Nama word skooltaal

Die Nama-taal gaan van volgende jaar af weer in Noord-Kaapse skole ingevoer word. Die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad en Khoisan-gemeenskappe het verlede jaar besluit dat die taal in skole onderrig moet word.

Onderwysers van Namibië is tans in die Noord-Kaap om hul Suid-Afrikaanse eweknieë op te lei. Die Noord-Kaapse Departement van Onderwys gaan die taal by twee skole invoer in Riemvasmaak en Khoboes in die Richtersveld.

Die koördineerder van die program, James Mpanga, sê Nama gaan aan die breër gemeenskap onderrig word.

Dit is een van Suid-Afrika se inheemse tale wat op die rand van uitwissing was, maar spog nou met ‘n woordeboek. Die taal word in Namibië, Botswana en Suid-Afrika gepraat deur nie-Bantoesprekers.

Die boek, wat die korrekte spelling van woorde bevat in die meeste dialekte van die Nama-taal, is by Steinkopf naby Springbok in die Noord-Kaap bekendgestel. Daar word gehoop dat dit sal help om die taal te bewaar, te bevorder en te ontwikkel.

Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSat) Hoof Uitvoerende Beampte, dr Mpho Monareng sê: “Ons gee ‘n nuwe taal aan die wêreld. Dit is nuut in die sin van geletterd in die vorm van skrif.”

Die projek om die verskillende woorde en dialekte van die Nama-taal te begin, het byna drie dekades gelede begin en sal voortgaan, sê prof. Wilfred Haacke, ‘n bydraer tot die woordeboek.

“Waaraan ek werk, is die omvattende databasis vir ‘n ander hersiene uitgawe van die hoofwoordeboek uitgebrei.”

Die nuwe woordeboek is in Afrikaans, wat meer van sy sprekers sal bereik. Dit is ‘n mylpaal vir ‘n taal en kultuur wat reeds op die rand van uitwissing was.

Die bydraers het die woordeboek maklik genoeg gemaak vir kinders om te verstaan. Met Nama in skole, sal dit een van die hulpbronne wees wat hulle kan gebruik.

Woordeboeke sal ook vir ander tale gepubliseer word. Georg Friedrich Wreede was die eerste Europeër wat dié tale begin aanteken het in 1659 toe hy in die Kaap aangekom het.

Neem deel aan die gesprek en lewer gerus hier onder kommentaar!

L.W. U gebruik die Disqus-kommentaarafdeling op eie risiko en PRAAG, die redaksie of enige verwante persone of entiteite aanvaar geen verantwoordelikheid vir u kommentaar en watter gevolge ook al daaruit mag voortspruit nie. Terselfdertyd vereis ons dat u ter wille van beskaafdheid, redelikheid en die gerief van ander gebruikers, u sal weerhou van kwetsende taalgebruik, vloekwoorde, persoonlike aanvalle op medegebruikers, twissoekery en algemene "trol"-gedrag. Enigeen wat só 'n laspos word, sal summier verbied word en sy IP-adres sal insgelyks versper word. Ons sal ook nie huiwer om, waar nodig, kriminele klagte aanhangig te maak teen individue wat hulle aan dreigemente, teistering of intimidasie skuldig maak nie.
  • Ou Transvaal

    Raai wie hierdie dooie taal van uitsterf gered het ….’n taal wat eers na 1659 vir die eerste keer geskryf is en waarvoor daar toe eers spelreels neer gele is ??
    Ek is oortuig daarvan dat daar meer mense in SA is wat Hebreeus matig is as hierdie hakkeltong .

  • Dave

    Is dit Boesmantaal? Of bestaan die klikklak Boesmantaal glad nie meer nie? Lanklaas daarvan gehoor.

    • sussie se vissie

      Moes proes vir jou ‘Boesmantaal’.
      Nietemin.
      80 – 90 % San gebruik huidiglik Afrikaans as voertaal.

