Malleus maleficarum herskryf: van heksery tot rassisme

Deur die eeue heen het die mensdom ʼn geneigdheid getoon om onderworpe te wees aan massahisterie. Graag onderskei ons ons van die diereryk deur ons vermoë om logies te redeneer en dit onafhanklik van ander te kan doen. Eufemisties en arrogant eien ons ons die alleenreg op die vermoë om individueel te kan dink op. Individualisme is ons definiërende kenmerk. Tog is die tropmentaliteit nooit ver van ons gemeenskaplike denkwyse nie en word ons maklik daardeur meegesleur.

Hierdie tropmentaliteit kan nie beter verwoord word as die Spaanse Inkwisisie en die Malleus Maleficarum van die Middeleeue nie. Hekse, ketters en ongelowiges (nie-Christene) is meedoënloos gejag, gemartel, verhoor en op brandstapels verbrand. Europese volksoorleweringe is gevul met staaltjies van hekse wat allerlei soorte bose dade pleeg. Selfs die aantyging dat ʼn persoon hom of haar skuldig maak aan heksery was om – op sy minste – ʼn sosiale uitgeworpene te word wat verneder word op elke moontlike wyse by elke moontlike geleentheid. Dít is as die arme drommel gelukkig was. Indien nie, was sy of haar voorland martelmasjinerie en die brandstapel. Die histerie rondom heksery het sover gegaan dat groepe mense vanaf die staanspoor sommer erken het dat hulle hul aan hierdie misdaad skuldig gemaak het in die hoop om vergifnis en die pyniging wat met ondervraging gepaard gegaan het, vry te spring.

Gegewe dat hierdie heksejagte vir drie volle eeue geduur het vanaf die 1400’s tot 1700’s, is daar sekerlik min beter voorbeelde van die histeriese tropmentaliteit in die menslike geskiedenis. Die bekendste van sulke hoogs emosionele heksejagte is sekerlik die Salem-hekseverhore (Massachusetts Februarie 1692 – Mei 1693) waarby ten minste 28 mense tot die dood gevonnis is. Histories kan hierdie verhore teruggevoer word na onopgeloste konflik binne die gemeenskap, swak leierskap en individue wat politieke gewin en materiële munt daaruit geslaan het.

Vandag is ons ingelig en nugter genoeg om te weet dat heksery ʼn bogstorie is. Towerkuns is iets wat verhoogkunstenaars doen om die skare mee te amuseer. Die belaglikheid van die heksejagte kan, vir my, nie beter uitgebeeld word as in die film “Monty Python and the Holy Grail” nie. Hier kan die leser ʼn gepaste gedeelte daarvan sien.

Die Malleus Maleficarum is in 1487 neergepen deur Heinrich Kramer, ʼn Katolieke priester. Dit is vir alle praktiese doeleindes ʼn handleiding oor hoe om op hekse jag te maak, hoe om hekse te identifiseer, hoe om hulle te ondervra, hoe om hulle te martel om bekentenisse te verkry en hoe om hulle uiteindelik die ewigheid in te stuur. Gesante van die Kerk (die Rooms Katolieke Kerk, die Protestante se hervorming het eers vanaf 1517 begin plaasvind ) was ook van die hoogs geleerde individue van hulle tyd. Die vermoë om te lees en te skryf was grootliks beperk tot hierdie gesante – dit sluit die adelstand uit – en weinig van die lyfeienes kon lees en skryf.

Die mensdom verheerlik nog altyd diegene wat oor kennis beskik en ons sien hierdie individue as “verlig” en “progressief” juis omdat hulle die wêreld sien vanuit ʼn oogpunt wat nie aan die lyfeiene beskikbaar is nie, juis omdat hulle oor kennis beskik waaroor die gewone man nie beskik nie. Ons ken aan geleerdes magte toe om te lei en te besluit wat goed en reg vir ons as gemeenskap is. Die strewe na geleerdheid en kennis is een van die mensdom se suiwerste motiewe.

Die heksejagte, die Spaanse, Portugese en Roomse Inkwisisies en die Salem-hekseverhore is almal ontketen deur hierdie “progressiewe en verligte” intellektuele en geleerdes. Deur die gewone man, die lyfeiene, die boer, die bakker, die slagter op te sweep in ʼn massahisterie van waansin om hekse te jag is een van die grootste voorbeelde van die mens se voorliefde vir die tropmentaliteit en ʼn klad op die terme “geleerd” en “intellektueel”. Dit is natuurlik beduidend dat die Rooms Katolieke Kerk se eie verbintenis en gebruike wat spruit uit heidense heksery en afgodaanbidding heeltemal geïgnoreer is en dit het die Protestante se hervorming geneem om dié feit aan die groot klok te hang.

