Dan Roodt: Afrikaner en Hollander: Dis tyd dat ons mekaar vind

Elke Afrikaner is trots op Jan van Riebeeck. Toe Zuma iets neerhalends oor ons volksvader sê, het daar spontaan op sosiale media die slagspreuk “Je suis Jan”, verskyn, tesame met ou randnote waarop sy afbeelding trots gepryk het. Die ou rand, die sterk rand, toe die Kaap nog spreekwoordelik Hollands was… Maar soms vergeet Afrikaners ‘n belangrike deel van die verhaal: Jan van Riebeeck was ‘n Nederlander!

Soos by familie, bestaan daar ‘n liefdehaatverhouding tussen Afrikaners en Nederlanders. Vele Afrikaners sit nog in die verlede — die meer onlangse verlede — vas en dink dat Nederland steeds uit fanatiese lede van Connie Braam se Anti-apartheidsbeweging en ‘n klomp linkse hippies wat dagga in Amsterdamse coffeeshops rook, bestaan. Nee, mense, Nederland het sedertdien ver gevorder: daar was Pim Fortuyn, wat na Verwoerd wreed in ‘n sluipmoord vermoor is, asook die wêreldberoemde Geert Wilders wat vier-en-twintig uur bewaak moet word omdat hy hom sterk teen die Islamisering van Nederland uitgespreek het. Maar ook: ‘n dapper Nederlander genaamd Hans Janmaat wat heel eerste in die tagtigerjare die immigrasie en die verswelging van Nederland deur Derdewêreldimmigrante begin bekla het. Hy het die slagspreuk, “Eigen volk eerst” gebruik, wat vandag tot in Amerika gehoor word. Trouens, verlede jaar naby Nashville, Tennessee, wou Jared Taylor by my weet hoe mens die Nederlandse en Afrikaanse “g” van “Eigen volk eerst” uitspreek.

Hans Janmaat was die voorloper van die huidige regse beweging in Nederland. Hy is deur sy eie mense meer gehaat as wat Connie Braam se Anti-apartheidsbeweging ooit Afrikaners gehaat het. In die parlement, die Tweede Kamer, het almal uit die saal gestap as hy begin praat. Op ‘n stadium was hy die aangeklaagde in 300 hofsake waarin hy van rassisme, vreemdelingehaat en dergelike meer beskuldig is. Linkses het die hotel waarin sy party ‘n vergadering gehou het aan die brand gesteek. Hy kon uit die brandende hotel ontsnap deur ‘n lakentou te maak, maar toe sy sekretaresse dieselfde doen, val sy deur ‘n ruit, waarna haar bene geamputeer moes word. As opgeleide ekonoom het Janmaat egter besef dat immigrasie niks goeds vir Nederland gaan beteken nie, daarom het hy hom tot aan die einde van sy lewe in 2002 nie laat afskrik nie.

Vandag bestaan daar ‘n lewendige, beskaafde en intellektuele regse beweging in Nederland wat veel wyer as die Partij voor de Vrijheid strek. Daar bestaan ook iets wat “nieuw rechts” genoem word, ‘n term wat dalk na die Franse beweging van die sewentiger- en tagtigerjare terug te voer is. Trouens, Nederland verkeer op die voorpunt van die Europese herontwaking wat tans momentum verkry en oplaas ook besig is om Duitsland te bereik, soos ons verlede naweek tydens die Bondsdagverkiesing gesien het.

In die Tweede Kamer der Staaten-Generaal, kortweg die Tweede Kamer genoem, beskik die PVV oor 20 setels — teenoor die linkse Partij van de Arbeid, eens die ruggraat van die Nederlandse Anti-apartheidsbeweging — se nege. Slegs die sentrumregse Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) het meer setels as die PVV, en waarskynlik nie vir lank nie.

Skielik ná verlede Sondag se Duitse verkiesing, is ek uitgenooi om met ‘n dinkskrum in Bonn oor Suid-Afrika en die probleme van multikulturalisme te gaan praat. Maar ek gaan ook Amsterdam aandoen om ons bande met Nederland te probeer versterk. Dis hoog tyd dat ons anti-apartheid en die onlangse verlede begrawe en begin saamwerk tot ons wedersydse voordeel en oorlewing!