      • Dave

        Dankie vir die verduideliking 🙂
        Dit sou dus beter as ‘n dialek beskryf (kon) word.

  • Suidpunt

    Ouens, die SAUK-berig uit 2016 het Haacke se naam verkeerd gespel. Dit moet Wilfrid wees, met ‘n i. Ek vermoed hy is van Duitse afkoms. En DANKIE! Nou het ek nog ‘n woordeboek vir my “Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke” op Wiki gekry. Dankie PRAAG.
    Die Afrikaans-Khoekhoegowab/Khoekhoegowab-Afrikaans woordelys (die woord ‘glossarium’ is gebruik) is reeds in 2010 uitgegee. Geen wonder ek het niks hiervan geweet nie. Dit beslaan 407 bladsye volgens Worldcat.

    • Rifrug

      Ou Suidpunt, jy is ook ‘n “Logophile” — definition, a lover of words.

      • Suidpunt

        Baie dankie vir vanoggend se boodskap. Ek gaan eers vir jou sê waarin ek dop, en eerder sal vermy (wat baie sal verstom):

        motorbestuur, vlieg, motorherstelkunde, kosmaak, Wiskunde, bemarking, Skoolrekeningkunde, Kuns (behalwe abstrakte kuns – ek kan ook kwaste skoonmaak teen ‘n doek), elektronika en bedrading (deels as gevolg van die gebrek aan Wiskunde. En die mikronisering deur maatskappye. Hoewel soldering geen verskoning is nie.), Houtwerk, Naaldwerk, Plantkunde (subspesies verstaan ek nie), Seil en vaar (ek was eenkeer op ‘n trapbootjie, maar was toe nog ‘n 7-jarige), Musiek (daar dop ek die Sewe Vrye Kunste), Programmering (dag 15 in rekenaarklasse ontdek – programmeertaal verouder te vinnig. Het nie die geduld vir ‘n halwe bladsy tik om ‘n kolletjie te skep wat bons nie.), Vegkuns en skietkuns (Ek sal seker ‘n petrolbom kan maak indien nodig), Prysvergelyking (waarom moet ek elke keer google om ‘prys per mg’ uit te werk?), Tuinmaak (sierkuns beskou ek nutteloos op sigself, behalwe die koejawelboom wat die Departement van Omgewingsake ‘n indringerplant noem. Kos nou al R25+ per kg koejawels. Moeder hou ook van koejawels inmaak…), Noodhulp (word naar as ek bloed sien), Pesdierbekamping (maaiers is vir my nog ‘Gothic’ en ‘cool’, maar muise, rotte en spinnekoppe…).

        Skoonmaak het ek geen probleem mee nie. Selfs om rioolwerke skitterwit te kry beskou ek as ‘n prestasie. Verder kan sekere produkte spotgoedkoop by tweedehandse winkels gekoop word.

        Maar sekere dinge kan logika en woorde eenvoudig nie leer nie.

        Ek fokus maar net op vreemde tale, omrede hierdie media die afgelope 20 jaar eintlik baie afgeskeep is. In “The Matrix Reloaded” werk Persephone met sleutels en kan selfs vanuit ‘n kombuis haar weg na ‘n sitkamer of tronk toe oopsluit. So reken ek word die een deur na die ander oopgesluit met tale. Biblioteek op biblioteek op biblioteek.

        Oor die rekenaarwurm: ek dink net dit was suiwer opportunisme. As jy ‘n skuiwergat in elke bedryfstelsel kry, waarom dit nie uitbuit nie? Dit kan natuurlik een of ander regering self wees wat geld sodoende probeer kry. Iemand (of die staat) het die kans gewaag, en met sakke vol geld weggestap. Vra maar vir RICA en studentedatabasisse wat netsowel aanlyn gepubliseer kon word.

        • Rifrug

          Спасибо

  • sussie se vissie

    Wie’s vlgde aan die beurt?
    Berg Damaras? Hulself verkies die benaming ‘Klipkaf*ers’.