Swartmag-manna in Potchefstroom

Deel op
Het Obama in akademiese drag ook die Nazi-saluut gegee? Maar Beeld en Hannelie Booyens sê niks...
Het Obama in akademiese drag ook die Nazi-saluut gegee? Maar Beeld en Hannelie Booyens sê niks…

deur Leon Lemmer

Nelson Mandela is op Donderdag, 5 Desember, dood. Op Vrydag, 13 Desember, toe die Mandela-histerie op sy hoogtepunt was, is ‘n rubriek deur Hannelie Booyens gepubliseer. Ek het daaroor soos volg geskryf:

“Van die bedenklikste teks wat die afgelope tyd in Die Burger (en Beeld) gepubliseer is, is afkomstig van Hannelie Booyens, ‘n joernalistiekdosent, wat al die pro-Mandela-koerantvoorbladsye wil lamineer en monteer in die gange van die Skool vir Kommunikasiestudies van die Noordwes-universiteit [NWU]; klaarblyklik omdat sy ‘n groot Mandela-bewonderaar is.

“Sy is hoogs ontsteld dat honderde Potch-koshuisstudente, bv dié van Veritas, as deel van hulle ontvangs- en bekendstellingsritueel ‘n saluut gegee het wat haar aan die Nazi-saluut herinner. Dit is glo ‘n aanstootlike simbool van Ariese meerderwaardigheid en van ‘benouende denke’, ‘veral as dit gebeur op ‘n oorwegend wit en Afrikaanse kampus.’ Booyens sien seker uit na die verwagte verswarting en verengelsing van hierdie kampus.

“Sy vertel dat sy vroeg Vrydagoggend [6 Desember, na Mandela se dood die vorige aand], dus die dag toe die jongste Mandela-ophef in al sy felheid begin het, met verf en ‘n kwas na ‘n sypaadjie is waar daar ‘n swastika in die sement uitgekerf is. ‘Oor dié teken van haat het ek ‘n wit vredesduif geskilder met dié woorde: “Dankie, Madiba!”‘ Dit is ironies dat dit juis sy is wat in ‘n kampuspublikasie (13 Jun) teen impulsiewe gedrag gemaan het. Sy het sekerlik nie besin oor hoe die kampus sou lyk as almal op haar manier uitdrukking aan hulle politieke oortuigings gee nie. Aangesien daar tans nog orde op die kampus gehandhaaf word, hoop ek die universiteitsowerheid tree ferm teen haar op” (Praag 22 Des).

Hannelie Booyens, 'n selverklaarde linkse aktivis en 'Madiba-aanbidder'
Hannelie Booyens… ‘uiters links’ en ‘n Madiba-aanbidder

Let op dat Booyens teen die einde van die jaar verwys het na wat na bewering aan die begin van daardie akademiese jaar op die Potchefstroom-kampus van die NWU gebeur het. Dit is dus ‘n ou koei wat uitgegrawe is. Dit is gedoen enersyds weens Booyens se uiters linkse politiek en andersyds weens haar militante feminisme waarvolgens ou wit mans met grys skoene nie weet hoe om ‘n universiteit te bestuur nie. Dit is te betwyfel of hierdie jong mens veel van naziïsme verstaan, want selfs haar kennis van Suid-Afrika se onlangse geskiedenis, bv die terroriste se bedrywighede, is so gebrekkig dat sy onmeetlike waardering vir Mandela het. Mandela was in murg en been ‘n geweldenaar wat nooit geweld as politieke middel afgesweer het nie. Booyens verkies egter om hom met ‘n vredesduif te assosieer of simboliseer.

Booyens se skrywe is waarskynlik die oorsprong van die storm wat pas oor die NWU losgebars het. Wat sy reggekry het, is om die wit bestuur van die NWU sleg voor te stel. Die huidige veldtog teen die Potchefstroomse kampus van die NWU word gevoer in afwagting op die swart rektor, Dan Kgwadi, wat Theuns Eloff op 1 Junie sal vervang. Wat blykbaar beoog word, is dat wanneer Kgwadi om nie-akademiese redes (Praag 15 Des) beheer oorneem, dit moet lyk asof sy bewind ‘n verbetering op die tradisionele wit beheer gaan wees. Maar hierdie “verbetering” gaan van ‘n politieke, dus pro-ANC, aard wees. Akademies gaan dit sekerlik nie ‘n verbetering wees nie.