My visie vir ‘n toekomstige verhouding tussen Nederland (maar ook Vlaandere) en Afrikaner-Suid-Afrika kom neer op die Skandinawiese model. In Skandinawië bestaan daar ook verwante, dog afsonderlike tale. Nietemin neem Swede, die land met die grootste bevolking en ekonomie, ‘n leidende rol in om ‘n Nordiese kultuur en ekonomiese blok in stand te hou. Presies dieselfde kan tussen Nederlanders, Vlaminge en Afrikaners gebeur. Weliswaar bestaan daar reeds noue samewerking op alle gebiede tussen Nederland en Vlaandere, wat eintlik een Nederlandssprekende gebied beslaan, maar ons Afrikaners kan ook ‘n belangrike rol begin speel, as ons maar net wil! Nederland moet ook, vanweë die grootte van haar bevolking en ekonomie, die funksie van ‘n Swede begin inneem en sorg dat daar groter koördinasie en samewerking tussen die verskillende onderdele van ‘n goter Dietse nasie of groepering plaasvind.

Suid-Afrika, hoewel onafhanklik sedert 1910, is verreweg die suksesvolste Nederlandse kolonie wat daar ooit was. Sonder die VOC en die Nederlandse Goue Eeu van die 1600’s, sou daar nooit ‘n Jan van Riebeeck gewees het nie, nóg minder Afrikaners en Afrikaans.

Johannes van Melle

So van Afrikaans gepraat: Vele Nederlanders wonder vandag waarom ons nie maar kon aangehou het om Afrikaans as ‘n soort dialek of volkstaal te praat en Nederlands te skryf, soos wat dit in Nederland en Vlaandere met hul veertigtal dialekte gedoen word nie. Maar ook Afrikaans is ten dele deur Nederlanders, nie net Afrikaners nie, geskep! Sonder die groot aantal Hollanderonderwysers wat net ná die Tweede Vryheidsoorlog Suid-Afrika toe geëmigreer het, sou daar nooit Afrikaans gewees het nie. Hulle en hul kinders het ‘n leidende rol in die totstandkoming van die vroeë Afrikaanse letterkunde gespeel. Onder andere is die beste Afrikaanse roman uit die vroeë twintigste eeu, Bart Nel, deur ‘n Nederlander, Johannes (Jan) van Melle geskryf. Let wel: nie in Nederlands nie, maar in Afrikaans!

Johannes van Melle is op 1 Februarie 1887 in Goes, Nederland, gebore en kom as immigrant in 1906 in ons land aan. Hy sterf op 8 November 1953 in Johannesburg.

Bart Nel speel tydens die Rebellie af, daarom kan dit ook as ‘n vroeë Afrikanernasionalistiese roman gelees word. Vanweë sy politieke keuse om by die Rebellie aan te sluit, verloor die hoofkarakter alles wat hy het: sy plaas, sy vryheid (vir sy opstand moet hy tronk toe gaan), sy familie, sy mooi vrou wat van hom skei en met ‘n ander man trou. Aan die einde spreek hy die beroemde woorde wat al byna ‘n eeu lank in Afrikaans weerklink:

“Hulle het nou alles, hulle het my grond, my vrou, my kinders. Maar my het hulle nie. Hulle kan maar kom, hulle kan my maar in die tronk gooi en hulle kan maar my grond vat; hulle kan my maar doodskiet ook, maar my sal hulle nie kry nie. […] My kry hulle nooit. Ek is Bart Nel van toe af, en ek is nog hy.”

Dié paragraaf uit Bart Nel kan amper as allegorie op ons huidige situasie toegepas word: Afrikaners het byna alles verloor: ons openbare maatskappye, ons pensioene, ons politieke mag, ons grond, ons hospitale, ons universiteite, ‘n groot klomp van ons skole, en so kan ons aangaan. Maar, soos Bart Nel sou sê: Ons is nog óns!

Ons huidige probleme is meer materieel en ekonomies van aard. En dis nou waar Nederland, die Moederland inkom. Terloops, die Engelse in Suid-Afrika het altyd hul bande met die Verenigde Koninkryk of met die breër Britse Ryk of Statebond behou. Dit het hulle ‘n voordeel gegee. Hulle voel ewe tuis in die VK, Australië of Kanada as in Suid-Afrika. Hierteenoor wou ons Afrikaners dalk té onafhanklik wees, té selfstandig: eie land, eie taal, eie kultuur, eie identiteit. En, soortgelyk aan ‘n eeu gelede, het ons weereens die stryd teen die Britse Ryk verloor. Met die geringe verskil dat die Britte dié keer nie met die wapen in Suid-Afrika kom veg het nie, maar met die pen vanuit Londen, met propaganda, foto’s, beeldmateriaal, slagspreuke, “apartheid is ‘n misdaad teen die mensdom”, en dergelike meer. Dit was ‘n semantiese oorlog.

