Gustav Venter: ‘Modder en bloed’: ‘n Lang, stywe middelvinger vir die Britse Ryk

Vatso Engelsman!

Vatso Soutie!

Vatso Rooinek, vatso gulsige verdelger van volkere, vatso lafhartige kryger wat in blokhuise skuil en op oormag staatmaak, vatso afbrander van plase en aanhitser van barbare, vatso verkragter van vroue en moordenaar van kinders en vatso arrogante, smalende, leuenagtige, selfverheerlikende, onregverdige en selfmisleide Kakieparasiet.

Engelsman, vatso! Sean Else het ʼn fliek gemaak, Modder en bloed, en daarmee vir jou ʼn vet Boerenool uitgepak. Nog nooit in ʼn Afrikaanse fliek, eintlik Boerefliek, is die Engelsman so driftig, deurlopend en driftig sleggesê nie. Dit kon nie met ʼn beter nasie gebeur het nie.

Heldhaftigheid word in die Westerse mitologie hoofsaaklik in drie militêre gevallestudies belig en gevier: Leonidas en sy “300” Spartane by Thermopylae, die Jode wat die Romeine vergeefs by Masada weerstaan het en Jim Bowie, Davey Crockett en die ander Texane in die Alamo se verset teen die Meksikaanse leër van Santa Ana. Dit sê veel van Westerse propaganda dat die Boere se oorlog teen Brittanje nie met oorgawe en verwondering van mond tot oor, televisiestel tot oog, in skole en universiteite gehuldig word nie. Die Slag van Thermopylae was binne sewe dae gewonne, die Amerikaners het vir 13 dae in die Alamo uitgehou en selfs die Joodse weerstand het na ʼn jaar verkrummel.

Maar in Suid-Afrika, van 1899-1902 het twee ylbevolkte republieke met skaars ʼn beroepsoldaat tussen hulle, die magtigste moondheid van die tyd tot vuisvoosheid op die slagveld gekarnuffel. Selde het ʼn land met soveel voordele die krygsarena betree as Brittanje in 1899. Skatryk met ʼn weermag wat vir honderde jare gebrei is, weliglik toegerus met die beste en vernietigendste krygstuig, beskikkende oor ʼn haas onuitputbare bron soldate, perde en voorrade. Teen hulle was opgetrek ʼn tiende – en uiteindelik ʼn twintigste – van hulle mannekrag met ernstige tekorte aan wapens, ammunisie en voorrade en geen moontlikhede om nog in te voer nie. Die Britte se arrogante voorspelling was, soos almal van ons weet, dat hulle sou “tuiswees teen Krismis”. Hulle het net nagelaat om aan te dui watter Kersfees. Want vir twee en ʼn halwe jaar het hierdie Boere elke hou gevat wat die Britse leër kon plant, die stryd dikwels sonder kos, perde of ammunisie voortgesit, en die Engelse leër genadeloos uitoorlê en gekasty.

Die Spartane het by Thermopylae verloor, die Jode het by Masada (moontlik) selfmoord gepleeg en die Texane is by die Alamo uitgewis. Maar die Boere het uiteindelik tog geseëvier.

Daar is eenvoudig nie in die wêreldgeskiedenis ʼn meer kordate, heldhaftige, eerbare, lydsame stryd wat so lank deur so min met so weinig teen soveel met so baie gevoer is nie. (Die enigste moontlike uitsondering is die Duitse Derde Ryk wat tot die spreekwoordelike laaste druppel kinder- en oumensbloed uitgehou het teen dosyne lande met ʼn oorweldigende industriële krygsvermoë.)

Dis eintlik net die Engelse en die geestelike afstammelinge van Hensoppers en Joiners wat glo dat Brittanje die oorlog gewen het. Die Boere het hulle land vir ʼn kort rukkie verloor. Brittanje het sy Empaaier vir ewig verloor.

Die Boere se stryd teen die Engelse was die seëviering van nasionalisme teenoor meedoënlose imperialisme.

Nasionalisme? Nou ja, sien, dit is juis die element wat maak dat skrywers en filmmakers gedweë die hele onderwerp van Boereheldhaftigheid in die oorlog met groot omsigtigheid omsluip. Die hagiografiese juigkore moet aanhou histeries sing om die kollektiewe Suid-Afrikaanse ongemak met Boerenasionalisme te verdoesel. Want ongeag die gepronk van ons teenstanders, of die verguising en beskuldigings wat ons in die media moet verduur, of die magsvertoon deur die onbeholpe regering, hier is wat almal in hulle kern onthou en weet: Daar is geen manhaftiger, meer onstuitbare maatskaplike mag in Suid-Afrika as ʼn Boer met ʼn ontwaakte nasionalistiese instink nie.

Daarom dat skrywers, selfs Afrikaanse skrywers (PG du Plessis, Christoffel Coetzee) en Afrikaanse filmmakers (Piet de Jager, Deon Opperman) hulle aanbiedings van die Vryheidsoorloë katvoet balanseer met verslae en gerugte van Boerelafhartigheid, -verraad, -wreedheid en –nyd. Boereheldhaftigheid word in werke gekwarantyn as hipernasionalistiese fabels terwyl dit hulle vertrekpunt was dat die Hensopper of Joiner die mees getroue aftekening van die Boerekarakter is. Balans is hulle heiligste stelling, maar dit word ʼn selfgerigte parodie en is naderhand balans nie meer nie, maar eerder gedienstige propaganda teen die volk, ter wille van die aggressor.