Vanjaar se bohaai het op 11 Februarie begin, ná die studente se ontvangs- en bekendstellingsprogram, toe die Potchefstroomse kampusrektor, Herman van Schalkwyk, op die NWU-webwerf berig het dat daar onbehoorlike praktyke by die manskoshuis Over de Voor en by die dameskoshuis Karlien was. Die betrokke huiskomiteelede is van hulle pligte onthef. Van sulke mense word verwag dat hulle hulle verantwoordelikhede teenoor die universiteit moet nakom. As daar menseregteskendings is, sal die kampusbestuur glo nie skroom om op te tree nie. Ooreenkomstig die mode word daar van koshuisstudente verwag om verpligte menseregtesessie by te woon. Heel teen die einde verwys Van Schalkwyk na “groetgebare … wat aanstoot kan gee.” Teen die betrokkenes is daar glo reeds opgetree.

Dit is bekend dat van die verantwoordelikste poste in die nuwe Suid-Afrika deur onbekwame, onverantwoordelike en, in sommige gevalle, misdadige elemente beklee word. Dit sou hoogs onbillik wees as Booyens se uitlatings die NWU aan die giere van diesulkes uitlewer. Diegene wat deesdae daarop roem dat hulle aan die “bevrydingstryd” deelgeneem het, het hulle nie net aan wandade skuldig gemaak nie, maar dikwels ook aan (ernstige) misdade. Daar kan geredeneer word dat die ANC se sogenaamde Waarheids- en Versoeningskommissie (op bevooroordeelde wyse) hierdie mense se misdaadrekords uitgevee het. Die feit bly dat hierdie mense se moraliteit sodanig was, en dalk steeds is, dat hulle bereid was of is om misdade te pleeg. ‘n Mens moet dus nie so dwaas wees om ‘n instansie soos die NWU aan beoordeling en verguising deur sulke ANC-elemente bloot te stel nie. Maar dit is presies wat weens die Booyens-geïnisieerde Nazi-saluut-storie gebeur het.

Maar daar is naas Booyens nog Afrikaanssprekende blankes wat gesorg het dat hierdie onbeduidende inisiasiegebruik tot iets verskrikliks deur die ANC opgeblaas kon word. Dit word wesenlik ‘n herhaling van die Reitz-voorval aan die Universiteit Vrystaat waarmee daardie rektor, Jonathan Jansen, hom met anti-blanke retoriek gate uit geniet het. Dit herinner ook aan Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch, se skandalige poging om daardie universiteit se eertydse departement volkekunde met Nazi-bedrywighede te assosieer. Al drie gebeure is tot die uiterste misbruik om blankes as Nazi-gesinde rassiste voor te stel.

Die eerste aanduidings van waarheen sake gedryf word, het op 21 Februarie in ‘n berig in Die Burger (p 3) gekom; ‘n berig wat sekerlik van Beeld oorgeneem is. Beeld het ‘n span van vier joernaliste saamgestel om die Potchefstroomse kampus van die NWU te diskrediteer. Kritiese lesers van die Naspers-koerante weet dat sulke joernalisspanne nooit na die toneel van bv ‘n plaasmoord gestuur word nie. Oor plaasmoorde word dikwels nie berig nie, of daar word doelbewus bitter min publisiteit aan gegee. As blankes van moord verdink word (Waterkloof-4, Griekwastad, Oscar Pistorius, ens), word geen onkoste egter deur Media24 ontsien nie en word dag na dag oor ‘n lang tyd omvattend oor die saak deur talle joernaliste berig. Die indruk word inderdaad deur hierdie koerante gewek dat die buitensporig hoë getal moorde wat in die nuwe Suid-Afrika gepleeg word aan wittes te wyte is.

My hipotese is dat Booyens met haar rubriek van verlede jaar, en/of deur aanhitsing sedertdien, Adriaan Basson oortuig het dat hier ‘n geleentheid is om die enigste universiteitskampus waar Afrikaanssprekende blankes nog in beheer en Afrikaans steeds die onderrigtaal is, naamlik Potchefstroom, so sleg moontlik voor te stel. Geen besware word teen die twee ander NWU-kampusse (Mafikeng en Vaaldriehoek) geopper nie, hoewel dit in albei gevalle akademies baie slegter as in Potchefstroom gaan. Sedert Booyens se genoemde rubriek van verlede jaar is verdere rubrieke van haar gepubliseer. Haar gesindheid en standpunt het dus guns in Media24-geledere gevind.

Daar is nog ‘n feit wat my hipotese onderskraag dat Booyens die bron van die huidige debakel is. In die berig van 21 Februarie staan daar: “‘n Dosent het onlangs ook op ‘n uitgekerfde swastika in sement afgekom. Met oudpres Nelson Mandela se dood het sy ‘n duif daaroor geverf.” Let op dat Booyens se naam (doelbewus) verswyg word; ook dat na die duif verwys word, maar die inskripsie “Dankie, Madiba!” word (doelbewus) verswyg. Booyens was hoogs waarskynlik dié kontakpersoon toe die joernaliste naarstiglik op soek na ‘n smeerstorie op die Potchefstroom-kampus besoek afgelê het.