Soos Suid-Afrika onder Afrikanerregering by verre die welvarendste land in Afrika was, net so tel Nederland onder die welvarendstes in Europa. Naas die metropolitaanse gebiede van Parys, Londen, Milaan, Madrid en die Ryn-Ruhr in Duitsland, verteenwoordig die Nederlandse “Randstad” een van die grootste stedelike ekonomieë in Europa. Nes Pretoria en Johannesburg oor die afgelope dekade of twee “aanmekaar gegroei” het, het die vier groot Nederlandse stede van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag ook ineengestrengel geraak en word as een ekonomiese streek, die Randstad, beskou. Die Randstad is ekonomies groter as Frankfurt, Rome, München, Berlyn, Stockholm en vele ander metropolitaanse gebiede in Europa.

Anders as Suid-Afrika met sy uitgestrekte vlaktes en verlate Karoogebied, is Nederland maar so groot soos die Krugerwildtuin. Dis egter ‘n besige klein landjie met sestien miljoen mense en ‘n ekonomie van $752 miljard per jaar. Hierteenoor is Suid-Afrika met sy reusebevolking van 56 miljoen mense se ekonomie slegs $280 miljard groot.

Gegewe die internet wat kommunikasie tussen lande byna gratis gemaak het, sou dit baie maklik vir Afrikaners wees om by die Nederlandse ekonomie in te skakel. Nederland, ‘n ryk en welvarende eerstewêreldland, is op sy beurt met die reuse-ekonomie van Noord-Europa, waaronder België, Frankryk, Duitsland, Switserland en Skandinawië verweef. Om vir ons twee tot drie miljoen Afrikaners werk te skep deur handel en aanlynwerk met Nederland, om nie van Vlaandere te vergeet nie, gaan baie makliker wees as om jou teen regstellende (amper skryf ek regstelende) aksie in Suid-Afrika te probeer verset.

Nederland, veral met sy sterk regse of behoudende beweging, is op pad op. Suid-Afrika, danksy die keuses van mnr. FW de Klerk en ‘n vorige geslag hopelose Afrikanerleiers, is op pad af, al verder in die ekstreemlinkse, antiblanke, Afromarxistiese moeras in. Vandeesweek het Johann Rupert dit ervaar en is daar voor die hoofkantoor van Remgro op Stellenbosch openlik en luidrugtig “One settler, one bullet” gesing. Vir die oomblik is daar nie veel wat ons daaraan kan doen nie, behalwe om ons as gemeenskap van die ergste geweld en verval af te sonder.

In die nabye toekoms sal ons kinders, soos van ouds in die negentiende en vroeë twintigste eeu, waarskynlik in Nederland en Vlaandere moet gaan studeer, want die Suid-Afrikaanse universiteite gaan Afrika-universiteite word waar politieke agitasie en finansiële probleme die botoon gaan voer, met weinig opvoeding en opleiding wat plaasvind. Eintlik gebeur dit reeds. Soos wat die getalle studente toeneem en standaarde daal, gaan daar niks van ons eertydse skoon, netjiese en voortreflike kampusse oorbly nie. Daarvoor het dieselfde De Klerk-geslag, waaronder die akademiese potentate Johan van Zyl, Theuns Eloff, Chris Brink, Wim de Villiers, Faan Hancke en vele ander, gesorg. Eers moes Engels ingebring word, toe moes die kampusse “transformeer” en “dekoloniseer”, volledig “Afrika-universiteite” word, met alles wat daarmee saamhang.

Dat ons mense op ‘n streep Australië en Nieu-Seeland toe emigreer, waar hul kinders blitssnel verengels, is vir my ‘n onding. As jy dan móét emigreer en hierdie mooi land waar Jan van Riebeeck in 1652 aan wal gestap het, wil verlaat, waarom nie eerder Nederland toe emigreer nie? Al vernederlands jou kinders en kleinkinders, gaan hulle nog eendag Afrikaans kan verstaan en word die naelstring wat hulle aan ons eeue oue Dietse kultuur verbind, nie finaal geknip nie.

Van die Nederlandse ambassade in Suid-Afrika, waar die linkse burokrate steeds die septer swaai, kan ons nie veel verwag nie. Hulle is die ANC se vriend en die Afrikaner, asook die nieu-regse Nederlander, se vyand. Maar Nederland se sake- en kulturele sektore staan vir ons oop. Saam kan ons films maak, boeke skryf en vertaal, boer in Nederland en Suid-Afrika, asook met die hele wêreld handel dryf.