Gelukkig het rede en goeie verstand – asook die Protestante se hervorming en gevolglike evolusie van die Christene se geloof – ʼn einde gebring aan hierdie drakoniese klugspul (en een van die donkerste periodes in die Christendom se geskiedenis) en het die mensdom voortbeweeg na ʼn meer humanitêre samelewing waar logika en rede die kensketsende eienskappe is.

Of het ons? Het ons uit die geskiedenisboeke geleer of is ons nog onderworpe aan dieselfde tropmentaliteit en massahisterie wat tot die Inkwisisies en heksejagte gelei het?

Iemand vertel aan my dat moderne intellektuele se grootste karakterkenmerk is dat hulle vir ure kan sit en filosofeer en debatteer oor die sosiale impak van ʼn hondedrol in die sand. Daar is niks intellektueels of geleerds aan hulle nie; hulle is slegs naïef in hulle nihilisme en verwaandheid. Hubris is die enigste woord wat hulle kan beskryf.

In ons postmodernistiese samelewing het die geleerdes en intellektuele die Malleus Maleficarum slegs herskryf – terwyl groot dele van die Westerse samelewing in ʼn toestand van morele verontwaardiging en massahisterie agterna hardloop. Dieselfde “verligte en progressiewe” mentaliteit is die dryfveer agter hierdie herskrywing.

Vervang die Kerk se dogma met multikulturele dogma. Vervang die aanklag van heksery met die aanklag van “rassisme”. Vervang hekse, ketters en nie-gelowiges met “rassiste”, nie-konformiste en diegene wat tot volkseie ontwikkeling verbind is. Vervang die gesante van die Kerk met ekstreemlinkse akademici, “meningsvormers”, demagoë en joernaliste. Vervang dié wat mense beskuldig het van heksery met geïndoktrineerde skape wat voortdurend aanstoot neem om ander se onthalwe. Vervang die ontkenning van die Kerk se eie heidense wortels met die ontkenning van rasgebaseerde ideologie in RA en SEB wat eie aan hierdie nuwe multikulturele dogma is. Vervang die brandstapel met die konstante aanvalle op die persoon, die ontneming van sy inkomste, waar sy persoonlike lewe geruïneer word, waar hy “verban” word en ʼn etiket van “randeier” moet dra… en binnekort, indien die “progressiewe en verligte” arbiters van reg en verkeerd hulle sin kry, tronkstraf vir die oortreder. Laastens, vervang die bekentenisse van heksery met bekentenisse van rassisme in die vorm van witskuld en patologiese altruïsme.

Nie veel het dan verander nie – ons bevind ons slegs in ʼn meer moderne weergawe van die Middeleeue waar almal kan lees en skryf maar nog steeds so onnosel is soos ons voorsate van die 14e eeu. Vir al die geleerdheid wat ons versamel het, kon ons netsowel vir dae aaneen staar na die wollerige gemors wat in ons naeltjies versamel.

Die verskil is egter dat die Malleus Maleficarum konkrete riglyne gegee het van wat heksery behels en hoe om ʼn heks te identifiseer. Dieselfde kan egter nie van die aanklag van “rassisme” gesê word nie. Dit is ʼn amorfisme, ʼn begrip met geen definisie of kenmerke nie, ʼn “iets” wat op ʼn daaglikse basis verander soos die aanklaers goeddink om hulle skewe wêreldbeeld en narratiewe te pas. Dit is ʼn kruk vir sekeres om te gebruik om hulle konstante mislukkings weg te verduidelik, om onopgeloste geskille en konflik in hulle guns te besleg, om aan te dring op iets wat hulle nie verdien het nie en om politieke munt te slaan – nes met die Salem-hekseverhore 300 jaar gelede.

Soos die aanklag van heksery kan enigiemand aangekla word vir die misdaad van rassisme selfs as jy jou altyd aan die kant van die beskuldigers bevind het. Vra maar vir Zelda la Grange, Max du Preez en Gareth Cliff om ʼn paar voorbeelde te noem waar die krokodil diegene wat hom gepaai deur hom te voer, verslind het.