In die berig word genoem dat The Higher Education Transformation Network “die universiteit as ‘n rassistiese instelling uitmaak. Die Noord-Gautengse hooggeregshof in Pretoria het ‘n dringende interdik aan die NWU toegestaan om ‘n Facebook-inskrywing waarin die swastika saam met die NWU se naam verskyn, te verwyder.” Herman van Schalkwyk besef dat die veldtog teen die NWU heeltemal oordrewe is: “Hy vind sprake van ‘n ‘Nazi-neiging’ op die kampus ‘belaglik’.”

Op 22 Februarie berig Die Burger (p 6) dat die departement hoër onderwys “geskok” oor die “Puk-groet” is. Die direkteur-generaal, Gwebs Qoonde, ‘n kommunis, het gesê hierdie saluut “druis in teen die grein van die demokratiese grondwet;” iets wat natuurlik elke keer beweer word as daar iets is waarvan die ANC nie hou nie. Dié departement het belowe om ‘n mediakonferensie oor hierdie saak te hou. Theuns Eloff, die NWU-rektor, “het gesê die ophef wat daar oor die groet gemaak word, is heeltemal gek … dis teleurstellend dat dit so buite verband geruk is.” Maar sowel Eloff as Van Schalkwyk “het gesê die instelling bied onvoorwaardelik verskoning aan en alle moontlike maatreëls is in plek om te verhoed dat dit weer gebeur.” Hierdie twee akademici weet dit is ‘n sotlike veldtog wat teen die NWU gevoer word, maar hulle besef ook dat die ANC ‘n (onverdiende) magsposisie in die nuwe Suid-Afrika beklee wat met die geringste aanleiding tot die uiterste teen wittes misbruik word.

In ‘n ander berig op dieselfde bladsy word genoem dat die kampusbestuur in die etensuur met studente oor die beriggewing gepraat het. “Die studente wat die amfiteater volgesit het, het uitgebars van die lag toe hulle hoor ‘n persepsie is in die media geskep dat ‘n Nazi-kultuur op kampus heers.” Ou videogrepe word glo in die pers gebruik. Rikus Fick, die studentedekaan, het gesê: “Ons vra onvoorwaardelik om verskoning as ons aanstoot gegee het.” Voorheen was die wittes goed genoeg om die land te ontwikkel. Waarvoor anders is hulle in die nuwe Suid-Afrika geskik, behalwe om as slaansak te dien en om om verskoning te vra?

Op 23 Februarie het News24 berig dat The Higher Education Transformation Network die minister van hoër onderwys versoek het om die bestuur van die NWU oor te neem. Die woordvoerder, Hendrick Makaneta, het gesê dat hulle bly is dat hulle nou grafiese bewyse van die “racist practices” het. Dat dit verouderde fotomateriaal is, maak geen verskil as hierdie swartes ‘n stok soek om blankes mee by te kom nie.

Thandi Modise, die premier van die provinsie Noord-Wes, het gesê die provinsiale regering monitor die gebeure op die Potchefstroom-kampus. “She said it was disturbing, because the incident demonstrated that segments of our young, white people were still vulnerable to ethnic and racial indoctrination.” Die beskuldigings het dus al tot indoktrinasie geëskaleer. Soos gebruiklik word net wittes rassiste genoem, hoewel daar op die foto’s ook swartes is wat die saluut gee.

Die Burger het op 24 Februarie (p 6) berig dat die NWU gevaar loop om deur Blade Nzimande, die minister van hoër onderwys en die sekretaris-generaal van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, onder administrasie geplaas te word. Theuns Eloff, wat oor drie maande as rektor uittree en dus nie veel langer deur die ANC-regering geïntimideer kan word nie, het gesê die saluut is niks nuuts nie. “Die Romeine het dit al gedoen en die studente doen dit al jare lank. Die meeste weet nie van die Nazi-konnotasie nie.”

Op die 25ste het die aangewese rektor van die NWU van hom laat hoor (Die Burger, p 2). Dan Kgwadi se standpunt is, soos verwag kon word, soos dié van die ANC-regering. Hy “meen die Nazi-saluut is geheel en al nie in ooreenstemming met die burgerlike samelewing en sy aktiwiteite nie.” Daardie “burgerlike samelewing” verwys seker na wat in die nuwe Suid-Afrika graag “die mense” (“the people”), dus die swartes, genoem word. Hulle woord is deesdae mos wet. Volgens wet “kan Nzimande by die NWU … ingryp deur ‘n bepaalde opdrag aan die instelling te gee oor aksies wat by die instelling geneem moet word.” Nzimande het ‘n verslag van die NWU aangevra.