By Sean Else, egter, is daar nie so ʼn kniehalterende soeke na balans nie, maar eerder na waarheid. En in die waarheid oor Vryheidsoorlog Twee is daar geen balans beskikbaar of nodig nie. Die Boere was reg, die Engelse verkeerd. Die Boer se stryd was edel; die Brit se stryd was oneervol. Wanneer Else dan die Engelse ʼn nool wys, is dit nie net aangaande die slag wat hulle in die oorlog toegedien is nie, maar ook daarvoor dat hy dié eenvoudige waarheid mag vertoon en dit sal doen, onbeskaamd en uitbundig, duidelik en by herhaling, met trots en oortuiging.

Hierdie is onapologeties ʼn fliek oor witmense. Daar is geen stoere swarte wat ʼn gewigtige toespraak gegun word om te verduidelik dat hulle net so erg soos die Boere gely het nie; geen kostelike kleurling vol pittige wyshede nie; geen hulpvaardige Indiër nie. En dít in ʼn fliek wat gedeeltelik deur die departement van handel en nywerheid, Kyknet en die Dagbreek Trust befonds is! Ons jong meneer Else, wil dit blyk, weet hoe om dinge gedoen te kry…

Die blote vervaardiging en bestaan van Modder en bloed is metafories van die Vryheidsoorlog self. Die Engelse propagandamediummasjien is so oorweldigend, so allesomvattend, so aansprakerig dat ʼn klein Afrikaanse fliek nie ʼn kans gegun sal word om dit teen te staan nie. Maar daar is dit dan nou. Modder en bloed is klein ja, ooglopend met ʼn begroting gemaak waarvoor ʼn internasionale fliek se assistenthaarkapper nie uit die bed sou opstaan nie.

As resensent word dit van my verwag dat ek na die tegniese aspekte en gehalte van die rolprent sal kyk. Ontspan. Dit is ʼn goeie fliek, goed vervaardig en opgevoer, met uitstekende rolvertolkings en die beste Afrikaanse draaiboek sedert Chris Barnard se Die storie van Klara Viljee, in elk geval wat die allerbelangrikste element van strukturering betref. Ja, ek kan kibbel oor kleiner voetfoute: Die klein begroting steur soms. Daar is nooit meer as ʼn halfdosyn Britse soldate bymekaar nie, selfs in die gevegstonele. Die storielyn is stroopsoet uit stapelwerk van Hollywood gelig met Sylvester Stallone se Escape to victory (gevangenes speel sokker teen Duitse wagte,) Burt Reynolds se The mean machine (gevangenes speel voetbal teen die bewaarders) en Aamir Kahn se Lagaan (Indiese plattelanders verslaan die Engelse leër se krieketspan). Daar is ʼn paar spatsels geyktheid en ʼn welige aanwending van standaardkarakters wat wissel van die astrante Ier tot die konvensionele onderwyser wat met sy onwrikbaarheid verbaas. En, as daar ʼn beswaar teen die draaiboek is, gaan dit oor die uitgerekte eerste bedryf wat te laat oorskakel na die uitbreidende tweede bedryf.

Goed. Daar is dit dan nou. Modder en bloed is tegnies nie volmaak nie. Maar man, is dit ʼn lekker fliek! Sean Else die skrywer en Sean Else die regisseur is saliglik onbelemmerd deur enige polities korrekte ongemak. Sy uitbeelding van Britse wreedheid knip nie oog nie. Dis onversag en onverskonend.

In hierdie rolprent het ons te doen met Willem Morkel, ʼn Kaapse rebel wie se lewe deur die Engelse vergruis word toe hy eers sy vrou aan die dood in ʼn konsentrasiekamp afstaan, toe sy babaseuntjie verloor en uiteindelik self gevange geneem en na St Helena verban word. Daar word hy en sy makkers blootgestel aan die afgryslike venyn van die eiland se militêre bevelvoerder, kolonel Swannel. Morkel en sy medegevangenes word deur omstandighede – en sy skerp impulsiwiteit – gedwing om hulleself voor te berei vir ʼn rugbywedstryd teen die bewaarders se spogspan. Die lewe van ʼn dapper jong seun berus op die uitslag.

Die verloop van die voorbereiding en die wedstryd is heel voorspelbaar, maar soms is voorspelbaarheid ook goed, want so kry die kyker dubbele waarde: Eers vir sy afwagting en dan in die realisering daarvan. Ek glo ek gee niks weg as ek sê dat die Engelse ordentlik verniel en vertrap word nie.

Dit is ʼn plesier om vir Sean Else aan die werk te sien. Hy is ʼn Vryheidsoorlogentoesias en hy plant ewe plesierig visuele opmerkings en ander verwysings daaroor in die rolprent. Dank Vader, vir eens is selfs die wapentuig periodereg, al bestaan dit net uit ʼn paar Mauser K98-roere, ʼn Lee Enfield of twee en ʼn paar Webley-rewolwers. Morkel is natuurlik ʼn legendariese Afrikanerrugbynaam en daar is selfs ʼn Gideon Scheepers, en hoewel die regte een nie sy einde in St. Helena tegemoet gegaan het nie, is sy verskyning ʼn herinnering aan die verraad van die Engelse en die opofferings van die Boerevegters.