Sal geskiedenis ons ten goede wees ʼn verdere 300 jaar in die toekoms in of sal hierdie nuwe heksejag, soos dié van die Middeleeue, ʼn klad op die mensdom se naam wees? Gaan toekomstige historici in ʼn terugblik op vandag na ons kyk en dink: “Wat was fout met hulle, het hulle niks geleer nie?”

Neem deel aan die gesprek en lewer gerus hier onder kommentaar!

L.W. U gebruik die Disqus-kommentaarafdeling op eie risiko en PRAAG, die redaksie of enige verwante persone of entiteite aanvaar geen verantwoordelikheid vir u kommentaar en watter gevolge ook al daaruit mag voortspruit nie. Terselfdertyd vereis ons dat u ter wille van beskaafdheid, redelikheid en die gerief van ander gebruikers, u sal weerhou van kwetsende taalgebruik, vloekwoorde, persoonlike aanvalle op medegebruikers, twissoekery en algemene "trol"-gedrag. Enigeen wat só 'n laspos word, sal summier verbied word en sy IP-adres sal insgelyks versper word. Ons sal ook nie huiwer om, waar nodig, kriminele klagte aanhangig te maak teen individue wat hulle aan dreigemente, teistering of intimidasie skuldig maak nie.
  • Riempies

    Briljante analogiese ontleding Götterdämmerung.
    Interessant dat dit weereens spruit uit n middeleeuse
    menselike kapitaal wat deur n baie klein groepe “geleerdes” misbruik word vir
    eiegewin. Dit sal moontlik vir ons Afrikaners bemoedigend wees om raak te sien
    dat dit hoofsaaklik spruit uit Stellenbosch en so hier en hier en daar n ander
    soos byvoorbeeld dr. Piet Croucamp de Vos ens. Wat ek hiermee sê is dat hierdie
    middeleeuse optrede nie oordonderend is getallewys, uit Afrikanergeledere nie –
    wat tot n mate bemoedigend is. Die aanstigting
    tot die tropdiersindroom word goed geopponeer deur die deel wat instaat is tot
    eie denke.

    Inderdaad hoe meer sommige geleerdes dink hulle is uniek hoe meer
    bly hulle dieselfde sonder dat hulle dit besef.

    • Götterdammerung

      Riempies hierdie nuwe heksejag word gedryf vanuit die Kaap. Stalinbos mag dalk die setel van die ideologie wees maar UCT, Kovsies en binnekort Pukke is waar dit tot uitvoering gebring word. Akademia is besmet en ons sal, soos met die hervorming, ons moet skei van hulle met nuwe suiwer instellings. Natuurlik speel Naspes se werfbobbejane n groot rol hierin

      • Riempies

        Wat vir my wel n groot probleem is dat die opleiding
        strukture op alle vlakke van skool tot universiteitsopleiding so aangepas word
        dat dit derdewereld standaard moet akkommodeer, Hierdie tendens is skrikwekkend
        as in gedagte gehou word dat universiteite hulle behoort toe te spits op verdere
        navorsing vir om aan te pas by die behoefte vir kennis vir groterwordende
        vraagstukke waarmee die mens gekonfronteer word en hier plaaslik word die
        bestaande kennis afgewater om n kleingroepie derdewereld mense te akkommodeer.
        Dit is m.i. kranksinnig.

        Neem nou maar bv. Regte – Latyn wat die bakermat van regskennis vir eeue was – word afgeskaf.

        Om hierdie euwel hok te slaan het ons as eerstewereld
        burgers n verantwoordelikheid om hierdie onverantwoordelike tendens sterk te
        opponeer en hok te slaan.

        Dit is ons plig om namens die derdewereld mense hiervoor verantwoordelikheid te neem en van die kwasie geleerdes wat se vermoë nie verderstrek as politiek nie ontslae te raak deur n nuwe universiteit te stig waar uitnemendheid en verantwoordelikheidsin die faktor is.

        • Krisjan Lemmer

          “Dit is ons plig om namens die derdewereld mense hiervoor verantwoordelikheid te neem en van die kwasie geleerdes wat se vermoë nie verderstrek as politiek nie ontslae te raak deur n nuwe universiteit te stig waar uitnemendheid en verantwoordelikheidsin die faktor is.”
          Al wat ek kan se is sterkte en as jy n heks is [ nou die vroulief tipe nie – hol dat die jaaringe op jou hol in n stywe kring trek voor die Afrikaner tannies jou innie hanne kan kry…….]

      • jan

        Dat ons sal moet skei van die hekse van ons volk is absoluut waar.

