Afrikaans kan in die nuwe RSA bestaan, mits…

Deel op

Dit is opmerklik dat die debat rondom die posisie van die Afrikaner, sy taal en ander grondwetlike regte al meer aandag geniet. So begin die afgelope jare se debat oor die behoud van Afrikaans op alle vlakke polariseer rondom twee standpunte naamlik:

Deel op
  • Die mees populistiese, aan die een kant, as die proses van onderhandel, deel en leef saam. Dit het al die elemente vir mededeelsaamheid en vreedsame naasbestaan terwyl jy jou eie behou. Dit maak voorsiening vir 'n breë algemene stelsel. Dit is ook 'n argument wat maklik verdedigbaar en sonder potensiële konflik is. Hierdie siening lê klem op die argument dat Afrikaans lewendig is en van krag tot krag gaan. As voorbeeld word die geweldige gewildheid van nuwe Afrikaanse sangnommers, konserte, gedigte en literêre werke vooropgestel. Hierdie siening is gemaklik met die deel van alle opvoedkundige instellings met 'n tweede taal binne parallel- of dubbelmediuminstellings.
  • Die tweede siening is die moeiliker een om te verdedig. Dit het dieselfde potensiaal vir vreedsame naasbestaan met veel wyer beskerming. Dit moet egter bereik word deur wedersydse respek vir die taal, kultuur en godsdienstige verskille tussen etniese, taal-, kulturele en godsdienstige minderhede. Minderhede is die werklike realiteit binne die RSA en dit stel minderheidsregte aan die orde. Alhoewel dit nie in omvang binne die RSA-grondwet beskrywe word nie, is daar genoegsame artikels wat juis hierdie uitgangspunt ondersteun. Hierdie omskrywings dui op die begrip minderheidsregte en kan daar gerus na artikels 6, 9(3), 18, 29(2) (3) en (4), 31(1), 235 en enkele ander binne die RSA-grondwet gekyk word.

Artikel 39(1)b van die RSA-grondwet maak voorsiening daarvoor dat die volkereg in ag geneem moet word by die vertolking van die grondwet. Hierdie bepaling maak die internasionale reg en internasionale resolusies soos "Declaration on the Rights of Persons belonging to National or Ethnic Religious and Linguistic minorities adopted by the General assembly Resolution 47/135 of 18 December 1992" asook die bepalings van konvensies soos "The Provision of Article 27 of the International Convenant on Civil and Political Rights concerning the rights of persons belonging to ethnic, religious and linguistic minorities", van toepassing. Resolusies kan nie, maar konvensionele bepalings kan wel internasionaal binne die internasionale regstelsel afgedwing word. Beide die vorige NP-regering sowel as die huidige ANC regering, het hierdie bepalings onderteken.

Hierdie regte is reeds verskeie kere in die internasionale howe in Genève getoets en is daar reeds 'n verskeidenheid uitsprake hieroor. So het die Rehoboth Bastergemeenskap hulle onlangs op hierdie bepalings, ter beskerming van hulle kulturele regte en skole, teen die Namibiese regering in die internasionale howe beroep.

So lê die populistiese benadering groot klem op die deel van onderwysgeriewe wat net op Afrikaanse skole deur die onderwysdepartement afgedwing word. Dit word amalgamasie of transformasie genoem. Hierdie transformasieproses op Afrikaanse skole het die Afrikaanse enkelmediumskole van meer as ±1,600 in 1993 na net sowat 640 in 2009 verminder, waarvan daar waarskynlik minder as 300 vir Afrikanerstudente oor is. Met die huidige amalgamasieprosesse in die Limpopo- en Noordwesprovinsies in volle swang, sal die Afrikaanse skole binne die volgende jaar heelwat verminder en behoort 2015 die doodsklok vir die laaste van die Afrikaanse enkelmediumskole vir Afrikaners te lui.

Dit het dalk belangrik geword om te kyk waarna ons verwys wanneer ons oor die behoud van ons taal praat.

Afrikaans kan as bloot 'n kommunikasiemiddel gebruik word en dan is die populistiese benadering reg en aanvaarbaar want Afrikaans sal waarskynlik met spesiale maatreëls binne die parallel- en dubbelmediumstelsel tot 'n mate behoue kan bly.