Else is ʼn geskiedenistradisionalis, maar hy beskik oor die visuele taal van die moderne filmmaker. Die enkele gevegstonele is knap gehanteer en laat die kyker vasgenael en selfs verbyster oor die hoofkarakter se roekeloosheid. Die koeël wat vlees tref se klapgeluid is ewe Saving Private Ryan, so ʼn fluitsuisdoef!-klank, en al is Morkel se onverwagte berede stormloop duidelik geleen uit David Lean se Lawrence of Arabia, is dit suksesvol in die onverwagsheid en intimiderende energie daarvan. In pas met moderne televisieverhaalvertelling, gee hy ongekende gewig aan ondergeskikte rolle en huiwer hy nie om gunstelingkarakters vroeg reeds te laat sneuwel nie.

Die kinematografie is meesleurend; gemaklik in halfduister of skellig. Die musiek is vol somber atmosfere wat met instrumentale triomfgesange afgewissel word.

Sean Else was wys genoeg, en moet gewild genoeg wees, om hom met uitmuntende toneelspeltalent te omring. Die hoofrol van Willem Morkel is toevertrou aan Stian Bam, ʼn akteur met ʼn werklike teenwoordigheid. Hy vertoon lank en imponerend, maar daar is ʼn opregtheid en ʼn meelewendheid in hom wat sy selfvernietigingslus suksesvol temper.

Grant Swanby se kolonel Swannel, Morkel se nemesis, is sekuur, oortuigend en kragtig. Else vind geen element ter versagting in hom nie, en daar is ook niks in Swanby se vertolking te sien nie. Swannel is die nootvaste verteenwoordiger van die Britse Ryk: Arrogant, oneerlik, wreed, genadeloos, lafhartig, agterbaks en haatdraend. In swart-en-wit terme is hy pikswart. Selfs die optrede van Jason Isaacs se kil wreedaard in Mel Gibson se The Patriot is verduidelik en selfs effens verskoon deur sy herkoms en ongelukkige oorvalling. Daar is geen sulke ligstrepies in Swannel nie.

Die res van die akteurs sit nie ʼn voet verkeerd neer nie.

Uiteindelik word die rugbywedstryd in die rolprent ʼn metafoor van die Tweede Vryheidsoorlog. Aanvanklik speel die Boere die spel soos hulle dit by die Engelse geleer het, maar omdat hulle nie so goed voorberei het of toegerus is nie, kan hulle net verloor. Dis eers wanneer hulle rugby op hulle eie manier begin speel, wat hulle die Engelse radeloos laat. Net soos die Boere in die Oorlog, wat van oorlog ʼn volksvernuf gemaak en toe die Engelse verrinneweer het.

Sean Else het gewys dat ons mense ʼn fliek kan maak en in die fliek wat hy gemaak het, het hy gewys dat ons mense oorlog kon maak en, indien nodig, dit sekerlik weer sal maak.

Na die vertoning van Modder en bloed in die teater waar ek dit gesien het, was daar ʼn waarderende handegeklap. Dit is seldsaam in ʼn flieksaal. Dit was nie vir my nodig om te besluit of ek daaraan sou deelneem of nie.

Ek was die eerste om hande te klap.

Modder en Bloed is geskryf deur Sean Else en hy is ook die regisseur.  Die fliek is vervaardig deur Llewelynn Greeff, Henk Pretorius en Sean Else.

Die film is op 1 April 2016 plaaslik vrygestel en word deur Ster-Kinekor Entertainment versprei.

Webtuiste: www.modderenbloedmovie.com of Facebook: www.facebook.com

Hier is die amptelike lokfilm:

Neem deel aan die gesprek en lewer gerus hier onder kommentaar!

L.W. U gebruik die Disqus-kommentaarafdeling op eie risiko en PRAAG, die redaksie of enige verwante persone of entiteite aanvaar geen verantwoordelikheid vir u kommentaar en watter gevolge ook al daaruit mag voortspruit nie. Terselfdertyd vereis ons dat u ter wille van beskaafdheid, redelikheid en die gerief van ander gebruikers, u sal weerhou van kwetsende taalgebruik, vloekwoorde, persoonlike aanvalle op medegebruikers, twissoekery en algemene "trol"-gedrag. Enigeen wat só 'n laspos word, sal summier verbied word en sy IP-adres sal insgelyks versper word. Ons sal ook nie huiwer om, waar nodig, kriminele klagte aanhangig te maak teen individue wat hulle aan dreigemente, teistering of intimidasie skuldig maak nie.
  • G

    Die Afrikaners moes ‘n atoombom op Engeland gaan gooi het. Hulle sou die wêreld ‘n guns gedoen het.

