dan ook nie profetiese kunsprodukte verwag nie – iets wat die grootse NP van Wyk-Louw met Raka<\/em>, ‘n DJ Opperman met “Edms Bpk” en ‘n Uys Krige met “Die Soldaat” wel aan ons nagelaat het.
<\/p>\n\n\n\n

– Elma Potgieter
<\/p>\n\n\n\n

* Die essays is vervat in ‘n bundel opgestel deur wyle dr. Elize Botha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018n Kort brief na aanleiding van Suidpunt se artikel op die Praag-blad oor NP van Wyk Louw se Lojale Verset: \u201cOpstand is net so noodsaaklik in \u2018n volk as getrouheid. Dit is nie eens gevaarlik dat \u2018n rebellie misluk nie; wat gevaarlik is, is dat \u2018n hele geslag sonder protes sal verbygaan.\u201d Dit is natuurlik […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":46135,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86,11],"tags":[15383],"class_list":["post-46134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-c77-briewe","category-s7-menings","tag-np-van-wyk-louw"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46136,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46134\/revisions\/46136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/praag.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}