        Ons Afrikaners sal onsself moet herdeffinieer.– en mekaar met liefde verdrae.

  • Hans Onrust

    Complimenten aan Götterdämmerung voor deze nuchtere waarneming, die past in de zonder uitzondering verdienstelijke goed geïnformeerde bekwame rubriekschrijvers op PRAAG.

    Hier valt eigenlijk niets op aan te merken of toe te voegen maar een forum gebiedt nu eenmaal toch meer 😉

    De verbranding van Jeanne d’Arc te Rouen mag in zekere zin eventueel ook nog toegevoegd als een misdaad uit dezelfde intens slechte pijplijn en blijft maar actueel zoals de moord op Socrates en juist ook Jezus.

    Heden ten dage schroomt de krankzinnige krijsende linkse kerk (Kathedraal incl. links atheïstisch vm gespuis), zoals zich dagelijks pijnlijk bewijst, niet om alles en iedereen met ‘nazi of rechtsextreem of racist’ op de brandstapel te gooien. Alles notabene onder het valse vaandel van tolerantie en vrijheid maar in feite sinisterder dan de ME !!!

    p.s. is dat Siegfried met zijn zelf gesmeden Nothung op die foto die na een klap met het zwaard wat door de Nibelung was gesmeed begreep wat nodig was ?

    • henkst

      Vreemd genoeg was talle leiersfigure uit die Reformasie nie teen die Heksejag nie, maar daarvóór. Calvyn was byvoorbeeld ‘n groot voorstander van die Heksejag. Jacobus Scheltema skryf in, Geschiedenis der Heksenprocessen, eene bijdrage tot den roem des vaderlands, dat die ergste martelinge van Hekse in Nederland en Duitsland tussen 1610 en 1670 plaasgevind het in Protestantse gebiede.

      • Hans Onrust

        in ‘vreemd genoeg’ ligt het uitzonderlijke of afwijkende of verwerpelijke besloten Hengst ?

        U zult in mij bv. ook geen medestander aantreffen als het om de verbranding van Calvijn’s vriend gaat……

  • jan

    Vir my is die prototipe heks, Isebel die Hoepriesteres van die Baalkultus.
    Met basiese eienskappe van; veelgodery afgodediens paganisme , disrespek en ongehoorsaamheid. en Manupilerende politieke mag, kinderoffers en seksuele perversie. ens Google gerus.
    Haar hele nageslag is deur Jehu uitgewis.
    En Elia het 400 baalpriesters doodgeslaan. maar nogtans kanker die kultus voort in al sy gedaantes van afgodediens tot suiwer satanisme..

    Hitler en Stalin het heel eerste politieke opponente en geestelike leiers uitgemoor.en die Vrymesselaars was agter die ABO volksmoord. Baie erger as wat die donkereeue van Roomse teokrasie kon regkry. Maar vergelykbaar met wat Roomse Cortes met die Asteks van Suid Amerika gedoen het.

    Ons lewe in ‘n wrede donker wêreld – wie sal die lig wees in die duisternis?

  • Rooikop

    “Nie veel het dan verander nie – ons bevind ons slegs in ʼn meer moderne weergawe van die Middeleeue waar almal kan lees en skryf maar nog steeds so onnosel is soos ons voorsate van die 14e eeu. Vir al die geleerdheid wat ons versamel het, kon ons netsowel vir dae aaneen staar na die wollerige gemors wat in ons naeltjies versamel.” – Ek so lekker gelag vir hierdie beskrywing. Dit is so waar. Ons mense dink nogsteed nie vir hulleself nie. Ons het kennis versamel maar is nog niks wyser as grotmense nie.

  • G

    FokWit en sy ryk kliek kom nou agter hulle planne duik in die hek. Nou soek hulle ‘n sondebok, die “groot rassis” op wie hulle die skuld kan pak, dis al.

    • jan

      Ja G
      Tsafendastan is ‘n rampokkerstaat – almal probeer floreer op chaos.

      Die realiteit begin deurskemer dat die Afrikaner volk ‘n wit Christen ras is.
      en dat niks in die wêreld dit kan verander nie.

      Zuma het sopas gevra dat die rassisme-geveg gestop moet word.

      Maar die Afrikaner kan nie bestaan sonder ras nie.

      FW was ons laaste leier wat gedros het uit sy werk / dienskontrak soos enige ander kommin slegte arbeider..

      Hyt asteware die toekomstige arbeids standaard gestel van stakings en arbeidsonrus.