    • Erasmus

      ‘n Boer sal nooit so ‘n lafhartige en destruktiewe ding doen nie. Die “Afrikaners” wat oorgeneem het in die politieke en akademiese wêreld is nie afstammelinge van die Boere wat teen die Engelse baklei het nie. Die Boere wou (en wil nogsteeds) hul Boere republieke terug hê. Sonder die kerk. En sonder die wêreldmagte waarvoor die “Afrikaner” so gretig gebuig het.

      • Arnieann

        Jou kanse om met aatappels op die maan te gaan boer, staan ‘n baie beter kans op sukses.
        Afrikaner/ Boer ??. ‘n Klomp tjol man!!!

        • Hennie Gerber

          Dis ‘n fantastiese fliek oor die tweede vryheidsoorlog gemaak. In plaas daarvan om soos een man daaroor bly te wees en by die Boere te staan word daar die onsinnige verdelende debat oor Boer en Afrikaner gevoer! Totaal belaglik! Gaan lees maar Generaal De Wet se boek waarin hy homself ‘n Afrikaander genoem het. Nou wat nou?

          • Riana

            Dankie Hennie. Ek dink ook dis kwaadstekery omdat dit so ‘n mooi fliek is. Party mense raak seker maar jaloers.

      • jan

        Belangrike argument hoor!

        Daar bestaan nie so-iets soos n Boerevolk of Afrikanervolk sonder die Gelofte nie.
        Of julle daarvan hou of nie.
        Die Gelofte was ons volk stigting. Dis geweldig.

        Maar die Kaapse Kerk het nog steeds nie die Gelofte erken nie agv hul sensuur op die Voortrekkers.

        Die sensuur van die NGK geld vir die Doppers en Hervormers Hulle was deur die Presbiteriane Skotte gedoop en getrou.

        Dis die kern oorsaak van ons verdeeldheid. NIKS anders nie.
        Die moment as die NGK die saak regstel en die Gelofte erken sal die susterskerke kan verenig.

    • Arnieann

      Ek dink nie jy weet lekker wat jy nou gesê het nie.
      Watse atoombom? Een wat met buskruit gelaai was?
      En waarmee sou hy gelanseer word? ‘n Groot Aasvoël?

      • G

        Al van Pelindaba gehoor? Of dalk Iran?

        • Arnieann

          Jy praat van nou, en ek praat van toentertyd.
          Help nie jy gooi ‘n bom op iemand wat ‘n honderd jaar gelede jou iets aangedoen het nie.

    • Nico Strydom

      Arnieann, Ek dink jy is moedswillig kwaadstokerig en ongeskik. Jy weet G bedoel by wyse van spreke dat ons ‘n atoombom op Engeland moes gooi.

      • Arnieann

        Ek sou eerdeer elke Engelse skepe wat by die hawens aangedoen het gesink het.
        Maar nee !!! die Boere het gewag dat hulle eers lekker die binneland inkom, en nes kom skop.
        Nie baie slim nie.

  • Ray

    Die Boere het die oorlog verloor. Die Afrikaner het gewen.

    • Riana

      Ai maar dis ‘n patetiese houding.

      • G

        Dis ‘n klomp suiwer str0nt, want as dit waar was, het Gustav Venster nie hierdie resensie kon skryf nie en Saun Else sou nie die fliek kon maak nie. Dis agente wat hierdie kunsmatige verdeling skep probeer skep, maar ons weet mos dis hoekom ou Raai hier rondhang.

        • Ray

          Almal Afrikaners. Verdeeldheid, die gevolg van ‘n sterk onafhanklike karakter, was nog altyd ‘n uitstaande kenmerk van die Boer. ‘n Boer loop nie saam met die skapies nie, maak sy eie gevolgtrekkings en soek nie vir maatjies alvorens hy ‘n besluit maak nie. Jy moet jou eerder bepaal met jou atoombom fantasieë, want jy is nie van die stoffasie gemaak om die uitdagings wat voor die deur lê te weerstaan nie.

          • Erasmus

            Jy is korrek Ray. Die Boer is a nasie op sy eie en het feitlik niks te doen gehad met die gemors van die apartheid jare en die “vriendskap” met Israel nie.

            Die Boer is ‘n Germaniese Volk en is STERK gekant teen enige oneerbare mense – of hulle nou wit is en “Afrikaans” praat of nie.

          • G

            Hehehe, sê die held van sy eie strokiesprent. Dis nie omdat jy jou onderbroek oor jou kop trek dat jy Spaaiderman word nie, ou pateet.

      • Erasmus

        “Ai maar dis ‘n patetiese houding.”

        Dis nie ‘n houding nie. Dis ‘n feit. Die Boer se geskiedenis is gesteel deur die Afrikaner. Indien die Boere gewen het sou die Boer republieke weer tot stand gebring gewees het.

        Die Boere sou NOOIT voor die geldmagte van die wêreld gebuig het soos wat gebeur het hier met die joodse famlies Rupert en Oppenheimer nie.

        • Riana

          Jy praat nonsens.

        • Ou Transvaal

          Stem saam dit is die werklike geskiedenis.