Die Suid-Afrikaanse ekonomie het Afrikaners nodig, nie andersom nie. Sonder om die land te verlaat, kan ons môre delokaliseer en ‘n inkomste oorkant die water begin verdien. Laat Engelse Suid-Afrika met sy groter wordende probleme en links-politieke radikalisme maar opsnork.

Trouens, ek verstout my om te sê: As ons en die Nederlanders kan begin saamwerk binne ‘n Skandinawiese model, kan die VOC straks herleef! Ons sal nuwe markte verower, ons kultuur sal bloei soos laas in die sewentiende eeu of in Afrikaans in die 1960’s toe ons films die Hollywoodfilms by die loket uitgestof het. En ja, nie net die Kaap nie, maar ‘n groot deel van die wêreld sal spreekwoordelik Hollands wees.

Daar bestaan ‘n lang artikel deur Bart de Graaff wat die historiese verhouding tussen Afrikaners en Nederlanders naspeur: Onbeantwoorde liefde: Nederlandse betweters en Afrikaner Boeren. Ek wou so half daarop antwoord, maar sal dit dalk by ‘n ander geleentheid doen. Interessant egter is dat De Graaff meen dat Nederlanders sedert die Eerste Vryheidsoorlog met groot welwillendheid na Afrikaners gekyk het, en ook in hul veglus teen die Engelse iets van ‘n verlore Nederlandse heldedom gesien het. Soos hy dit in die inleidende paragraaf stel:

Wie de geschiedenis van de Nederlandse betrekkingen met Zuid-Afrika analyseert, kan niet om de culturele verwantschap heen die bestond (en bestaat) tussen Nederland en het Afrikaanstalige deel van de Zuid-Afrikaanse bevolking. De verwantschap die ertoe leidde dat Nederland vanaf 1880 lange tijd met grote welwillendheid naar blank Zuid-Afrika heeft gekeken. Al was dat omgekeerd zeker niet het geval.

Wilhelmina Helena Pauline Maria, Prinses van Oranje-Nassau en Hertogin van Mecklenburg, Koningin der Nederlanden van 23 november 1890 tot 4 september 1948.

Daardie geskiedenis is egter nie verby nie; ons skep dit steeds. Veral danksy Martin Bosma van die PVV wat van Afrikaans en Afrikaners weer ‘n gesprekspunt in die Tweede Kamer en in die Nederlandse media gemaak het, het iets van die glorieryke dae van die laat negentiende eeu teruggekeer, ‘n tyd toe vele Nederlanders bereid was om saam met ons teen die Engelse te kom veg, en Paul Kruger oral in Nederland vol sale getrek en toegejuig is. Die mooi jong koningin van destyds, Wilhelmina, na wie ‘n straat in Pretoria tot onlangs toe nog vernoem was, was in ‘n sekere sin ook óns koningin, soveel het sy vir ons omgegee.

Een aand by Wits in ‘n saal vol mense het ek ervaar hoe Frederik van Zyl Slabbert kruip voor Engelse; dit het my ‘n afsku in die man gegee wat my tot in die graf sal bybly. Daar is niks so afgrysliks soos ‘n hanskakie of ‘n Engelskaner nie. Vandag wemel dit natuurlik van hulle, veral in die geledere van Naspers waar hulle die Engelse politieke korrektheid en linksheid meer fanaties aanhang as wat ‘n salafis hom aan Islam onderwerp. Of dalk is dit een en dieselfde ding, want linksheid lei in ons tyd soomloos na onderwerping aan Allah, die “multikulturele” god. Islam beteken mos “onderwerping”, ‘n blindelingse onderwerping. Op ‘n manier is Afrikanerskap in die nuwe Suid-Afrika insgelyks tot blindelingse onderwerping gereduseer: onderwerping aan die swartman, aan politieke korrektheid, aan Engels, aan boetedoening vir apartheid, aan grondhervorming, aan antiblanke diskriminasie wat ons met gelatenheid moet aanvaar.