Naas kommunikasiemiddel is daar egter 'n tweede vlak naamlik dat Afrikaans, as taal, ook as die goue draad binne 'n bepaalde etos bestaande uit taal, kultuur en godsdienstige waardes dien. Dit gaan dus oor baie meer as net die behoud van ons pragtige taal as kommunikasiemiddel en word hier 'n vlak van digkuns, sang, literêre werke binne die skatkamer van kultuur betree en bedryf. Dit gee aanleiding tot 'n bepaalde woordeskat en taalgebruik wat Afrikaans meer as net 'n kommunikasiemiddel maak. Beide die Afrikaner en die kleurling het elk 'n besondere etos wat deur Afrikaans as taal aanmekaar geweef is. Binne skole en tersiêre instellings gaan dit juis oor die volhoubare oordra van hierdie totale etos aan die nageslagte van beide groepe.

Derdens het Afrikaans die hoogste vlak van ontwikkeling bereik toe dit uitgebou is tot 'n wetenskaps- en akademiese taal. Die eerste hart is spreekwoordelik in Afrikaans oorgeplant. Ses atoombomme is in Afrikaans gemaak. Sasols is in Afrikaans gebou. Wêrelderkende ontwikkelings van allerlei soorte is in Afrikaans geskep. Afrikaans is uitgebou tot 'n wetenskapstaal met 'n eie omvangryke woordeskat wat in doktorale proefskrifte en gepubliseerde navorsing gebruik is. Grade se voorgeskrewe literatuur en eksamens is op skole en tersiêre vlak in Afrikaans afgelê en op die hoogste vlak gebesig.

Die populistiese benadering doen juis aan die hand dat die wetenskapstaalfase van Afrikaans in totaal bedreig word. In die howe word Afrikaans as spreektaal en vir verslaggewing deur Engels vervang. Februarie 2009 se register vir Hofverwysings het slegs een Afrikaanse gerapporteerde uitspraak bevat wat in die Hoërhof van Appèl gelewer is. Dertien jaar terug was dit meer as 75%. Dieselfde gebeure herhaal hom op al meer terreine en in die besonder in skole en spesifiek binne universiteite waar Engels as wetenskapstaal besig is om Afrikaans vervang.

Navorsing deur dr Bertie du Plessis oor die toestand in skole wat hierdie transformasie ondergaan, toon uitdruklik dat die etos van die bestaande taal-, kultuur- en godsdienstige waardes van sodanige skool binne enkele jare deur die meerderheid se taalgebruik en kultuur verdring word. Te meer as die nuwe taal 'n wêreldtaal is en die uiteindelike meerderheid binne die skool dit besig en aandring op onderrig daarin. By C R Swart-hoërskool het dit 8 jaar geduur en by Laerskool Doringfontein slegs ses weke.

Dr Bertie du Plessis het met onlangse studies en ander navorsing juis die gevolgtrekking gemaak dat terwyl almal die afgelope jare geglo het dat die wit Afrikaanse studente te veel skole en universiteite gehad het vanuit die ou bedeling, die teenoorgestelde juis waar is. Die Afrikaanse skole het sowat 9% van alle skole in 1993 uitgemaak en dit was ook die persentasie van Afrikaanse leerders. In 2008 het die Afrikaanse enkelmediumskole verminder na slegs 5,9% van die aantal skole in die land terwyl die Afrikaanse leerders steeds die sowat 9% peil handhaaf. Hierteenoor het ander bevolkingsgroepe ruim genoeg skole in hulle tale wat proporsioneel vir hulle beskikbaar is.

Du Plessis se bevindige word op onstellende wyse deur dr Kathleen Heugh, voorheen van die RGN, in haar navorsing " Implications of the Stocktaking of Mother tongue and Billingual education in Sub-Sharan Africa" bevestig. Benewens die bevestiging, bevind sy dat sodanige transformasie, binne kulturele verband, 'n totaal negatiewe inslag het met gepaardgaande daling in prestasie en uitkomste. Dit geld vir die hele skoolloopbaan sowel as tersiêr daarna. Hierdie tendens is juis deel van die basis van die nuwe kurrikulum van die onderwysdepartement, wat daartoe bydra dat standaarde in duie stort.

Voeg daarby dat die totale aantal skole in die RSA van ± 28 000 in 1994 na minder as 25 000 in 2008 gedaal het, terwyl die bevolkingsgroei en invloei van vreemdelinge waarskynlik ten minste 1 500 addisionele skole teenoor 1994 se getal nodig maak. Ons het dus maklik met 4 500 skole in totaal agteruit geboer en was die grootste slagoffer hiervan die Afrikaanse enkelmediumskole en universiteite wat die oorwig van getalle moes help absorbeer. Dit is benewens die beleid van verdringing van Afrikaans binne onderwysinstellings wat klaarblyklik deur die onderwysdepartement voorgestaan word, hetsy doelbewus, hetsy dalk verskonend sonder bybedoelings. Hoe sal ons dit weet? Wanneer word Engelse skole verplig om Afrikaanse leerders by hulle in te skakel binne 'n parallel- en/of dubbelmediumstelsel? Of word Indiërskole ook aan transformasie onderwerp? Dit is kwelvrae wat dringende antwoorde soek.