      • Anton Schutte

        met eerbied stel ek voor dan soortgesinde manne soos julle twee probeer om die “Afrikaaner vs Boer” stryd een kant te sit; julle twis is nie voordelig aan enige “samehorigheid” tussen ons wittes nie. Ja, ek se “Ons Wittes”, wat dis ons wat gaan moet saamstaan as die groot aanval begin. Zotties sal nie eers vra of jy n Engelsman, n Boer of suins “Afrikaaner” is nie, hy gaan jou vrek maak weens jou wit vel. Ek sal met graagte lanks n soutie staan, solank sy mik en vuurkrag in die regte rigting is.

    • Arnieann

      Nee !!! Die hele lot het daardie oorlog verloor. En selfs vandag nog word daar ‘n streep getrek tussen wie is Boer, en wie is Afrikaner.
      Kom ons vat sonder groot argumente sommer kortpad.
      Met hierdie argument is ons tot in der ewigheid in ons mo.er in.
      Of jy nou daarvan hou of te not.

  • JDTAKL

    Ai tog die obsessive met die Engelse balsport…

    • Johann Schutte

      Die vroegste beskrywing van rugby is in die ou romeinse geskrifte (Herodotus).

      Gewoonlik het twee dorpe teen mekaar gespeel, oor die velde tussen die twee lokaliteite. Sterftes was nie `n ongewone ding nie.

      Die William Webb Ellis storie (as Rugby oorsprong) is bog, en moontlik slegs net `n alternatiewe vorm van Britse imperialisme.

      Sokker het beslis na rugby ontstaan. Dit maak ook fenomenologies sin: Balsport wat die hande insluit, sou sekerlik ontwikkel het voor balsport waarin hantering verbied is.

      • JDTAKL

        Ongelukkig is dit deur die Engelse en nie deur die Romeine nie, aan ons oorgedra. Rhodes het dit na die Kaap gebring. Dit sou help om Kaapse Afrikaners to passifiseer.

  • Zapata

    Persoonlik dink ek dat ons Volk baie geleer het van die ons betrokkenheid by die ABO, Rubicon , Referendum, Kodesa, Rooi pette , BEE en Affirmative ANC Action.
    Dit neem baie duur vir n Volk om te besef waar en wanneer hy foute gemaak het en dit nie weer te herhaal nie.
    Die Volkstaat of “Gebied” sal nie weer so n fout wees nie want ons weet wat wag as ons nie suksesvol is nie. Is jy gereed vir jou Volkstaat ? Sal ons kan offer wat gevra word ? Majuba of dalk Magersfontein ?
    Verlate konsentrasiekampe en kerkhowe by Balmoral, Howick en Irene vertel die storie van n Volk se opofferinge ,neerslae en dapper moedigheid op Kommando en langs n afgebrande plaasopstal.
    Het ons helde soos Woltemade, Danie Theron, Rachel de Beer en ons Grensvegters verniet gesterwe en ons sommer so moet opgee en gaan lê ? Kom ons maak daardie besluit uit ons oortuiging spoedig !
    Laat die Volk dus by die Monumente vergader en besluit oor sy toekoms ! Laat die Vierkleur wapper !

  • jan

    Die ABO volksmoord gewapende roof deur gay Vrymesselaars was ondenkbaar erg en wreed.

    Die ANC het ons die guns gedoen om hierdie geheime donkerste uur in die Britse geskiedenis openbaar te maak. Die engelse walg daarin en Emily Hobhouse het die UK vervloek.

    Herman Charles Bosman het dit die beste beskryf omtrent so:

    Toe die Boer na 4 jaar se onbeskryflike ontberinge en gevegte op kommando weer sy vrou op hul afgebrande en verwoeste plaas ontmoet, na sy 2 jaar in die konsentrasiekamp hul twee dogtertjies verloor het – het hy tot die skokkendste besef gekom , dat hy nooit die oorlog gesien het nie!!

    60000 plaasopstalle afgebrand en al die vee en wild gestroop. Packenham [daar is vandag 31000 kommersiele boere.]

    Julaaaaik
    Angola het dieselfde oorgekom ……. Hmm?

    Ek moet hierdie fliek loop kyk….

  • Arnieann

    Die Boere/Engelse oorlog was toet en taal ‘n onnodige oorlog. Wit teen wit. Pleks ons eerder nog meer WIT mense vanuit Europa ingevoer het Suid Afrika toe, het die Boere/Afrikaners in hulle bedonderde geaardheid eerder op oorlog besluit.
    Nou sit ons presies sonder dit waarvoor daar kamstig so erg oorlog gevoer moes word. Minstens sou ons nog onder ‘n wit regering gewees het, maar nou sit ons met ‘n barbaarse swart regering.
    Buitendien het die Engelse nou ook hulle ‘Great Britain” verloor. Eers al hulle fabrieke verkoop,of bankrot gespeel. Nou neem Islam hulle oor.
    Maak Suid Afrika oop vir alle Blanke Europiërs. Hier is nog baie van alles om almal stink ryk te maak.
    Die Afriboere is op hulle knië, en sal nie die mas opkom op hulle eie nie.

    • Kalium_Chloraat

      “Boere/Afrikaners in hulle bedonderde geaardheid eerder op oorlog besluit.” Die Engelse het die oorlog onafwendbaar gemaak. Dit was waarna Paul Kruger verwys het toe hy aan Milner en kie gesê het: “julle wil nie stemreg hê nie, julle wil my land hê.” Moes die Boere dan net so oorgegee het aan die Engelse?