Dit lyk asof daar in die praktyk weinig sprake van akademiese vryheid en universitêre outonomie in die nuwe Suid-Afrika is. Op 28 Februarie was Kgwadi se standpunt op RSG dat (wit) rassisme op die Potchefstroom-kampus voorkom. Let ook op hoe Kgwadi sonder meer van die veronderstelling uitgaan dat dit ‘n Nazi-saluut is. Dit lyk nie asof daar veel objektiwiteit, akademiese en wetenskaplike gesofistikeerdheid en doodgewone insig van hom verwag kan word nie.

Die storie van die Nazi-saluut is, soos hierbo aangedui, blykbaar deur Booyens begin. In Die Burger (25 Feb, p 16) verduidelik ‘n leser waarom beweer word dat die saluut uit die Romeinse tyd kom. Benito Mussolini het dit via die skrywer Gabriele D’Annunzio (1863-1938) vir gebruik deur die Italiaanse fasciste oorgeneem. “Hitler en die Nazi’s het dit weer afgekyk van die Italiaanse fasciste … aangesien die Romeinse Ryk die suksesvolste wêreldryk nóg was, het dit besonderse byval by Hitler se beskouing van die geskiedenis gevind. As die yl Romeinse verbintenis wel aanvaar word, is Nzimande mos nou eintlik geskok oor ‘n kultuur wat die wêreld ‘n veel ryker plek gemaak het as Hitler en sy Nazi’s. Dis tog ook so jammer hy sien nie die skreiende ironie in sy eie uitgediende Kommunistiese Party (asook ons regerende party en die grootste spul unies) se mildelike gebruik van die term ‘comrade’ vir mekaar nie. Die term is tog gebore in die Russiese revolusie en ‘n staat wat die wêreld nie net aan die hel van kommunisme blootgestel het nie, maar ook leiers soos Joseph Stalin wat man alleen die dood van meer van sy eie mense veroorsaak het as enige iemand voor of ná hom.”

Op 26 Februarie het Die Burger (p 5) berig dat Gwebs Qonde op ‘n nuuskonferensie gesê het dat die NWU nie met verduidelikings moet kom nie, maar moet optree. Uit hierdie aanmatigende houding van kommuniste soos Nzimande en Qonde blyk dat hulle meen die verhouding tussen die departement hoër onderwys en universiteite is dié van baas teenoor klaas. Ek vind dit bedroewend dat geen universiteit nog die akademiese integriteit gehad het om bewaar teen hierdie soort kommunistiese dominansie te maak nie. Tradisies wat vir “sommige op die oppervlak na kulturele en spanbou-geleenthede lyk, dra by tot ‘n kultuur van uitsluiting en die voortbesrtaan van stereotipes oor ras, geslag en seksualiteit,” aldus Qonde. Met kenmerkende kommunistiese sluheid het Qonde “die NWU gekap oor bewerings van intimidasie en viktimisering van studente en personeel wat uitpraat oor onaanvaarbare praktyke. ‘Die universiteit moet verseker dit gebeur nie en nié op ‘n heksejag gaan nie’.” Dit is ‘n duidelike poging om tugstappe teen diegene wat die NWU diskrediteer en onrus stook by voorbaat te probeer saboteer.

In ‘n berig in Beeld (27 Feb) spreek Hoër Onderwys Suid-Afrika (Hesa – voorheen die Komitee van Universiteitshoofde) hom sterk uit teen die NWU-gebeure. “‘Universiteite moet menswaardigheid en menseregte beskerm en bevorder. Dit moet ook beslissend optree waar sulke waardes in die gedrang gebring word’ … Hesa is daartoe verbind om met sy lede (universiteite) saam te werk om institusionele kulture te bou wat teen rassisme en seksisme is en sosiale insluiting en respek vir diversiteit bevorder … Hesa verwelkom die erns waarmee die NWU-leiers die kwessies op sy kampus gepak het en hoop dat daar op aksies besluit sal word wat die waardes van die Grondwet versterk.” Dit is duidelik dat Hesa die ANC se standpunt onderskryf. Dít verbaas nie, want binne drie maande sal net een blanke rektor (van die Universiteit Kaapstad) inspraak in Hesa hê.

