![\"La](\"http:\/\/afrikaansenuus.co.za\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/lagrange_terreblanche.jpg\" "\\"Stefan")
Gister, so in die vroegaand, het \u2019n uitbundige, waaghalsige 22-tal jong amateurs ons herinner wat dit aan rugby is wat van ons entoesiaste gemaak het. Vir 80 luisterryke minute is geesdriftiges teruggevoer na \u2019n ander era, \u2019n heerlike tydvak voordat professionalisme, propagandageskal, politieke tusseninnery en die uitbuiting van spelers die spel omvorm het van \u2019n diepgevoelde volkspel na \u2019n siniese obsessie.<\/p>\n
Rugby is toenemend \u2019n spel wat uitgeskrum word met tjekboeke, byvoordele, loopbaanstatistieke en bemarkersvoorkeure. Maar gister het dit terug gemigreer na \u2019n sport op \u2019n reghoekige lap dik, groen gras, afgemerk met dik kalkstrepe, verdeel in kwarte en onder die bewaking van ho\u00eb H-vormige torings. Die slagordes wat teen mekaar opgetrek het, was aan die een kant die mees professionele rugbykonglomeraat in die land, teenoor die span wat die amateursgees die beste vergestalt. Hierdie is \u2019n amateurisme wat nie dui op onbehendigheid nie, maar op die suiwerste vorm van die woord \u201camateur\u201d wat sy beslag het in die Latynse wortel wat \u201cliefde\u201d beteken; liefde vir \u2019n saak met die volle begrip van geesdrif, vasberadenheid, ywer…<\/p>\n
Dit was gepas dat dit juis deur die benadering van di\u00e9 twee spanne is dat ons herinner is aan wat ons met die oorgang van rugby na \u2019n bedryfsport verloor het. In die middelstrook van die negentigerjare was dit die voormalige Natal en Transvaal wat die sport oorheers het. Die een, Transvaal, was \u2019n stoere ou span wat onder die ysterbestuur van Louis Luyt en die begeesterde afrigting van Kitch Christie die vreugde van die sport en daarmee saam die glorie van oorwinning herontdek het. Die ander span, Natal, het in hierdie jare hulle tweederangse status ontgroei om een van die moondhede in Suid-Afrikaanse rugby te word.<\/p>\n
Transvaal was die laaste Curriebeker-wenners van die ou amateurbedeling in 1994. Ironies, en miskien getrou aan hulle proletariese nywerheidswortels, was dit juis hierdie span wat onder Fran\u00e7ois Pienaar die volgende jaar gestaak het vir gulde salarisse en daarmee die professionele era ingelui het. Die onmiddellike begunstigdes van die nuwe geldera was Natal wat daardie jaar Sir Donald se beker gewen het. In hulle geledere was dit die duur aankope wat die deurslag gegee het, spelers soos Andr\u00e9 Joubert, Henry Honiball en James Small.<\/p>\n
Transvaal se voorloperstatus het vinnig verskiet. Die beroepsera word gestu deur borggeld en borge vereis die opgewondenheid en lojaliteit van \u2019n omvangryke ondersteunerskorps. Die twee spanne wat die vinnigste aangepas het was Noord-Transvaal en Natal \u2013 nou die Blou Bulle en die Haaie \u2013 wat hulle onderskeie stadions in koorsige ondersteunerskatedrale omskep het. Transvaal het die Goue Leeus, en toe bloot die Leeus, geword. Die Bulle het Loftus en die Haaie het King\u2019s Park, maar die Leeus kon nooit van Ellispark dieselfde soort vesting maak nie. Daarvoor is Johannesburg en sy loopbaanerts te kosmopolitaans. Wie ook al teen die Leeus speel, kan staatmaak op driftige ondersteuning van uitgewekenes uit hulle provinsies.<\/p>\n
Die jare was nie barmhartig teenoor die Leeus nie en hulle het afgewentel tot die koddige kaalvoetklonkie van Suid-Afrikaanse rugby, \u2019n span om tegelykertyd te terg en te bejammer. 2010 was \u2019n besondere duistere jaar vir die span; oorrompel in die Curriebeker-kompetisie en onmagtig om \u2019n enkele wedstryd in die Super 14 te wen. Dit het uiteindelik gelei tot drastiese optrede deur die president van di\u00e9 provinsie se rugbyraad, Kevin de Klerk, en sy bestuur. Die afrigtingspan is weggevee en die Kiwi, John Mitchell, toe tussen afrigtingposisies, is opgeraap as nuwe afrigter en Carlos Spencer, die legendariese All Black-losskakel, is deur hom betrek.<\/p>\n