      • Arnieann

        Dit was nie oorlog wat voorgestel was nie. Eerder sou ek reken dat die Engelse op gelyke voet met ons wou wees. Buitendien was die “Boere” nie gerat om die land te kon moderniseer sonder buitelandse hulp nie. Die Engelse het gesorg dat Suid Afrika so vinnig gegroei en ontwikkelhet.
        Wat het ons geweet van mynbou,fabrieke, paaie, bruë en die res wat daarmee saamgaan?
        Dit was die Engelse wat hierdie land modern gemaak het. Ons het eers heelwat later genoeg kennis opgedoen om op ons eie ook ontwikkelings werk te kon doen. Wat ons toe inderdaad ook gedoen het.
        Dit is waarom ek sê dat ons eerder nog meer Blankes na Suid Afrika moes lok. Hierdie land sou vandag veel groter gewees het as wat hy nou is. Suidwes, Angola, en die res van die lande tot teen die ewenaar sou een gebied gewees het.
        As daar nie meer as dertig duisend vroue en kinders in daardie Boere oorlog hulle lewens verloor het nie, sou ons vandag nie net vier of vyf miljoen gewees het nie.
        Tot hierdie heden vandag toe maak ons mense nog steeds groot foute.
        Nou veg hulle maar onder mekaar, en probeer hulle bes om die verlede te herhaal.
        Ek wonder of hierdie ou Volkie regtig so braaf en slim is soos hulle probeer voorgee.

        • jan

          “Buitendien was die “Boere” nie gerat om die land te kon moderniseer sonder buitelandse hulp nie.”
          Volkome bog –
          Die twee republieke was staatkundige modelle en het wêreld erkenning geniet. Dit was niks anders as ‘n gewapende roof wat by die Jameson inval begin het. Selfs die Ingelse beskou die Jameson raid as die grootste f-op skandaal..
          Maar Rhodes en Milner Jameson het die ontsaglike rykdom van goud en diamante met alle bedrog gejag.

          • Arnieann

            Wie het hierdie land van ons op ‘n skinkbord weggegee??
            Was dit Engelse, of was dit die sogenaamde beroemde Blanke Suid Afrikaanse Volk se Burgers?
            Help nie om die feite morsdood te ignoreer nie.
            Nou word daar vir handige verskonigs gesoek, en die mees gewilde een is die Sg Boer versus Afrikaner tjol.
            Ek sien nog daagliks hoe die mede Volksgenote mekaar hier die stryd aansê. Daar word heel gerieflik verwys na die en daai verraaier, en gedurig mekaar se kele toedruk.
            Nie een donnerse plan wat al voorgestel was is ooit behoorlik bespreek en of tot uitvoering gebring nie.
            Die Volk het nutteloos en onbelangrik geword.
            Oortuig my om anders te dink.

        • Kalium_Chloraat

          Arnieann, waar km jy daaraan dat die Boere nie gerat was om die land te ontwikkel nie, en is “ontwikkeling” gebou op hebsug nou meer belangrik as ons trots en soewereiniteit. Die myne was in die hande van Werner en Beit, twee Jode wat deur Pakenham die “Gold bugs” genoem was.

          Meer blankes na die land lok sal dit nie beter maak nie, kyk waar is Europa en Amerika met al hul blankes.

          Die sterftes in die kampe was tragies, maar moet ons nou voor die ANC begin kruip om nog so ‘n volksmoord af te weer? Ons sou nie meer Boere gewees het as ons daardie tyd op ons rug vir die Engelse gaan lê het nie. Volkwees gaan nie oor ontwikkeling en rykdom nie, moraliteit en etiek veroorsaak groei in die ekonomie, maar oorgawe aan die Engelse sou van ons Engelse gemaak het. Jou laaste sin laat my dink dat jy op jou mense begin neersien. Ek dink aan jou vorige skrywes hier en ek wonder wat gebeur het.

          Hierdie ding met ons Volk gaan nie skielik regkom nie, dit sal nog baie swaarkry neem. Dit sal nie help om haastig te word nie.

          • Ou Transvaal

            HOOR HOOR!!!

          • Arnieann

            Jy probeer nou woorde namens my hier te plaas.
            Amerika en die hele res van die Blanke lande is in hulle donner in agv vreemde en ander donker nasies, en vreemde gelowe. Niks meer, en niks minder nie.
            Die verdomde bos predikante wat hulle self “Sendelinge” genoem het, het begin met die gemors.
            Hoeveel van “ons” Volksgenote woon vandag in Engeland? Die ou klompie “Nie saamstaners” en dit geld die blerrie lot van ons, is erger as wat die Boere oorlog was. Ons veg hierdie oorlog tussen die kamstige JA en NEE stemmers, en dan ook die Boer versus Afrikaner nou vir meer as twintig jaar.
            En ons is nog nie eens ‘n haar dikte nader aan enige oplossing nie.
            Oortuig my asseblief anders.