Aan die begin het ek genoem dat Booyens beswaard oor beweerde Ariese meerderwaardigheid is. As ‘n mens objektief na die geskiedenis kyk, is daar heelwat wat op die moontlike meerderwaardigheid van sekere (etniese) groepe, bv die Duitsers en Jode, kan dui. Wat sekerlik waar is, is dat alle groepe, geoordeel aan hulle prestasies, nie ewe talentvol of voortreflik is en in daardie sin gelyk of eenders kan wees nie.

As dit belangrik geag word dat ons ons van fascisme moet distansieer weens sommige fasciste se wanprestasie, geld dit soveel te meer vir kommunisme. Fascisme was vir ‘n baie korter tyd as kommunisme ‘n beduidende faktor in die geskiedenis. Fascisme het die dood van baie minder mense as kommunisme veroorsaak. Nou kom Nzimande, die plaaslike hoofkommunis, en spreek sy verontwaardiging oor die gebruik van ‘n beweerde Nazi-saluut uit. Die Nazi’s het net in die buiteland dood en verwoesting gesaai. Die Nazi-saluut behoort dus plaaslik minder verontwaardiging te ontlok as die kommunisme, wat weens bv die UDF/ANC se terroristiese bedrywighede baie plaaslike mense op aaklige wyse gedood en vermink het. Die ANC-saluut, die swaai van ‘n gebalde vuis in die lug, wat so kenmerkend van die “vredesikoon” Nelson Mandela was, behoort as veel meer afkeuringswaardig as die Nazi-saluut beskou te word. Verder is daar ook die ANC se sterk standpunt teen Israel, wat sekerlik heelwat meer as ‘n skeut anti-semitisme bevat.

Deel van die destruktiewe rekord van die ANC is die afbrand van die biblioteek van die Universiteit van Zoeloeland. Talle kere is in die pers berig dat Nzimande daarop roem dat daardie daad van brandstigting volgens eie erkenning sy hoofbydrae tot die “bevrydingstryd” was. Dit is my oortuiging dat iemand wat so ‘n veragtelike daad gepleeg het hom lewenslank vir die bekleding van ‘n openbare pos gediskrediteer het. Myns insiens sou so iemand in geen beskaafde land in ‘n kabinetspos aangestel word nie; allermins in dié van hoër onderwys. Hoe kan Nzimande met enige morele gesag die leviete aan ‘n universiteit oor enige saak voorlees as hy skuldig is aan die vernietiging van soveel akademies waardevolle inligting en hy miljoene der miljoene rand se staatsgeld in vlamme laat opgaan het?

Maar daar is ook ‘n les in die klein vuurtjie wat Booyens gestook het en deur wittes soos die Naspers-joernaliste verder aangeblaas is. Daardie vuur moet in die kiem gesmoor gewees het. Kyk watter momentum het dit in die ANC se hande opgebou. Die ANC weet reeds dekades lank hoe om blankes met vuur en swael te beveg.

Die oorgawe of ondergang van blankes geskied nie sonder die medewerking van blankes nie. Swartmag regeer die land weens die ruggraatlose magsoorgawe van FW de Klerk, wat die hartlike samewerking van verloopte Afrikaners soos Roelf Meyer en Leon Wessels gehad het. Potchefstroom, as die laaste wesenlik blanke en Afrikaanse universiteitskampus in die land, gaan van 1 Junie af vinnig verswart en verengels weens die hartlike samewerking van blankes. Hoewel blanke akademici steeds in die meerderheid in die NWU se senaat is, het die meerderheid senaatslede ten gunste van die akademiese liggewig Dan Kgwadi (eerder as die egte akademikus Herman van Schalkwyk) as rektor gestem. Dit is in die akademiese belang van die NWU én in die openbare belang dat hierdie besluit dringend heroorweeg word.

Neem deel aan die gesprek en lewer gerus hier onder kommentaar!

L.W. U gebruik die Disqus-kommentaarafdeling op eie risiko en PRAAG, die redaksie of enige verwante persone of entiteite aanvaar geen verantwoordelikheid vir u kommentaar en watter gevolge ook al daaruit mag voortspruit nie. Terselfdertyd vereis ons dat u ter wille van beskaafdheid, redelikheid en die gerief van ander gebruikers, u sal weerhou van kwetsende taalgebruik, vloekwoorde, persoonlike aanvalle op medegebruikers, twissoekery en algemene "trol"-gedrag. Enigeen wat só 'n laspos word, sal summier verbied word en sy IP-adres sal insgelyks versper word. Ons sal ook nie huiwer om, waar nodig, kriminele klagte aanhangig te maak teen individue wat hulle aan dreigemente, teistering of intimidasie skuldig maak nie.