Oorwinnings het nie oornag gevolg nie en hierdie jaar het die Leeus nogmaals \u2019n beteuterde Super Rugby-veldtog beleef. Maar so teen die agtergrond van die geroesemoes oor die Springbokke se W\u00eareldbekeraanslag, het iets op die rugbyvelde van Gauteng begin gebeur. \u2019n Doodgewone span, vol onbesonderse spelers het uitmuntende spanrugby begin speel en die een skokoorwinning na die ander begin inryg. Sinici het dit toegeskryf aan die afwesigheid van die Springbokke wat oorsee diens gedoen het. Maar met die Springbokke wie se kierangs in die halfeindrondte teen Australi\u00eb uitgebraai het, teenwoordig vir die halfeindrondte, het die Leeus volhard met wat hulle die hele seisoen gedoen het: Wen, en d\u00edt teen \u2019n WP met die springstof van Schalk Burger, Jaque Fourie, Bryan Habana, Jean de Villiers en ander terug in die magasyn.<\/p>\n
Die Leeus het een Springbok teruggewen: die ietwat afgeleefde Butch James. As span is hulle saamgestel uit tuisgekweekte talent, uitstkotspelers uit ander provinsies en winskopieonderdele. Daar is geen huishoudelike naam in die span nie. Hulle Jaco Taute, byvoorbeeld, het nie die bemarkingsglans van \u2019n Frans Steyn nie. So gemeet is Doppies la Grange nie \u2019n Jean de Villiers nie en Derick Minnie geen Heinrich Br\u00fcssow nie. En tog het die span \u2019n flonkerende eenheid geword wat saam in die voorpakloopgrawe geveg het, op krummelbesit geaas het en dit hersirkuleer het as goud en van hulle onderdele, soos Michael Killian en Taute die heelagter, met amper vervelige re\u00eblmaat oor die doellyn deurgepons het. Die kruit in hulle dop was juis die suiwer lewensvreugde \u2013 die amateur se liefde \u2013 waarmee hulle die spel gespeel het. Ander provinsies se ondersteuners, of hulle spanne teen die mynwerkers gewen of verloor het, het gehou van wat hulle sien. Die Leeus het meeste van hulle se naasgunstelingspan geword.<\/p>\n
As die Leeus \u2019n voertuig van gelapte en uitverkopingsonderdele is, is elke deel van die Haaie duur gekoop en gemasjineer: \u2019n Volle Springbok-voorry wat die w\u00eareld se beste haker, Bismarck du Plessis, bevat; Springbokke op flank en agsteman; Franse genie op losskakel; gesoute toetsspelers op senter; Springbok-vleuels en op heelagter \u2019n wunderkind.<\/p>\n
Om hierdie professionele masjien te stuit het die Leeus presies twee Springbokke in die beginspan gehad \u2013 CJ van der Linde en Wikus van Heerden, beide van hulle as surplus deur hulle vorige provinsies beskou. Van der Linde en Van Heerden en Josh Strauss, die man agter die baard. Daardie baard sou die simbool word van die herrysende Leeus; nie \u2019n netjies gekapte baard soos Ross Skeate van die Haaie s\u2019n nie, maar \u2019n woeste, welige, wonderlik romantiese raafswart bos van uitbundige harde hare. Maar \u2019n baard maak nie die man nie en Strauss het opgeskiet as die kavalier van Suid-Afrikaanse provinsiale rugby, \u2019n groot, worstelende, aggressiewe, charismatiese grotman van \u2019n speler en spankaptein.<\/p>\n
Met die aanloop tot die wedstryd was dit die algemeen aanvaarde wysheid dat die Leeus \u2018n sprokie deur die seisoen geskryf het wat nou brutaal kortgeknip sou word deur die ervare, metaalagtige Haaie. Naspers se Christo Buchner het voldaan uit Johannesburg \u2013 nogal \u2013 laat weet dat die Durbaniete se vaste vyf die lewe uit die Transvalers sou wurg. Dit was Dawid teen Goliat, jy weet. Tog \u2019n snaakse beeld, di\u00e9, wat so kwistig deur die week gebruik is. Het almal dan vergeet wie d\u00e1\u00e1rdie eindrondte gewen het?<\/p>\n