          • Kalium_Chloraat

            Ons volk was nog altyd 1/3 tot 2/3 verdeel. Die skuld is nie die “bospredikante” s’n nie, dit is ons mense se valse waardes. As ons mense se waardes goed is, sal geen prediker hulle verlei nie. Dis nie die ander gelowe en donker nasies se skuld nie, dit is ons eie geestelike swakheid se skuld. Ons mense vertrou nog steeds op die politiek en die pensioen – valse waardes en daarom kan hulle gemanipuleer word met die illusie van hierdie waardes. Al hierdie dinge sal eers moet weg wees – geen rugby, 4×4, huis en kos nie, dus Jesaja 1-5. Dan sal ons mense regkom. Dit sal tyd vat, maar moenie op ons mense neersien nie.

          • jan

            Ja wragtag – die ergste is die afwesigheid van enige waardes. Leegheid,
            Godverlatenheid waarop die Vrydenkers en OGOTTERS so trots is. Geeeen verskil tussen die Wit en Swart EFFERS nie.

            Mens weet wat die Son is eers wanneer dit weg is

          • Gas 2

            Gideon Scheepers het gesê hy gaan na ‘n land waar “right is might en nie “might is right” nie. Hoe jy dit ook-al wil sien. Om te se dat oorlog nie nodig was teen mense wat vroue en kinders moet vermoor om hulle wil af te dwing nie toon juis dat oorlog wel nodig was.

        • boerseun

          Die Hollanders het met hul vakmanskap uitmuntend gesorg vir die uitbreiding van die ZAR se spoorlyne en brue! Ek neem aan dat baie Boere-vakmanne deel was van die bouery. Die Engelse kan nie krediet vir alle infrastruktuur en ontwikkeling kry nie.

          • Arnieann

            Eers met die ontdekking van goud en diamante het Suid Afrika spoorlyne en paaie bekom. Voor dit was die Volk meesal landbouers.
            Die eerste spoorlyn ooit in SA was in Durban gebou. 26 Junie 1860.
            Daarna tussen Kaapstad emn Eerste Rivier op 13 Feb. 1862. Ens, ens.
            Cecil John Rhodes het ook groot invloed gehad later. Laaaang storie kort.
            Die Boere was waarskynlik net lekker slim en goedkoop arbeiders.
            Presies wat ons nog steeds is.

        • Karel Combrinck

          Arnieann, vir een keer moet ek sê ek dink jy is die kluts kwyt.

  • Tobias Louw

    Uitstekend geskryf Gustav. Sal dit so gou doenlik gaan kyk. Die kern van die boodskap is dat die geveg (die oorlog) toe deur die Britte gewen is, en ons het ons lande verloor; nietemin was dit verseker die draaipunt wat stelselmatig daartoe gelei het dat die Britte hul Empaaier moes begin inboet het. Dit betree nou sy laaste fase. Wat mens wel jammer laat voel vir hulle, na al die jare, is dat die gewone Engelsman op straat net so uitgelewer is as wat ons was tydens die kunsmatige eenheidstaat van Suid-Afrika, en eintlik geen seggenskap gehad het oor die verlies van hul land nie. Ek het jare gelede aan ‘n Yank-vriendin gemeld dat die VSA teen 2020 ver op die pad van ‘n Derdewereldstaat sal wees. Brittanje ewe so. Wanneer ons vandag na alles terugkyk, was dit beslis ‘n nuttelose oorlog in soverre dit die menslike lyding aangaan, en nog meer omdat dit bloot wit teen wit was (die ander elemente en syspelers buite rekening gelaat). Selfde met die Tweede Groot Oorlog. Hopenlik kan ons hieruit leer dat wanneer modder en bloed meng, ons nie laer kan daal as die dood nie, maar wel in eer voortlewe omdat ons geweier het om vaarwel te roep aan ons vryheidsdrif.

  • Karel Combrinck

    Vir een keer iets positiefs en onbeskaamd pro-Afrikaans. Dankie Gustav dat jy dit onder ons aandag gebring het.

  • Deon Van Zyl

    As jy nie jou eie propaganda skep nie, gaan niemand dit vir jou doen nie. En dis presies waar SA verander het na ZA van die ANC: ‘n gebrek aan oortuigende propaganda.

    • jan

      Interessante ding wat jy noem. Verduidelik meer asb.

      Want ek het ‘n HELSE probleem met ‘n handjievol ateiste wat PRAAG vir Marxistiese Satanistiese propaganda gebruik / gekaap het vir kultuurstropery propaganda tot die uiterste toe. Die artikels is deurgaans uitstaande. Maar Praag kommentare lyk soms soos Naspers syne 10 -20 jaar gelede was. Suiwer Satanisties. Google gerus ek het reeds die adres gegee
      Soms lyk Netwerk24 se Meningsblad soos Police File.

      Deon ons popaganda in Afrikaans is reeds vr 45 jaar ontwerp vir kultuur stropery en daai deskundige gewetenlose operateurs hou hulself op hul oudag besig met hul engste vaardigheid. Dis buitendien die mees betalende op die korttermyn.