Van Zyl Slabbert het so ‘n patetiese, dom boekie geskryf, Afrikaner-Afrikaan, maar wat natuurlik deur al die Naspers-idiote opgehemel is. Daarin het hy ‘n pleidooi daarvoor gelewer dat die Afrikaner volledig “Afrikaan” moet word en sy vorige Europese identiteit heeltemal moet prysgee. My antwoord: Laat die Engelse en die hanskakies maar deur Afrika geassimileer en Afrikane in daardie sin word. As kinders van Jan, sal ons altyd trou aan ons tradisie bly. Nie Afrikaner-Afrikaan nie, maar Afrikaner-Eurokaner, Afrikaans-Nederlander of Dietser. Aan die einde van sy lewe het my pa, wat eens Afrikaans en Nederlands onder C.M. van den Heever gestudeer het, maar ook ‘n groot aanhanger van die laat-Romantiese Nederlandse digter A. Roland Holst was, hom uit protes teen Afrikanerverraad ‘n Dietser begin noem.

Ek sien op die Nederlandse Wikipedia dat daar ook taamlik “verregse” konnotasies aan dié term kleef:

Een reden dat het woord Diets minder in het moderne Nederlands wordt gebruikt, is dat deze term met voorliefde werd gebruikt door 20e-eeuwse fascisten van onder meer het Zwart Front en het VNV, en nationaalsocialisten van de NSB. Zij gebruikten ideologisch geladen termen als ‘Diets’ om te refereren aan de gezamenlijke of gedeelde oorsprong van de Nederlandse volkeren en zo hun streefdoel van een Heel-Nederland van een half mythische, half historische naam te voorzien: ‘Dietsland’. Vooral uit dit laatste blijkt het hervondene van deze naamgeving. Zij wilden ‘terug’ naar de basis, het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden of de Zeventien Provinciën.

Of my oorlede vader daarvan bewus was, weet ek nie. In elk geval, dit klink vir my reg: Dietser. Wat jy ook al doen of wat jy ook al sê, hulle gaan jou “verregs” noem. Dus, laat ons ons nie inhibeer nie. Dít het Martin Bosma van die PVV ook genoem in sy boek met die barokke titel: De schijn-élite van die valse munters — Drees, extreem rechts, die sixities, nuttige idioten, Groep Wilders en ik wat hier gratis afgelaai kan word.

Terug na die oorsprong, terug na oer-Afrika, dis mos waaroor die politiek deesdae in Suid-Afrika gaan. Die Britse Ryk het reeds herleef met “Afrikaans must fall”. Suid-Afrika raak al hoe meer negentiende-eeus, half gevange tussen Britse sendelingdenke en Zoeloe-wreedheid, met nuwe konsentrasiekampe op die horison, ‘n tweede volksmoord. Die paaie en geboue sal binnekort ook lyk soos in die negentiende eeu, met die gehalte van “Engelse” regering wat ons tans geniet.

Ons wil egter nie terug na die negentiende eeu of die vroeë ystertydperk waarin dié land hom bevind het voor die VOC en daarna die Groot Trek hom getref het nie. Ons wil vorentoe, die een-en-twintigste eeu in.

Sáám met ons Europese bloedfamilie, die ander Dietsers.

Help my om die Dietse droom te bewaarheid! Skenk geld vir my Europese toer of sluit by PRAAG aan. Kontak my op Twitter of Facebook of per e-pos by dan[aapstert]praag.org indien u enige vrae het of PRAAG se bankbesonderhede verlang.

Europese toer: Bonn—Berlyn—Amsterdam—Brussel—Parys en dalk Stockholm: 31 oktober tot 10 november 2017.

Ns. Die feit dat koningin Wilhelmina óók ‘n prinses van Mecklenburg was, roer regtig my hartsnare. Niet net het die AfD in die onlangse Duitse verkiesing daar meer as 20 persent stemme ontvang nie, maar dis mos ook eintlik ‘n deel waar Platduits tot onlangs gepraat is, ‘n taal wat na aan Nederlands en Afrikaans verwant is.

Neem deel aan die gesprek en lewer gerus hier onder kommentaar!

L.W. U gebruik die Disqus-kommentaarafdeling op eie risiko en PRAAG, die redaksie of enige verwante persone of entiteite aanvaar geen verantwoordelikheid vir u kommentaar en watter gevolge ook al daaruit mag voortspruit nie. Terselfdertyd vereis ons dat u ter wille van beskaafdheid, redelikheid en die gerief van ander gebruikers, u sal weerhou van kwetsende taalgebruik, vloekwoorde, persoonlike aanvalle op medegebruikers, twissoekery en algemene "trol"-gedrag. Enigeen wat só 'n laspos word, sal summier verbied word en sy IP-adres sal insgelyks versper word. Ons sal ook nie huiwer om, waar nodig, kriminele klagte aanhangig te maak teen individue wat hulle aan dreigemente, teistering of intimidasie skuldig maak nie.