Dawid teen Goliat. \u2019n Ander wedywering wat so beskryf is, was die boksgeveg, amper vyftig jaar gelede, tussen die brutale swaargewigkampioen, Sonny Liston, teen die vermaaklike nuweling Cassius Clay. Liston, die Goliat, sou onmoontlik kon ondergaan teen di\u00e9 Dawid. N\u00e1 die geveg het \u2019n boksskrywer verwonderd gevra hoe dit is dat niemand voor die geveg agtergekom het dat di\u00e9 besondere Dawid groter, langer, swaarder en sterker as sy Goliat was nie. Liston het \u2019n afgedankste loesing van die lenige jong Clay ontvang.<\/p>\n
En dis hoe dit gister op Ellispark was. Die jong, onderaangeskrewe Leeus was vinniger, vaardiger, harder, sterker en dodeliker as die Haaie. Die Durbaniete het ontbrand maar die Leeus het geknal. Die Natallers het hulle rugby bedryf soos vakmanne, asof elke beweging, lak en vaste faset \u2019n bedryfstoets was. Maar die Leeus was voetbalspelers, spelers!, in die volle sin van die woord. Hulle het gespeel terwyl die Haaie gestoom, gemor, geknor, gegrom, geploeter het. Elke geleentheid om punte te bank het hulle met die grootste opgewondenheid aangegryp. Elton Jantjies, die klong wat rugby speel asof hy die hele tyd na reggae op ingeboude oorfone luister, het twee strafskoppe met die grootste onge\u00ebrgdheid in drietalle omskep. Jaco Taute het Frans Steyn se patentreg oortree en \u2019n strafskop vanuit sy eie halfgebied oorgelanseer.<\/p>\n
Dat die Haaie oorgerus was dat hulle die Leeus se voorspelers uit die spel kon roller was gou duidelik toe hulle geweier het om pale toe te skop en probeer het om vanuit \u2019n kortafstandlynstaan oor te maal. \u2019n Straatbrak het nog nooit \u2019n sopbeen met groter venyn verdedig as waarmee die Leeus hulle lywe tussen die Natallers en die doellyn ingewerp het nie. Die Haaie het vreugdeloos en vrugteloos gesoek na \u2019n swakplek wat hulle nooit kon vind nie. Die kwesbaarheid wat wel blootgel\u00ea is, was tussen die Natalse verouderde senters toe Doppies la Grange daardeur gekloof en vir Michael Killian afgevuur het vir die Leeus se eerste drie. Skielik was die jong Leeus dertien punte voor, en toe was dit die einde van die eerste helfte.<\/p>\n
Voorsprong ofte nie, die verwagting was dat die Leeu-sprokie se laaste re\u00ebls geskryf is, dat die Natallers \u2019n ho\u00ebr versnelling sou selekteer, dat die gewig van die geleentheid die Leeus sou aftam, dat hulle vingers en hande gladgesweet en onseker sou word. En toe Willem Alberts \u2019n onverdiende en onregmatige drie vir die Haaie druk, het die ou gryses geknik. Vir \u2019n paar minute daarna was die Leeus onseker op die verdediging en huiwerig op die aanval. Die Haaie het met groter sekerheid begin beweeg en daar was bloed in die water. Maar sommige sprokies is bestem om uitgespeel te word. Net so skielik, toe slaan die wedstryd weer reg agteroor toe die Leeus die Haai-verdediging verskeur en Patrick Cilliers die strooptog met \u2019n drie afgesluit het. Kort daarna was dit Michael Killian wat die verdediging losgetorring het waarna hy \u2019n wye boog gehardloop het om vir Jaco Taute te vind vir \u2019n drie wat die Haaie se vinne finaal gepluk het.<\/p>\n
Die sprokie het \u2019n legende geword en die legende is nou voetbalgeskiedenis.<\/p>\n
In \u2019n jaar waarin ons die onsmaak van \u2019n aangetaste Springbokspan moes sluk, waarin rugby \u2019n vulg\u00eare ekshibisionistiese bedryf geword het, het hierdie oorwinning van \u2019n span alledaagse spelers oor \u2019n versameling ego\u2019s \u2019n waardevolle intermezzo geword. Vir \u2019n klein rukkie het rugby in Suid-Afrika sy onskuld herontdek.<\/p>\n
Wie gaan volgende jaar se Super Rugby-kompetisie wen? Beslis nie die Leeus nie, di\u00e9 weet ons almal, net soos ons geweet het hulle kan nie vanjaar se Curriebeker wen nie.<\/p>\n