  • Krisjan Lemmer

    Dankie Gustav soos gewoonlik baie goed geskryf.
    Aan al die Boere en Afikaners en Wittes. Hou op stry oor stront man. Elke argument het sy tyd en dis definitief nie nou die tyd om te stry oor wie is Boer ,Afrikaner , Cape Dutch , Soutie ens nie. As ons eers die stryd met AL die verskillende fasette en onvoorspelbares gewen het dan kan julle mekaar na hartelus sleg se , tot tweestryde daag , mekaar oor die kop moer met skerp of stomp voorwerpe ens.
    Dis belaglik om nou tweespalt en verraad aan te moedig. Dis nou juis die tyd om n “muur” te vorm met enige bleekvel wat bereid is om langs jou te staan.

    • Jan Malan

      Krisjan kan jy verduidelik “Dis belaglik om nou tweespalt en verraad aan te moedig” Ek sou se dit is nou die tyd om eendrag en die uitwys van verraad aan te moedig. In tussen het ek ook die film gaan kyk, ja dit is nou rugby “JDTAKL” maar die ondertoon bly nog maar staan saam en jy sal oorwining behaal.

  • Jared van Niekerk

    Iemand moet ook ‘n rolprent maak oor kolonel Jan Breytenbach se skoonmaak van Angola in 1975. Sal ‘n goeie teenvoeter wees vir die opperste idiote wat die leuens verkondig oor hoe die ou SAW glo die oorlog daar verloor het.

    • jan

      Dis net so ‘n onnodige oorlog soos vir die Britte destyds.
      Ons het gedoen wat die ingelse in ABO gedoen het.- soveel ooreenkomste….iemand kan gerus die twee oorloe vergelyk. Ekis bevrees da die Angola oorlog ook in ons gasegte ontplof het

      Maaaar oor die fliek:
      Ek hoop al so lankal dat die storie van Fritz Joubert Dequesne verfilm moet word.
      Dis die meesterspioen Broerskind van Genl Piet Joubert wat die ingelse so passievol gehaat het omdat hulle sy ma en sussie verkrag en vermoor het in die ABO.. The man who killed Kitchener…
      Fenominale karakter met die volgende CV: soos ek dit ooraloor opgetel het.
      meester swaardvegter
      passievolle hater van die Ingelse
      verraaier krygsgevangene na Bermuda
      Hy is een van slegs twee wat van Bermuda ontsnap het!!
      Spioenasie netwerk in VSA gestig verantwoordelik vir sabotasie van Britse bote
      = Bermuda Triangle!!! – ja wragtag!
      Veelvuldige aliasse en sy eie dood gefabriseer..
      Infiltreer die Vrymesselaars en jag Kitchener en reel die torpidering deur duitse duikboot 1915 die boot en word afgepik !!
      Eindig as senior spioen onder Hoover. Met Pearl Harbour in hegtenis oor sy Duitse spioenasie per radio – eerste Kuberkraker in die geskiedenis. Juslaaik
      Flemming het James Bond op Bermuda geskryf basseer op Fritz se lewe….
      Juslaaaik wat ‘n fenominale karakter!!
      Baie oorspronklike bronne is van Google verwyder.
      Ek het van die oorspronklike boeke in my hande gehad en die kinders is daarmee weg.

      • G

        Jy is ‘n meerderheid van een

    • G

      Dit sal nooit gebeur nie. Die SAW was te goed. Ou Chester Crocker en Kissinger het hulleself bleek geskrik toe die klomp in Luanda aankom. Die plan was om die wittes te slag.

    • jan

      Ja byvoorbeeld AL die olifante is oa vrekgeskiet

  • Arnieann

    Ons haal nou Groot name van Boere en Afrikaners van die verlede hier aan, en stry oor hoe goed of sleg hulle was. Ons ploeter in die verlede rond, en soek wie Pa moet staan vir ons huidige situasie.
    Die feit van die saak is heel eenvoudig. Ons Volk, as dit so genoem kan word, is ‘n spul dwarstrekkers. Die een wil slimmer as die ander wees, en spog met kennis van die geskiedenis om hulle punte te bewys. En dit is waar dit eindig.
    Nie een kom met ‘n plan nie. Sunette, Steve en EugeneT. het met oorgawe gewerk aan planne.
    En wie het hulle planne laat sneuwel??????
    Die Afrikaner/Boere blixems.

    • jan

      Orania is ‘n moerse sukses… groei eksponensieel.
      Maar sssjjjjt netnou kom die OGOTTERS en Vrydenkers dit agter dan wil hulle ook daar gaan skuil in ‘n lekker warm Christelike skuiling en hulle lewenstaak voortsit, .soos wat veroordeelde Putter se span gedoen het. – maar die prys betaal het vir hulle laster/ saakbeskadiging / verraad.

      Proffessionele kultuurstropery is mos hulle nasionale sports..

      • Arnieann

        En Orania was net so gekruisig vir hulle poging. Ek sien dat die prentjie nou effe verander het.
        Net lig loop vir die kapers. Omtrent elke groot Afrikaner onderneming het al in die slag gebly.
        Ja Jan, dit moet maar “stil” gehou word.

  • jan

    Ek sien volgens die navorsing van vd Merwe was ou Eugene Marais ook maar ‘n aarts verraaier – gedurig psigoties op morfien en ingekruip by die grootste skurk Milner die volksmoordenaar van vroue en kinders.

  • Avner Eliyahu Romm
  • Avner Eliyahu Romm
  • Duncan Gill