Een van die wesentlike vrae wat egter gevra moet word, is: Mag etniese, kulturele, taal- en godsdienstige minderheidsgroepe binne die nuwe RSA wel aanspraak maak op hierdie minderheidsregte soos 'n eie onderwysministerie met eie onderwysinstellings en wie moet daarvoor betaal? Mag die Afrikaner, die kleurling en Indiërs, as sodanige minderheidsgroepe, hierdie reg binne 'n eie struktuur opeis?

Dit is belangrik om daarop te let dat die hoofmannestelsel wat as die tradisionele leiers binne CONTRALESA bedryf word, juis 'n erkenning van minderheidsregte vir die swart bevolkings verteenwoodig. Hierdie begrip, wat aanvanklik deur die NP-regering ingestel is, word tans deur die politieke partye onderhou terwille van stemme in die verkiesing en politieke beheer oor die landelike swart bevolkings.

Daar is ook ander swart minderheidsgroepe wat vrylik binne die nuwe grondwet erken word en minderheidsregte beoefen. Van hulle is die Black Accountants; die Black Officers Forum in SAPD; die Black Layers Association; die Black Schools Sport Association en vele meer.

Mnr Jacob Zuma se onlangse uitspraak dat die Afrikaner Afrika se wit stam is, word heelhartig ondersteun want die Afrikaner het oor 350 jaar gegroei tot 'n eie etnies-kulturele, taale en godsdienstige minderheid wat, ook as 'n volk, op hierdie minderheidsregte binne die nuwe RSA mag aanspraak maak. Die verdere vraag is of die Afrikaner dit op eie koste, dus uit sy eie sak, moet herbou of was sy bydrae as een van die boupilare van die RSA genoegsaam dat hy hierop binne die erfreg mag aanspraak maak?

Minderheidsregte sluit naas eie onderwysinstellings ook gesondheidsorg, sosiale, kulturele, sport- sowel as godsdienstige strukture in.

Dit het dringend tyd geword dat ons eerlik na die verskeidenheid van ander moontlike oplossings binne die grondwet begin kyk, eerder as om polities korrekte en populistiese uitsprake na te jaag. Uitsprake wat tot praktyke lei wat die etos van die Afrikaner se eie taal-, kultuur- en godsdienstige waardes bedreig.

Die Afrikaner is geregtig op sy eie strukture binne die nuwe RSA en dit hang slegs van die Afrikaner self as groep af of hy dit gaan behou of afskryf. Niemand anders kan dit namens die Afrikaner opeis nie of so het die Afrikaner ook niemand se toestemming nodig nie. Een groep kan dit ook nie namens 'n ander groep opeis nie en die samevoeging van groepe kompliseer die omskrywing en betekenis van die begrip "etniese, kulturele, taal- en godsdienstige minderhede", soos dit in die internasionale reg verwoord word, sowel as die betekenis van die begrip minderheidsregte.

Louis Smuts is direkteur van TABOK en bogaande is op GRA-dag, 14 Augustus 2009, as 'n toespraak gelewer in 'n debat oor die voortbestaan van Afrikaans, aldan nie.

каталог строительных товаровФильчаков прокурор харькова

Neem deel aan die gesprek en lewer gerus hier onder kommentaar!

L.W. U gebruik die Disqus-kommentaarafdeling op eie risiko en PRAAG, die redaksie of enige verwante persone of entiteite aanvaar geen verantwoordelikheid vir u kommentaar en watter gevolge ook al daaruit mag voortspruit nie. Terselfdertyd vereis ons dat u ter wille van beskaafdheid, redelikheid en die gerief van ander gebruikers, u sal weerhou van kwetsende taalgebruik, vloekwoorde, persoonlike aanvalle op medegebruikers, twissoekery en algemene "trol"-gedrag. Enigeen wat só 'n laspos word, sal summier verbied word en sy IP-adres sal insgelyks versper word. Ons sal ook nie huiwer om, waar nodig, kriminele klagte aanhangig te maak teen individue wat hulle aan dreigemente, teistering of intimidasie skuldig maak nie.